• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyraziste bodźce pomagają pamiętać o planach na przyszłość

    13.07.2011. 00:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Osobom starszym i ludziom z osłabioną pamięcią prospektywną - dotyczącą planów na przyszłość - w sprawnym funkcjonowaniu mogą pomagać bodźce związane z czynnością, którą mają zrobić - np. alarmy w komórce czy karteczki z przypomnieniami. Badania nad pamięcią prospektywną są prowadzone w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej.

    Pamięć prospektywna, jedna z podstawowych form pamięci, pozwala pamiętać o działaniach, które chcemy wykonać w przyszłości np. o naszych intencjach i zamiarach. "Znaczenie pamięci prospektywnej jest bezcenne dla normalnego funkcjonowania człowieka. Trudno sobie wyobrazić, co by było, gdybyśmy byli jej pozbawieni" - mówi dr Rafał Albiński, psycholog z Interdyscyplinarnego Centrum Stosowanych Badań Poznawczych SWPS i autor badania.

    "W moim badaniu skoncentrowałem się na analizie tego, jak proces starzenia się i obniżony nastrój wpływają na jej funkcjonowanie" - dodaje psycholog.

    Jak poinformowała w komunikacie przesłanym PAP rzeczniczka prasowa SWPS, Natalia Osica, projekt badawczy dr. Albińskiego wykazał, że osoby starsze, pomimo swojego wieku, nie zawsze mają problemy z pamiętaniem o swoich zamiarach. Potrzebują jednak wyrazistego bodźca, który przypomni im o zaplanowanym wcześniej zadaniu.

    Podczas badania zastosowano np. tekst napisany czerwoną czcionką, duży obrazek na ekranie monitora czy głośny sygnał. Skutecznymi bodźcami może się też okazać np. parasol zawieszony na klamce drzwi, alarm w budziku czy telefonie komórkowym lub powieszone w odpowiednich miejscach karteczki samoprzylepne służące jako "przypominajki".

    Wyniki badania dr. Albińskiego pokazują także, że działania pamięci prospektywnej wcale nie muszą osłabiać stany depresyjne. Wręcz przeciwnie - w niektórych sytuacjach obniżony nastrój sprzyja koncentracji na wykonywanym zadaniu.

    Dr Albiński zaznacza, że choć ta część uzyskanych rezultatów wymaga jeszcze potwierdzenia w dodatkowych eksperymentach, to uzyskane przez niego wyniki są dobrą wiadomością dla osób zmagających się z obniżonym nastrojem. W najgorszej sytuacji problemy z pamięcią prospektywną mogłyby bowiem pogłębiać depresję - osoba zapominająca o zaplanowanych działaniach może bowiem doświadczać kolejnych porażek w codziennym funkcjonowaniu.

    Pamięć prospektywna jest odpowiedzialna za pamiętanie o tzw. odroczonych intencjach - wszelkich działaniach, które chcemy wykonać w przyszłości. Może tu chodzić zarówno o sprawy prozaiczne (np. kupienie chleba po wyjściu z pracy), jak i bardziej znaczące (np. punktualne stawienie się na rozmowę kwalifikacyjną).

    W pamiętaniu ważne jest nie tylko to, co chcemy zrobić, ale również to, kiedy należy wykonać zaplanowaną czynność. Czasem bodźcem do działania jest jakieś zewnętrzne wydarzenie (np. widok piekarni, który przypomni o chęci kupienia chleba) i wtedy mamy do czynienia z pamięcią prospektywną z tzw. kontekstem zdarzeniowym. W innych sytuacjach to czas odgrywa decydującą rolę (to nadchodzenie pewnego czasu, np. na rozmowę kwalifikacyjną, wskazuje, że należy wykonać zamiar), wtedy badacze mówią o pamięci prospektywnej z tzw. kontekstem czasowym.

    Dr Rafał Albiński badania zrealizował w ramach projektu doktorskiego pod kierunkiem prof. Grzegorza Sędka, dyrektora Interdyscyplinarnego Centrum Stosowanych Badań Poznawczych (ICACS).

    W ICACS prowadzone są międzynarodowe programy badawcze, dotyczące takich dziedzin, jak poznawcze starzenie się, psychopatologia poznawcza czy poznanie społeczne. W obszarze zainteresowań Centrum znajdują się także poznawcze zaburzenia edukacyjne (bezradność intelektualna) oraz badania nad poznawczymi konsekwencjami ADHD oraz PTSD (stres pourazowy).

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pamięć magnetostrykcyjna to rodzaj pamięci operacyjnej, odmiana pamięci na akustycznych liniach opóźniających. Nazwa pochodzi od zasady działania przetworników elektroakustycznych. Pamięć deklaratywna – jeden z rodzajów pamięci długotrwałej, wyróżniany obok pamięci niedeklaratywnej. W literaturze przedmiotu obecne jest także pojęcie "pamięć jawna" lub "pamięć świadoma", jako synonim pamięci deklaratywnej. Dzieje się tak, ponieważ dane z pamięci deklaratywnej mogą być stosunkowo łatwo wydobyte i uświadomione w odróżnieniu od danych gromadzonych przez pamięć niedeklaratywną ("pamięć nieświadomą" lub "pamięć niejawną"). Pamięć ciała (pamięć mięśniowa / pamięć ruchowa) – to potoczna nazwa nieświadomego rodzaju pamięci, który pozwala wykonywać czynności motoryczne w sposób automatyczny czy spontaniczny, bez użycia świadomości i bez zastanawiania się nad samym procesem ruchu.

