• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W jaki sposób lęk wpływa na proces decyzyjny?

    27.07.2012. 19:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że 450 mln osób na świecie ma problemy ze zdrowiem psychicznym, które odpowiadają za niemal 20% ciężaru chorób w Europie.

    Co czwarta osoba zmierzy się na pewnym etapie swojego życia z problemem dotyczącym zdrowia psychicznego, a jednym z najpowszechniejszych schorzeń jest lęk, który wpływa na naszą zdolność radzenia sobie w życiu codziennym i utrzymywania relacji z otoczeniem.

    Dwie badaczki opublikowały wyniki swoich prac poświęconych temu, jak lęk, silny strach i przerażenie, które towarzyszą chorobie wywierają bezpośredni wpływ na codzienne procesy podejmowania decyzji.

    Dr Elizabeth Phelps i dr Catherine Hartley, obydwie z Uniwersytetu w Nowym Jorku, USA, postanowiły zbadać, jak lęk wpływa na proces decyzyjny, ponieważ zadziwiła je "zaskakująco niewielka" ilość prac naukowych poświęconych oddziaływaniu zaburzeń lękowych na naszą zdolność podejmowania decyzji, mimo wagi zagadnienia i znaczącej udręki, jaką wywołuje u osób dotkniętych tym problemem.

    Zdaniem dr Phelps uzyskane wyniki wskazują, że nauka "zaczyna zyskiwać pewien punkt zaczepienia poprzez łączenie kształtującej się teorii decyzji z badaniami nad lękiem".

    Dodaje: "Częściowe pokrywanie się układów nerwowych leżących u podstaw lęku i podejmowania decyzji dostarcza pewnych informacji na temat sposobu, w jaki strach i lęk zmieniają dokonywane wybory".

    W badaniach przyjęte zostało podejście neuroekonomiczne: interdyscyplinarna dziedzina, która łączy narzędzia z dziedziny ekonomii, neuronauki i psychologii w celu badania procesów decyzyjnych zachodzących w mózgu.

    "Z historycznego punktu widzenia badania położyły nacisk na wpływ lęku na uczestnictwo w zdarzeniach i ich interpretację. Te same procesy powinny kształtować sposób podejmowania decyzji przez osoby dotknięte zaburzeniami lękowymi" - zauważa dr Hartley.

    Badaczki podkreślają częściowe pokrywanie się układów neuronowych, będących mediatorami strachu i lęku, z tymi wskazywanymi w badaniach nad podejmowaniem decyzji gospodarczych.

    Obwody, w skład których wchodzi jądro migdałowate, kora wyspowa i kora przedczołowa, biorą udział w zadaniach związanych z niepewnością lub stratą. Jądro migdałowate jest kluczowym obszarem mózgu, który reguluje poziom strachu i lęku, a kora przedczołowa ma decydujące znaczenie w kontroli strachu.

    Tandem przeprowadził również przegląd zbioru uprzedzeń decyzyjnych wykazywanych przez osoby dotknięte zaburzeniami lękowymi, sugerując, że obwód neuronalny wspomagający uczenie się strachu i jego regulowanie może być mediatorem oddziaływania lęku na ich decyzje.

    Przeprowadzone badania wskazują, jak podejmowanie decyzji związane z nagrodą może znajdować się pod wpływem innych obwodów neuronalnych, między innymi układu przetwarzania emocji.

    Wyniki prac mają znaczenie dla przyszłego zastosowania neuroekonomiki w badaniach zaburzeń psychiatrycznych.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Proces decyzyjny to określony proces myślowy lub sztuczny który realizuje funkcje podejmowania decyzji (istotne rozróżnienie zaproponowane przez Gadomskiego, 1986, ang. - def. procesu i funkcji). Ta sama decyzja w tej samej sytuacji może być produktem innych procesów decyzyjnych. Kryterium podejmowania decyzji – pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające strategię w wyborze ze zbioru decyzji dopuszczalnych decyzji optymalnej. Najczęściej stosowane kryteria to: Model decyzyjny to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające teoretyczne odwzorowanie wycinka rzeczywistości, które w sposób syntetyczny opisuje problem decyzyjny. Model taki powinien umożliwiać określenie zbioru decyzji dopuszczalnych i zbioru decyzji optymalnych, jeśli tylko takie zbiory istnieją.

    Kryterium oceny decyzji - to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające przyporządkowanie każdej dopuszczalnej decyzji, ilościowej lub jakościowej oceny korzyści, wynikających z podjęcia takiej decyzji. Często kryterium oceny nazywane jest celem decyzji. Decyzja to pojęcie z języka naturalnego, kluczowe we wszystkich naukach i jest wynikiem "podjęcia decyzji" lub mówiąc inaczej procesu decyzyjnego. Subtelna różnica między podjęciem decyzji, a procesem decyzyjnym jest tylko ta, że proces decyzyjny nie zawsze doprowadza do decyzji. Decyzją może być działanie/akt lub opinia/sąd w jakiejś sprawie. Aby proces decyzyjny miał sens, potrzebne są co najmniej dwie różne możliwości wyboru (kandydaci na decyzje), a więc istnienie alternatywy.

