Studentki SWPS badały, czy kawa naprawdę pobudza :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

W Polsce jest 800 tys. starszych osób wymagających stałej opieki

Potrzebny program wspomagający utrzymywanie aktywności zawodowej osób starszych

Nanorurki węglowe są obiecującym, "inteligentnym" materiałem do naprawy mózgu

Wkrótce polskie obchody "Światowego Tygodnia Mózgu"

Polskie obchody "Światowego Tygodnia Mózgu"

Jakie zmiany w ośrodkowym i autonomicznym układzie nerwowym wywołuje kofeina i jaki jest jej wpływ na subiektywnie odczuwane pobudzenie? Odpowiedzi na te pytania postanowiły udzielić studentki neurokognitywistyki ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. Przeprowadzony przez nie eksperyment opierał się na badaniu EEG, analizie zmian w aktywności fal mózgowych oraz badaniu pobudzenia autonomicznego układu nerwowego.

Powszechnie wiadomo, że kiedy dostarczamy organizmowi substancję zawierającą kofeinę, uzyskujemy efekt w postaci pobudzenia lub wzrostu aktywności umysłowej. Jest to niezwykle pomocne w przypadku długotrwałej i wytężonej pracy naszego mózgu. Najchętniej sięgamy wówczas po kawę, coca-colę lub napoje energetyzujące.

Trzy studentki SWPS - Olga Matysiak, Agata Tarabańska oraz Katarzyna Giertuga - postanowiły jednak sprawdzić rzeczywisty wpływ kofeiny na działanie ludzkiego mózgu. W tym celu przygotowały autorski eksperyment: grupie osób poddawanych badaniu EEG w Laboratorium Psychofizjologicznym SWPS serwowały kawę. Część z nich otrzymała napój zawierający dawkę 200 mg kofeiny, pozostali - kawę bezkofeinową, czyli placebo. Jednocześnie badanym ochotnikom mierzono puls, temperaturę ciała oraz reakcje skórno-galwaniczne (potliwość skóry). Pytano ich także o poziom subiektywnie odczuwanego pobudzenia.

Analiza danych z zapisu EEG ujawniła ciekawe zjawisko - zarówno kofeina, jak i placebo wpłynęły na ogólny spadek mocy fal alfa w mózgu, pojawiających się zazwyczaj w stanie relaksacji. W trakcie badania, niezależnie od tego, czy uczestnicy spożyli kofeinę czy placebo, całkowita aktywność mózgu w paśmie alfa stopniowo spadała. Jednak efekt ten okazał się znacznie silniejszy u osób, którym podano kofeinę. "Zatem, mimo że pobudzenie procesów myślowych nastąpiło w obu badanych przypadkach, to jednak kofeina okazała się bardziej skuteczna" - podsumowują autorki eksperymentu.

Postanowiły one przeanalizować też zmiany aktywności fal mózgowych w czasie zapisu EEG oraz sprawdzić, czy i w jakim stopniu różnią się w one u osób, którym podano kawę z kofeiną, od tych pijących placebo.

Tym razem różnice okazały się minimalne. W trakcie badania zauważono jednak istotny statystycznie wzrost mocy fal beta po 25-30 minutach po wypiciu kawy, którego nie zaobserwowano u pacjentów spożywających napój bezkofeinowy. "Fale beta są związane są ze stanem intensywnego wzbudzenia procesów mózgowych. Ta informacja także przemawia za skutecznością działania kofeiny" - komentują Matysiak, Tarabańska i Giertuga.

Na koniec młode psycholożki poddały analizie zmiany w autonomicznym układzie nerwowym. Jedyną istotnie statystyczną tendencją był tym razem wzrost potliwości skóry u badanych, następujący wraz z długością rejestracji, obserwowany zarówno u osób pijących kofeinę, jak i placebo.

Na podstawie opisywanego doświadczenia studentki SWPS doszły do wniosku, że średnia wartość subiektywnego pobudzenia uczestników od początku badania do jego końca była wyższa dla grupy placebo. Zanotowano także tendencję do wzrostu wraz z kolejnymi pomiarami w obu warunkach.

Badanie zrealizowano w marcu i kwietniu 2010 roku w Laboratorium Psychofizjologicznym SWPS, pod kierunkiem mgr. Mateusza Goli. Grupę badawczą stanowiło 14 osób w przedziale wiekowym 20-27 lat. Praca badawcza trzech studentek została doceniona podczas XV Studenckiej Sesji Naukowej (konkurs psychologiczny, kategoria "Referat"), podczas której otrzymały one Nagrodę Główną I stopnia.

PAP - Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

agt/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Kawa bezkofeinowa - specjalna odmiana kawy, pozbawiona kofeiny jeszcze na etapie segregacji ziaren za pomocą różnych metod chemicznych. Kawa bezkofeinowa jest szczególnie polecana dla osób, które powinny unikać kofeiny. Większość kaw bezkofeinowych smakuje dokładnie tak samo, jak ich odpowiedniki zawierające kofeinę. Produkowana jest zarówno mielona, jak i rozpuszczalna odmiana kawy bezkofeinowej. pełny tekst

Postum to znany amerykański odpowiednik kawy zbożowej. Postum zostało wprowadzone na rynek w 1895 roku przez C. W. Posta, właściciela firmy Post Cereals, jako zdrowsza, niezawierająca kofeiny alternatywa dla kawy. Postum jest nadal dostępne w amerykańskich sklepach, obecnie produkowane przez Kraft Foods. pełny tekst

Marek Stanisław Szczepański (ur. 1956) w Częstochowie, polski socjolog, członek Polskiej Akademii Nauk, współzałożyciel i były rektor Wyższej Szkoły Zarządzania i Nauk Społecznych w Tychach. Naucza również w Wyższej Szkole Humanitas oraz Instytucie Socjologii Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej SWPS. pełny tekst

Barbara Szacka (ur. 1930) polska socjolog. Zajmuje się problematyką pamięci zbiorowej, biologicznych podstaw życia społecznego i socjologią ogólną. Autorka podręcznika Wprowadzenie do socjologii (Warszawa 2003). Przez wiele lat wykładała na Uniwersytecie Warszawskim, aktualnie pracuje w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".