    Pamięć autobiograficzna – pamięć odnosząca się do własnej przeszłości. Ma ona charakter deklaratywny, co oznacza że wspomnienia w niej zawarte zapisujemy w postaci konkretnych lub abstrakcyjnych informacji angażujacych język (kiedy opowiadam o tym, co mnie spotkało wczoraj w szkole właśnie wtedy korzystam z mojej pamięci autobiograficznej). Pamięć sensoryczna, pamięć ultrakrótka, USTM (Ultra-Short Term Memory), rejestr sensoryczny, pamięć zmysłów - jeden z trzech podstawowych systemów pamięci człowieka obok pamięci krótkotrwałej i pamięci długotrwałej. Charakteryzuje się tym, że:

    Pamięć niedeklaratywna - rodzaj pamięci zaproponowanej przez Larry Squire w 1986 r. Pamięć niedeklaratywna gromadzi wiedzę o tym jak wykonywać czynności. Jeżdżenie na rowerze, taniec, chodzenie, mówienie itp. wymagają zapamiętania wielu doświadczeń i informacji - przechowywane są one właśnie w systemie pamięci niedeklaratywnej. Ten rodzaj pamięci różni się istotnie od pamięci deklaratywnej, która przechowuje informacje językowe i abstrakcyjne. Pamięć proceduralna (ruchowa) - rodzaj pamięci u człowieka. Informacje do tej pamięci nabywane są poprzez bezpośrednie spostrzeganie, doświadczanie oraz dostrajanie do wymagań otoczenia.

    Pamięć epizodyczna - system pamięci długotrwałej, inaczej pamięć zdarzeń. Przechowuje epizody, czyli ślady pamięciowe na temat zdarzeń, posiadających swoją lokalizację przestrzenną i czasową. W tym systemie pamięci przechowywane są także informacje na temat wzajemnych relacji między zdarzeniami. Pamięć trwała lub nieulotna (ang. non-volatile) - rodzaj pamięci komputerowej, która pozwala na zachowanie zawartości nawet po odłączeniu zasilania.

    ROM (ang. Read-Only Memory - pamięć tylko do odczytu) - rodzaj pamięci półprzewodnikowej urządzenia elektronicznego, w szczególności komputera, z której dane można tylko odczytywać, a zapis jest niemożliwy lub trwa długo może wymagać dodatkowych czynności lub sprzętu. W tego typu pamięciach przechowywane są dane, które muszą być zachowane, nawet jeśli urządzenie nie jest zasilane.

    Pamięć dynamiczna – w psychologii jest to jeden z typów pamięci długotrwałej, wyróżniony ze względu na trwałość przechowywania.

    Kwartalnik Pamięć i Przyszłość – czasopismo popularnonaukowe wydawane przez Ośrodek Pamięć i Przyszłość we Wrocławiu. Publikowane w piśmie artykuły poruszają tematy związane z powojenną historią ziem zachodnich. Pamięć podręczna procesora (ang. CPU cache) - jest pamięcią typu SRAM (pamięć statyczna) o krótkim czasie dostępu. Zlokalizowana jest często bezpośrednio w jądrze procesora. Zastosowanie wielopoziomowej hierarchii pamięci podręcznej pozwala, korzystając z zasady lokalności przestrzennej i czasowej na zapewnienie złudzenia posiadania szybkiej i pojemnej pamięci głównej, a więc zmniejsza średni czas dostępu do pamięci głównej.

    Pamięć zewnętrzna (en. secondary storage) – pamięć komputerowa, która nie jest bezpośrednio dostępna przez procesor. Jest dostępna jako urządzenie zewnętrzne, które przechowuje dane. Z tego powodu tego typu pamięci komputerowe są wolniejsze od pamięci operacyjnej. Niedogodność tę równoważą nieulotnością, większą pojemnością lub niższą ceną przechowywania informacji. Idea ćwiczenia pamięci opiera się na założeniu, iż sprawność pamięci wynika głównie z umiejętności dobrego zapamiętania materiału (tzn. „zapisania go” w tzw. pamięci długotrwałej). Z tego powodu, podczas ćwiczeń pamięci bardzo duży nacisk kładziony jest na opanowywanie różnych technik zapamiętywania.

    Pamięci dwu portowe - to specjalne pamięci RAM, które umożliwiają dwóm niezależnym procesom (kontrolerom pamięci) dostęp do wspólnych danych. Pamięć ta ma dwa oddzielne zestawy linii adresowych, danych i sterujących. Jeżeli jeden port zapisuje do danej komórki pamięci to drugi nie może adresować tej samej komórki (zarówno w celach zapisu jak i odczytu). Pamięć ejdetyczna (gr. είδος - to, co jest widziane), pamięć fotograficzna, wyobraźnia ejdetyczna to zdolność odtwarzania złożonych obrazów, dźwięków i innych obiektów z bardzo dużą dokładnością, którą według niektórych badań dysponują nieliczne osoby. Pamięć ejdetyczna była badana przez takich psychologów jak Erich Jaensch i Aleksander Łuria, opisywana przez Habera.

    Dodano: 13.07.2011. 00:47  


    Najnowsze