Tablica pierwszej kobiety-doktor Uniwersytetu Wrocławskiego :: Artykuly / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Dzień otwarty w Instytucie Astronomicznym Uniwersytetu Wrocławskiego

Doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego bada urazy średniowiecznych wojowników

Zapach frezji i gruszek prosto z wrocławskiego laboratorium

Prof. Vlasak profesorem honorowym Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Ponad 100 gatunków zwierząt w Afrykarium wrocławskiego ZOO

Z inicjatywy Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu powstał ośrodek dla dzikich zwierząt

Tablicę upamiętniającą Clarę Immerwahr-Haber, niemiecką chemiczkę i pierwszą kobietę-doktor Uniwersytetu Wrocławskiego odsłonięto w poniedziałek w uniwersyteckim gmachu głównym.

Tablica została zawieszona w przejściu prowadzącym z placu Uniwersyteckiego na ulicę Grodzką, gdzie podobnie upamiętniono Jana Ewangelistę Purkyniego, XIX-wiecznego fizjologa i anatoma, oraz botanika Stanisława Kulczyńskiego, pierwszego rektora polskiego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Clara Immerwahr urodziła się w 1870 r. w podwrocławskiej wsi Polkendorf (dziś Wojczyce k. Środy Śląskiej). Pochodziła z zamożnej rodziny żydowskiej, jej dziadek Dawid był znanym kupcem, ojciec Philip - doktorem chemii. Sama też miała osiągnięcia w chemii. Ale - jak opowiadała PAP Małgorzata Porada z Uniwersytetu Wrocławskiego - Clara Immerwahr do historii przeszła jako żona swojego męża, wynalazcy gazów bojowych.

W 1895 r., mimo kpin ze strony kolegów-studentów i złośliwości profesorów, rozpoczęła studia jako pierwsza kobieta we Wrocławiu i jedna z pierwszych w całych Niemczech. Jej sytuacja poprawiła się, gdy do Wrocławia przyjechał prof. Richard Abegg. Po jego opieką rozpoczęła badania nad rozpuszczalnością soli metali ciężkich i w 1900 r. obroniła doktorat; trzy lata wcześniej niż doktorem fizyki na Sorbonie została Maria Skłodowska.

Dysertacja Clary Immerwahr otrzymała najwyższą ocenę, a młoda doktor została zatrudniona jako laborantka w pracowni Abegga. Tylko taką pracę mogła wówczas dostać na niemieckiej uczelni.

Z kolei Fritz Haber, przyszły mąż Clary, studiował w Berlinie i Heidelbergu. W 1896 r., mając 28 lat, zrobił habilitację. Nim zajął się gazami bojowymi, opracował technologię syntezy amoniaku. Uznany za twórcę nawozów sztucznych i ojca nowoczesnego rolnictwa otrzymał w 1918 r. Nagrodę Nobla. ,,Stało się to trzy lata po tym, jak pod jego osobistym nadzorem na froncie pod Ypres wykorzystano w walkach chlor, który spowodował śmierć w męczarniach kilku tysięcy żołnierzy francuskich i kanadyjskich" - mówiła Porada.

Clara i Fritz pobrali się w 1901 r. i wyjechali do Karlsruhe. Mąż początkowo przyjął jej pomoc w laboratorium, nigdy nie stała się jednak jego partnerką w pracy badawczej. Stłumił jej ambicje zawodowe. Po urodzeniu syna wygłaszała jedynie prelekcje dla kobiet na temat pożytków płynących z chemii dla gospodyń domowych. Tłumaczyła też książki Fritza na angielski. Doskonale orientowała się w charakterze jego badań.

,,22 kwietnia 1915 r. pod nadzorem Fritza Habera pod Ypres sprowadzono blisko 6 tys. butli z 150 tonami płynnego chloru. Uwolniony gaz, cięższy od powietrza, najpierw zabił tych, którzy daremnie szukali schronienia w okopach i zagłębieniach terenu. Uczony osobiście sprawdzał efektywność ataku chemicznego, robił notatki, opisywał zachowanie konających żołnierzy" - mówiła Porada.

Zyskał rozgłos. Cesarz awansował go na kapitana. Clara uważała badania męża nad gazami bojowymi za ,,naukową perwersję". Żądała, aby ich zaprzestał. Groziła samobójstwem. Fritz odpowiadał oskarżeniami o brak patriotyzmu i zdradę narodowego interesu. 2 maja 1915 r. wykradła mu pistolet i strzałem w serce odebrała sobie życie.

PAP - Nauka w Polsce

umw/ abe/ bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Clara Immerwahr (ur. 21 czerwca 1870 w Polkendorf, zm. 2 maja 1915 w Berlinie-Dahlem) niemiecka chemik, żona Fritza Habera, pierwsza w historii Uniwersytetu Wrocławskiego kobieta z tytułem doktorskim. pełny tekst

Kazimierz Maria Lankosz (ur. 1948), doktor habilitowany nauk prawnych (promotor prof. Stanisław Edward Nahlik), profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Zakładu Prawa Międzynarodowego Publicznego UJ, wiceprzewodniczący International Law Association (ILA), członek zarządu Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie. Doktor honoris causa Uniwersytetu Gutenberga w Moguncji. pełny tekst

Jan Michał Baszkiewicz (ur. 3 stycznia 1930), prawnik, historyk, politolog, historyk idei. Doktor honoris causa Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Uniwersytetu Wrocławskiego (2003), Uniwersytetu Jagiellońskiego (2008), Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2008). pełny tekst

Jakub Rothfeld-Rostowski (ur. 4 lutego 1884 w Bukaczowicach, zm. 5 lipca 1971 w Londynie) polski lekarz neurolog, profesor tytularny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, profesor i dziekan (1946-1949) Polskiego Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Edynburgu, doktor honoris causa prawa Uniwersytetu w Edynburgu (1966). Zajmował się także rzeźbiarstwem. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".