• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wpływ języka na imigrację i integrację

    18.05.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Skąd wziął się język angielski? Brytyjski naukowiec stawił czoła temu pytaniu i odkrył, że po atakach wikingów w 793 n.e. pozostało wiele terminów, takich jak "potrzeba" czy "brzydki", zapożyczonych z pranordyjskiego. Wyniki badań rzucają więcej światła na socjolingwistyczną zależność między kulturą najeźdźców a najeżdżanych.

    Dr Sara Pons-Sanz z Instytutu Anglistyki na Uniwersytecie w Nottingham w Wielkiej Brytanii zbadała terminy - zarówno te będące stale w użyciu, jak i te dawno zapomniane - które przeszły z pranordyjskiego do staroangielskiego. W ramach badań prześledzono kiedy i gdzie słowa pojawiają się w zachowanych tekstach z okresu języka staroangielskiego.

    Najeźdźcy, którzy ostatecznie osiedli w Brytanii i zasymilowali się w kulturze, odciskając na niej swój ślad poprzez używanie słów, a nie poprzez przedmioty handlowe jak przyprawy czy futra. Zdaniem naukowca, zapożyczenia wspierają teorię, że najeźdźcy szybko integrowali się ze swoją nową kulturą. Wcześniejsze dowody sugerują również, że przejęcie codziennych terminów z pranordyjskiego nastąpiło w szybkim tempie, ponieważ obydwie kultury żyły w bliskim sąsiedztwie.

    Kolejnym interesującym odkryciem jest porównanie zapożyczeń z języka pranordyjskiego z francuskimi. Badaczka odkryła, że choć obecnie używanych jest ponad 10.000 francuskich zapożyczeń, wobec około 1.000 skandynawskich, to słowa francuskie są powiązane głównie z dziedziną prawa, sprawowaniem rządów, kulturą wysoką i polowaniem.

    Na dworze królewskim używano języka francuskiego po tym jak Wilhelm Zdobywca, książę Normandii, najechał i podbił Anglię w 1066 r. Zdaniem dr Pons-Sanz, pranordyjski prawdopodobnie wymarł w Anglii około XII wieku, sugerując w ten sposób całkowitą asymilację kulturową wikingów.

    Wyniki badań pokazują również, że większość zapożyczeń to rzeczowniki i przymiotniki - kategorie otwarte, które mogą zostać zaadaptowane w języku bez większego kłopotu. Warto zaznaczyć, że zaimek "oni" (ang. "they"), który jest obecnie powszechnie używany w języku angielskim, pochodzi z pranordyjskiego. Dr Pons-Sanz twierdzi, że zaimki są kategorią zamkniętą, przez co adaptowanie ich w nowym języku zabiera więcej czasu. Wyniki tych badań sugerują zatem istnienie związku między dwoma językami i kulturami, co nie miało miejsca w przypadku ani wcześniejszych ani późniejszych najazdów.

    Dzięki swojej wytężonej pracy dr Pons-Sanz zdołała uporządkować listę angielskich terminów, które są powszechnie uznawane za wywodzące się pranordyjskiego. Zgromadzony przez nią oryginalny korpus objął teksty literackie, homilie, kodeksy, edykty i inskrypcje. Badaczka porównała teksty chronologicznie i dialektalnie, aby prześledzić wprowadzanie i integrację słów.

    "Język nieustannie ewoluuje, zapożyczenia są asymilowane cały czas w angielskim i innych językach" - zauważyła dr Pons-Sanz. "Badając typy przyjmowanych słów, możemy bliżej przyjrzeć się relacjom między różnymi kulturami."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Uniwersytet w Nottingham:
    http://www.nottingham.ac.uk/

    Kultura w UE:
    http://ec.europa.eu/culture/index_en.htm

    Źródło danych: Uniwersytet w Nottingham
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Uniwersytetu w Nottingham