    Drzewo decyzyjne – graficzna metoda wspomagania procesu decyzyjnego, stosowana w teorii decyzji. Algorytm drzew decyzyjnych jest również stosowany w uczeniu maszynowym do pozyskiwania wiedzy na podstawie przykładów. Kryterium Walda (maksyminowe) to kryterium podejmowania decyzji autorstwa Abrahama Walda, według którego należy wybrać decyzję, której odpowiada najwyższa spośród najgorszych wypłat dla każdej decyzji. Wyraża zachowawczą strategię postępowania w sytuacji ryzyka, gwarantując najmniejszą stratę (minimalizacja maksymalnej straty), a zarazem maksymalizując zysk.

    Sytuacja decyzyjna to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające zbiór wszystkich czynników, mających wpływ na podjęcie decyzji przez decydenta w procesie decyzyjnym. Czynniki te można podzielić na: Kryterium Hurwicza to kryterium podejmowania decyzji, według którego należy wybrać decyzję, której odpowiada największa wypłata. Jest kompromisem między podejściem optymistycznym a pesymistycznym, nakazuje wybrać współczynnik optymizmu (λ) z zakresu [0;1], a następnie dla każdego wiersza obliczyć wartość

    Analiza rynku – zespół czynności, które zmierzają do powstania racjonalnych przesłanek podejmowania decyzji bieżących, które dotyczą obsługi rynku we wszystkich wymiarach na podstawie przeprowadzonych badań rynkowych. Wykorzystuje ona dane pozyskiwane poprzez badanie rynku. Analiza ta jest określana jako chwilowa rejestracja struktury zachowania się rynku w określonym czasie i miejscu.

    Decyzja optymalna to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające taką decyzję, która jest decyzją dopuszczalną i jednocześnie jest najlepsza z punktu widzenia kryteriów oceny decyzji. Zbiór wszystkich takich decyzji nazywamy zbiorem decyzji optymalnych.

    Decydent to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające podmiot procesu decyzyjnego, czyli podmiot dokonujący wyboru ostatecznego wariantu decyzji. Badania operacyjne - dyscyplina naukowa związana z teorią decyzji pozwalająca wyznaczyć metodę i rozwiązanie określonych problemów związanych z podjęciem optymalnych decyzji. Badania operacyjne to zbiór metod matematycznych i statystycznych, obejmujących m. in.:

    Niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim (upośledzenie umysłowe lekkie, dawniej debilizm – niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – poziom intelektualny osób dorosłych charakterystyczny dla 12. roku życia. Ta forma deficytu intelektualnego stanowi najwięcej rozpoznań. Osoby takie są samodzielne i zaradne społecznie, nie powinny jednak wykonywać zawodów wymagających podejmowania decyzji, ponieważ nie osiągnęły etapu myślenia abstrakcyjnego w rozwoju poznawczym. Życie rodzinne przebiega bez trudności. W socjalizacji mogą nabywać zaburzeń osobowościowych, ze względu na atmosferę otoczenia i stosunek innych. Obecnie istnieje tendencja do wprowadzania zajęć korekcyjnych, przy intensywniejszym treningu poznawczym w dłuższym czasie osoby z upośledzeniem w stopniu lekkim osiągają podobne wyniki co osoby z przeciętnym IQ. Do 12 roku życia brak różnic rozwojowych. Liniowa Cząstkowa Informacja (zwana po angielsku teorią Linear Partial Information lub po prostu teorią LPI) - jest metodą podejmowania decyzji, bazujących na niepełnej informacji. Teoria LPI została opracowana w roku 1970 przez polsko-szwajcarskiego matematyka Edwarda Koflera (1911 - 2007) dla uproszczenia procesów decyzyjnych. W porównaniu z innymi metodami system LPI jest prostszy algorytmicznie i bardziej praktyczny, szczególnie w procesach decyzyjnych. Zamiast stosowania często wątpliwych funkcji charakterystycznych decydent linearyzuje jakikolwiek element niepewności przez wprowadzenie liniowych ograniczeń elementów niepewności: rozkładów prawdopodobieństw albo średnich ważonych. W procesie LPI decydent linearyzuje wszelkie elementy niepewności zamiast wprowadzać funkcje charakterystyczne. Linearyzacji dokonuje się przez wprowadzanie stochastycznych lub niestochastycznych zależności LPI. Układy mieszane składające się ze stochastycznych i niestochastycznych elementów niepewności są najczęściej podstawą procesu LPI. Stosując metodę LPI można rozwiązać niepewną sytuację decyzyjną opierając się na liniowej logice rozmytej (ang.: Fuzzy Logic).

    Teoria wyboru społecznego zajmuje się analizą zbiorowego podejmowania decyzji. Powiązana jest z teorią wyboru publicznego. Określa warunki jakie muszą być spełnione, lub jakie nie są spełniane w różnych metodach podejmowania decyzji zbiorowych.

    Dodano: 27.07.2012. 19:49  


    Najnowsze