Tajemnica metanu na Marsie :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania naukowe wykazują, że ocieplenie Arktyki przyczynia się do uwalniania metanu

Wkrótce pilotażowy projekt spalania metanu

Ostrzeżenie o nasilaniu się urbanizacji do roku 2050

Modele lasów na potrzeby badań i wspomagania procesów decyzyjnych w zakresie zrównoważonej gospodarki leśnej, Kaprun, Austria

Dostarczanie zharmonizowanych informacji wysokiej jakości na podstawie danych z obserwacji Ziemi do roku 2015, Oxford, Wlk. Brytania

Zaproszenie do składania wniosków w ramach programu roboczego "Pomysły" 2011 Siódmego Programu Ramowego WE w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji

Podczas Europejskiego Kongresu Planetologicznego (European Planetary Science Congress, EPSC), który odbył się w Rzymie, przedstawiono wyniki najnowszych badań w zakresie metanu wchodzącego w skład atmosfery Marsa. Okazuje się, że ulega on degradacji w ciągu niespełna roku. Autorami badania są Sergio Fonti z włoskiego Uniwersytetu Salento i Giuseppe Marzo z Centrum Badawczego im. Amesa agencji NASA (amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej). Badanie wykazało także silne sezonowe i geograficzne wahania stężenia metanu na czerwonej planecie. Wyniki nasuwają pytania dotyczące źródeł metanu oraz tego, co się na Marsie z nim dzieje.

"W atmosferze Marsa znajduje się niewielka ilość metanu, pochodzącego ze źródeł punktowych. Zbadaliśmy zmiany stężenia tego gazu i odkryliśmy wahania sezonowe oraz roczne" - powiedział prof. Fonti. "Metan ten może powstawać w wyniku procesów geologicznych lub mieć pochodzenie biologiczne. W tej chwili nie da się tego rozstrzygnąć. Okazało się jednak, że maksymalny okres utrzymywania się metanu w atmosferze marsjańskiej wynosi mniej niż jeden rok".

Atmosfera Marsa składa się głównie z dwutlenku węgla (95%), azotu (3%), argonu (1,6%) oraz śladowych ilości tlenu i wody. Obecność metanu w atmosferze tej sąsiadującej z Ziemią planety stwierdzono po raz pierwszy w 2003 roku, natomiast w zeszłym roku astronomowie uzyskali dowód na sezonowość stężenia tego gazu.

Na potrzeby omawianego badania prof. Fonti i dr Marzo wykorzystali dane zgromadzone w ciągu trzech lat marsjańskich (jeden rok marsjański odpowiada prawie dwóm latom ziemskim) przy użyciu spektrometru do pomiaru emisji cieplnej (Thermal Emission Spectrometer, TES). Przyrząd umieszczony był na pokładzie sondy Mars Globar Surveyor agencji NASA. Przedmiotem zainteresowania naukowców były w szczególności charakterystyczne cechy widmowe metanu.

Zidentyfikowano trzy regiony leżące na północnej półkuli Marsa odznaczające się szczególnie wysokim stężeniem metanu. Są to: Tharsis i Elysium, główne regiony wulkaniczne, oraz Arabia Terrae, obszar o wysokiej zawartości lodu w wodach podziemnych.

Stężenie metanu na czerwonej planecie zmienia się także w zależności od pory roku. Na półkuli północnej szczytowe wartości występują jesienią i dochodzą do 70 ppb; zimą stężenie metanu znacznie spada. Wiosna to pora jego powolnego wzrostu, natomiast w lecie stężenie zwiększa się gwałtownie.

Podczas lata zawartość metanu jest wyższa na półkuli południowej. Badacze podejrzewają, że może to być spowodowane naturalną cyrkulacją atmosfery, ale należy to jeszcze poddać weryfikacji z zastosowaniem symulacji komputerowych.

"Wyraźnie widać, że wyższe stężenie jest powiązane z cieplejszymi porami roku i lokalizacjami, w których panują korzystne warunki geologiczne i biologiczne, takie jak aktywność geotermalna i wysokie uwodnienie" - stwierdził prof. Fonti. "Większa ilość energii dostępnej w lecie może powodować uwalnianie gazów nagromadzonych w wyniku procesów geologicznych lub wzmożonej aktywności biologicznej".

W związku z tym nasuwa się pytanie, co dzieje się z uwolnionym metanem. Rozkład gazu w wyniku procesów fotochemicznych nie następuje tak szybko. Natomiast procesy wywołane działaniem wiatru mogą doprowadzić do pojawienia się w atmosferze utleniaczy znacznie szybciej pochłaniających metan. Do wyjaśnienia tych intrygujących zagadnień potrzebne są jednak dalsze badania.

Kongres EPSC, zorganizowany w ramach finansowanej przez UE inicjatywy EUROPLANET, stanowi najważniejsze europejskie forum planetologów. Inicjatywa EUROPLANET została sfinansowana w ramach pozycji budżetowej "Infrastruktury badawcze" Siódmego Programu Ramowego (7PR). Ma ona na celu zbliżenie europejskiej społeczności planetologów poprzez rozwój sieci kontaktów zawodowych oraz wspólne działania badawcze. Jej zadaniem jest także zapewnienie naukowcom dostępu do specjalistycznych laboratoriów i obiektów oraz danych planetologicznych, informacji i programów narzędziowych.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Grupa metylenowa (metanodiyl, -CH2-) grupa alkilowa, występująca w wielu związkach organicznych. Jej nazwa wynika z faktu, że można ją utworzyć myślowo z metanu poprzez oderwanie od niego dwóch atomów wodoru. Myślowe oderwanie jednego atomu wodoru od metanu definiuje grupę metylową (-CH3), której nie należy mylić z grupą metylenową. pełny tekst

LNG (ang. Liquefied Natural Gas) - paliwo - gaz ziemny w postaci ciekłej o temp. poniżej -162 °C (temperatura wrzenia metanu, głównego składnika LNG). Podczas skraplania objętość redukuje się 630 razy, dzięki czemu "gęstość energii" skroplonego gazu ziemnego wzrasta. pełny tekst

Katastrofa górnicza w kopalni Wałbrzych miała miejsce 22 grudnia 1985 roku w KWK Wałbrzych w Wałbrzychu. Przyczyną był wybuch metanu. W jej wyniku zginęło 18 górników. pełny tekst

Gaz wielkopiecowy - produkt uboczny wytwarzany podczas procesów wielkopiecowych. Jego skład zależy od wsadu wielkopiecowego i waha się w granicach: 9-16% dwutlenku węgla, 23-30% tlenku węgla, 0,5-4% wodoru, 52-64% azotu, 1% metanu. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".