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ye Olde Trip To Jerusalem w Nottingham jest jednym z 20 pubów (włączając Ye Olde Salutation Inn i The Bell Inn również w Nottingham), które roszczą sobie prawo nazywania się najstarszymi pijalniami w Anglii. Namalowany napis głosi, że pub powstał w 1189 roku. Jakkolwiek nie istnieją niezbite dowody na potwierdzenie tej informacji, to główny budynek, zbudowany na wcześniejszych fundamentach, ma obecnie około trzysta lat. Puryzm (od łac. purus – czysty) – postawa językowa charakteryzująca się rygorystyczną dbałością o poprawność i czystość języka, wynikającą z pobudek emocjonalnych, związanych z poczuciem, że język jest wartością wymagającą troski. Puryści dążą do usunięcia z języka lub niedopuszczenia do niego tych elementów, które uważają za niepoprawne lub szkodliwe. Dążenia te wynikają z ich przekonania, że jednostki mogą wpływać na kształt i rozwój języka. Puryści często wynajdują niepożądane przez siebie elementy językowe w tekstach pisanych lub wypowiedziach i zwracają na nie uwagę. W wersji umiarkowanej ich krytyka dotyczy elementów nowych w języku (np. zapożyczeń), w skrajnej natomiast – tych, które znajdują się w języku od dawna i nie budzą sprzeciwu w większości jego użytkowników. Do charakterystycznych sformułowań używanych przez purystów należą takie zwroty jak: „odchwaszczanie języka”, „odśmiecanie języka”, „czyszczenie języka”. Postawa purystyczna może być umotywowana rzeczywistym zagrożeniem języka, np. w sytuacji niewoli narodowej. Puryzm jest postawą najczęściej opisywaną przez badaczy. Zapożyczenia z języków indyjskich - wyrazy zapożyczone w języku polskim lub innych językach, pochodzące pierwotnie z języków indyjskich. Do języków nieindyjskich, zawierających szczególnie duży procent słów pochodzenia indyjskiego, można zaliczyć język malajski / indonezyjski oraz inne języki Azji Południowo Wschodniej, a także język suahili, w którym zapożyczenia z hindustani stanowią około 1% słownictwa. Ze względu na bezpośrednie kontakty, językiem europejskim, zawierającym stosunkowo dużo zapożyczeń z języków indyjskich, jest język angielski. Niektóre z nich poprzez angielski zostały przejęte również przez inne języki europejskie. Do języka polskiego trafiły najczęściej bezpośrednio z języka angielskiego. Oprócz wielu słów, które stały się w taki sposób internacjonalizmami, w języku angielskim funkcjonuje wiele wyrazów pochodzenia indyjskiego, na co dzień nieużywanych w innych językach np. thug, juggernaut, cheetah, mulligatawny, cot, dinghy, dacoit, toddy, pukka, pundit itd.

    Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego), jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptację obcojęzycznych słów. Michael Argyle (ur. 11 sierpnia 1925 w Nottingham – zm. 6 września 2001) - jeden z najbardziej znanych angielskich psychologów społecznych XX wieku. Większość czasu swojej kariery spędził na Uniwersytecie Oxfordzkim. Podczas swojej kariery, pokazał silne preferencje wobec metod eksperymentalnych w psychologii społecznej, jednocześnie mniej czasu poświęcał podejściom alternatywnym takim jak analiza dyskursu.

    Liberalizm – postawa językowa charakteryzująca się dużą tolerancją wobec wszystkich zmian zachodzących w języku (a więc np. wobec zapożyczeń). Osoby podzielające taką postawę dopuszczają obecność w języku ogólnym wszelkich form regionalnych, zawodowych, rzadkich i przestarzałych. Nie rażą ich również wyrażenia potoczne. Uniwersytet w Nottingham – uniwersytet w Nottingham w Wielkiej Brytanii, jedna z czołowych uczelni wyższych w kraju, założona w 1877 roku. Główną siedzibą jest University Park Campus, duży i zwarty kampus na przedmieściach miasta, mający charakter parku o powierzchni ok. 130 hektarów. Na jego terenie leży większość budynków akademickich, administracyjnych oraz akademiki mieszczące kilka tysięcy studentów, ponadto biblioteki, nowoczesne centrum sportu i centrum konferencyjne. Ponadto uczelnia posiada futurystyczny Jubilee Campus na terenie miasta, mniejszy kampus w pobliskiej miejscowości Sutton Bonnington, oraz dwa nowo powstałe w Chinach i Malezji. Łącznie uniwersytet ma około 30 tys. studentów.

