Unijne badania wskazują na powiązanie między klimatem a pradawnymi społecznościami :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Naukowcy: ocieplanie klimatu przyspiesza rozwój upraw

Toalety pradawnych zwierząt rzucają światło na zmiany klimatu

Badania pokazują, że zmiany klimatu odbijają się na europejskich ptakach

Głębinowe ekosystemy morskie w morderczym uścisku zmiany klimatu

Naukowcy badają wpływ zmian klimatu na kaskady ciężkiej wody Oceanu Arktycznego

Międzynarodowy zespół badawczy odkrył nowy dowód na oddziaływanie klimatu na pradawne społeczności. Wyniki, opublikowane w czasopiśmie Science, ujawniają, w jaki sposób okresy niestabilności klimatycznej często zbiegały się z burzliwymi czasami w historii Europy. Badania zostały częściowo dofinansowane z projektów MILLENNIUM i ACQWA, które uzyskały wsparcie odpowiednio z Szóstego i z Siódmego Programu Ramowego (6PR i 7PR). Projekt MILLENNIUM (Klimat Europy w ostatnim tysiącleciu) otrzymał ponad 12 mln EUR z tematu Zrównoważony rozwój, zmiany globalne i ekosystemy 6PR, a projekt ACQWA pozyskał niemal 6,5 mln EUR z tematu Środowisko 7PR.

W skład zespołu, pracującego pod kierunkiem Instytutu Leśnictwa Uniwersytetu we Freiburgu, Niemcy, i Szwajcarskiego Federalnego Instytutu Badawczego (WSL), weszli klimatolodzy, geografowie, archeolodzy i historycy. Naukowcy byli również w stanie, dzięki analizie słojów w ponad 7.000 subfosylnych, historycznych i współczesnych próbkach drzew, zrekonstruować historię temperatur i opadów atmosferycznych w okresie letnim w Europie Centralnej na przestrzeni ostatnich 2.500 lat w porównaniu do okresu 1.500 lat, jaki na ogół był ujmowany w dotychczasowych badaniach.

Zespół porównał następnie wahania klimatu letniego w Europie z wydarzeniami i epizodami z historii człowieka, takimi jak zarazy, migracje czy wojna trzydziestoletnia. Ich wnioski rzucają nowe światło na sposób, w jaki zmiany klimatu odegrały kluczową rolę w dobrobycie rolnym i wzroście gospodarczym.

"Zmiany klimatu wpływały na wydajność rolną, zagrożenia zdrowotne i poziom konfliktów w społeczeństwach preindustrialnych" - czytamy w artykule. "Rozróżnienie między wpływami środowiskowymi a antropogenicznymi oddziałującymi na dawne cywilizacje pozostaje jednak trudne z powodu niedostatku dowodów paleoklimatycznych o wyższej rozdzielczości. Prezentujemy tutaj oparte na słojach drzew rekonstrukcje zmienności opadów atmosferycznych i temperatur w okresie letnim w Europie Centralnej w ciągu ostatnich 2.,500 lat. Ostatnie ocieplenie jest bezprecedensowe, niemniej współczesne wahania hydroklimatyczne mogły być już kilkakrotnie przewyższone pod względem rozmiaru i czasu trwania."

Naukowcy podkreślają, że dane klimatyczne przechowywane przez drzewa umożliwiły im porównanie naturalnych wahań opadów atmosferycznych i temperatury z rozwojem europejskich społeczeństw. Odkryli, że klimat letni w Europie w czasie epoki Imperium Rzymskiego na przykład był stosunkowo ciepły i wilgotny, i podlegał niewielkim zmianom. Zwiększona zmienność klimatyczna z okresu około 250-600 roku naszej ery, jak twierdzą naukowcy, zbiegła się z upadkiem Imperium Rzymskiego i zamętem okresu wędrówek ludów, kiedy to populacja Europy przeszła zasadniczą restrukturyzację.

Co więcej, naukowcy odkryli, że wilgotne i łagodne okresy letnie towarzyszyły szybkiemu rozwojowi politycznemu i kulturalnemu średniowiecznej Europy, a niesprzyjający klimat mógł mieć wpływ na warunki zdrowotne, które odegrały rolę w wywołaniu kryzysu gospodarczego, jaki pojawił się w czasie pandemii dżumy w XIV w.

Naukowcy zauważyli, że minima temperaturowe na początku XVII w. i XIX w. zbiegły się z porzucaniem siedlisk w czasie wojny trzydziestoletniej i masową migracją wielu Europejczyków do Ameryki.

"Wilgotne i ciepłe lata miały miejsce w okresach rzymskiej i średniowiecznej prosperity" - czytamy w artykule. "Silniejsza zmienność klimatu około 250 - 600 roku naszej ery zbiegła się z upadkiem Zachodniego Imperium Rzymskiego i chaosem okresu wędrówek ludów. Okoliczności historyczne mogą stać się przeciwwagą obecnej niechęci politycznej i fiskalnej do łagodzenia prognozowanych zmian klimatu" - dodają naukowcy.

Zespół wskazuje, że prognozowane zmiany klimatu na świecie mogą wywrzeć znacznie większy wpływ na społeczeństwa niż uznają to obecnie naukowcy. Co więcej, złożone powiązania przyczynowe między zmianami klimatu w przeszłości a reakcjami człowieka wymagają dalszych badań - jak mówią.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Pod pojęciem klimat rozumie się średni stan atmosfery i oceanu w skalach od kilku lat do milionów lat. Zmiany klimatu wynikają z czynników zewnętrznych takich jak ilość dochodzącego promieniowania słonecznego lub czynników wewnętrznych takich jak działalność człowieka (zmiany antropogeniczne) lub wpływ czynników naturalnych. W ostatnich latach termin ogólna zmiana klimatu, używany jest w kontekście globalnego ocieplenia i wzrostu temperatury na powierzchni Ziemi, ale rozważane są scenariusze powodujące oziębienie powierzchni Ziemi (np. wywołane odbiciem energii słonecznej od zwiększonej pokrywy chmur lub aerozoli atmosferycznych). pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".