300 tysięcy mil morskich, 250 dni w morzu każdego roku, 23 rejsy badawcze na Spitsbergen, to rezultaty pracy badawczej statku naukowego "Oceania". W 25. rocznicę podniesienia bandery statek przeszedł modernizację i po rejsach próbnych rozpoczął już kolejne badania.

Przez ćwierć wieku w rejsach badawczych "Oceanii" uczestniczyło 4200 osób, w tym wielu naukowców z zagranicy, a efektem badań jest około 500 publikacji, 45 doktoratów i 14 habilitacji.

"Przez te lata statek jednak został mocno wyeksploatowany i już nie spełniał obecnie obowiązujących standardów" - informuje dr Jacek Wyrwiński z Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk. Dlatego konieczna była modernizacja jednostki, którą sfinansowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jak zaznacza dr Wyrwiński, w ekspresowym tempie zrealizowała ją Gdańska Stocznia Remontowa.

Statek otrzymał zupełnie nowy napęd, nowe ożaglowanie, zmodernizowane laboratoria i kabiny. "Zmodernizowana sterówka wyposażona została w nowoczesne systemy nawigacyjne i łączności, a nowa kotwica badawcza, brama pomiarowa, sieć komputerowa i niektóre nowe przyrządy badawcze zapewnią wysoką jakość planowanych prac" - wyjaśnia dr Wyrwiński.

Historia "Oceanii" sięga 1982 roku. Wówczas prezydium PAN przychyliło się do projektu budowy niedużego statku badawczego, przystosowanego do badań Morza Bałtyckiego i przyległych do Europy wód oceanu. Na zamówienie Instytutu Oceanologii znany projektant inż. Zygmunt Choreń zaprojektował statek żaglowy o nowoczesnych rozwiązaniach konstrukcyjnych.

Jak informuje PAN, statek miał umożliwić kilkunastoosobowej grupie naukowców sprawne prowadzenie badań w morzu. Ważna była duża autonomia pływania, zasięg obejmujący cały Bałtyk, Północny Atlantyk i rejony Arktyki europejskiej oraz niski koszt eksploatacji w porównaniu z klasycznymi statkami badawczymi o podobnych rozmiarach i możliwościach.

Budowy statku podjęła się Stocznia im. Lenina w Gdańsku w 1983 roku. Pomimo wielu trudności zaangażowanie stoczniowców i pracowników Instytutu pozwoliło podnieść banderę 20 grudnia 1985 r. W swój pierwszy naukowy rejs wyruszyła w 1986 roku. W towarzystwie 14 innych statków badawczych z krajów nadbałtyckich uczestniczyła w dużym międzynarodowym bałtyckim eksperymencie Patchiness Experiment 86.

Jak informuje PAN, polityka zakupów sprzętu pomiarowo-badawczego najlepszych światowych producentów oraz własna produkcja niektórych unikatowych przyrządów umożliwiła uczonym z "Oceanii" prowadzenie badań z zakresu fizyki morza (akustyka, optyka, teledetekcja satelitarna), hydrodynamiki, chemii i biochemii morza oraz ekologii i genetyki organizmów morskich.

PAP - Nauka w Polsce

ekr/ agt/ kap/