    Katedra w Nottingham (ang. Saint Barnabas’ Cathedral, Nottingham) - katedra rzymskokatolicka w Nottingham. Główna świątynia diecezji Nottingham. Mieści się przy Derby Road. Adaptacja kulturowa (ang. cultural adaptation) – proces ewolucyjny, poprzez który jednostka modyfikuje swoje osobiste nawyki i zwyczaje, aby dopasować się do danej kultury. Może również odnosić się do stopniowych zmian w kulturze i społeczeństwie, które występują, gdy ludzie z różnych środowisk dzielą swoje praktyki i światopogląd. Adaptacja odnosi się do miejsca zamieszkania, zmian i ewolucji. Kultura obejmuje obszary języka, historii, ubioru, jedzenia, świąt, tradycji, religii, muzyki i innych form sztuki. Adaptując się kulturowo możemy zmienić nasz sposób życia w subtelny lub bardziej drastyczny sposób. Adaptacja kulturowa może wzbogacić kulturę poprzez dodanie do jego tradycji i praktyk z zewnętrznych źródeł . Niektórzy puryści kulturalni i separatyści obawiają się, że adaptacja kulturowa prowadzi do utraty tożsamości kulturowej . Separatyści kulturalne i puryści muszą uświadomić sobie, że wszystkie kultury zostały poddane adaptacji i są w ciągłej transformacji .

    Mistrzostwa Świata w Snookerze 1931 − piąte mistrzostwa świata w snookerze, które zostały rozegrane na przełomie 1930/1931. Pomimo rosnącej popularności snookera w Wielkiej Brytanii, rozegrano od razu finał, gdyż tylko dwóch graczy zgłosiło swój udział w mistrzostwach: broniący tytułu Joe Davis oraz wicemistrz świata Tom Dennis. Po raz piąty z rzędu, mistrzem świata został Joe Davis, który pokonał Dennisa 25−21. Zawody zostały rozegrane w Lounge Hall w Nottingham.

    Język staronordyjski (staronordycki) – język z północnej grupy języków germańskich, używany przez mieszkańców Skandynawii i obszarów przez nich zasiedlonych między VIII i XIV wiekiem. Wywodzi się z języka pranordyjskiego, w późnym średniowieczu dał początek odrębnym językom skandynawskim – jego dialekty zachodnie stanowią podstawę dla islandzkiego, farerskiego, norweskiego oraz wymarłego języka norn, wschodnie zaś – szwedzkiego i duńskiego. Staronordyjski wywarł także znaczny wpływ na kształtowanie się języka angielskiego, szczególnie w warstwie leksykalnej.

    Turcyzm – zapożyczenie językowe z języka tureckiego lub któregokolwiek z języków tureckich. Większość zapożyczeń takich w języku polskim pojawiła się w okresie ożywionych kontaktów Rzeczypospolitej z Turcją, czyli w XVI i XVII w. Wiele z tureckich wyrazów przyswojonych przez polszczyznę dotyczy ówczesnych realiów, zwłaszcza militarnych. Przykłady turcyzmów w języku polskim: Rikstermbanken – krajowy bank terminologiczny Szwecji, od marca 2009 r. dostępny dla każdego za pośrednictwem Internetu. Został opracowany i jest prowadzony przez Szwedzkie Centrum Terminologiczne. Rikstermbanken stanowi obszerną kolekcję terminów i definicji z ponad 100 dziedzin działalności zawodowej, np. budownictwa, biologii, fizyki, ekonomii, medycyny i wielu innych. Oprócz terminów i definicji w języku szwedzkim i w językach mniejszości narodowych w Szwecji, np. fińskim, meänkeli lub północnolapońskim, Rikstermbanken zawiera też hasła terminologiczne w ponad 20 innych językach (m. in. angielskim, francuskim, niemieckim, polskim, rosyjskim i innych). Aktywnymi użytkownikami Rikstermbanken są tłumacze, redaktorzy tekstów technicznych i naukowych, dziennikarze i eksperci różnych dziedzin. Obecnie Rikstermbanken zawiera ok. 80 terminów lub definicji w języku polskim, a jego zawartość jest stale rozbudowywana.

    Hucknall – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii w hrabstwie Nottinghamshire, dawniej miasto górnicze, obecnie służy jako sypialnia dla pracujących w Nottingham. W mieście odbył się urządzony przez Rolls-Royce pierwszy pokaz samolotu startującego pionowo. Miasto liczy 29 100 mieszkańców.

    Dodano: 18.05.2009. 15:11  


    Najnowsze