Unijny zespół wkracza w przyszłość, przekształcając komórki skóry w komórki mózgu :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Białko Nanog niezbędne do "przeprogramowania" dorosłych komórek w komórki macierzyste

Znaleziono powiązanie między czynnikiem wzrostu śródnabłonka naczyniowego a regulacją komórek macierzystych raka skóry

Łączenie embrionalnych komórek macierzystych z dojrzałymi wyspecjalizowanymi komórkami przy użyciu nowego systemu fuzyjnego o wysokiej wydajności

Naukowcy: oksygenaza hemowa może mieć znaczenie w różnicowaniu komórek macierzystych

Nowy finansowany ze środków UE projekt ma na celu zbadanie podziału embrionalnych komórek macierzystych

Badania komórek macierzystych przynoszą wskazówki dotyczące nowotworów

Nowe badania dofinansowane ze środków unijnych dowiodły, że komórki skóry można przekształcić w komórki mózgu za pomocą nowej techniki, która pozwala przeprowadzić proces bez przechodzenia najpierw przez stadium komórek macierzystych.

W ramach badań, które zostały częściowo dofinansowane przez europejskie konsorcjum na rzecz leczenia chorób neurozwyrodnieniowych za pomocą komórek macierzystych (NEuroStemCell) z budżetu tematu "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego (7PR), zaprezentowano zaskakująco prostą metodę opracowaną przez naukowców z Uniwersytetu w Lund w Szwecji. W artykule opublikowanym w czasopiśmie PNAS zespół wyjaśnia, że technika polega na aktywowaniu trzech genów w komórkach skóry, o których już było wiadomo, iż są aktywne w czasie tworzenia komórek mózgu na etapie płodowym.

Wykorzystując tę technikę zespół był w stanie uniknąć wielu problemów etycznych, które od dawna nękają badania naukowe nad komórkami macierzystymi.

Badania nad komórkami macierzystymi, którymi można sztucznie manipulować, aby zamienić je w różnorodne typy komórek do wykorzystania w medycynie regeneracyjnej, pozostają kontrowersyjnie z powodu stosowania komórek embrionalnych i niepewności związanej z potencjalnie utrzymującym się procesem podziału komórek macierzystych prowadzącym do powstania nowotworu.

Jednakże w ramach nowych badań udało się stworzyć konkretne rodzaje komórek nerwowych z ludzkiej skóry poprzez przeprogramowanie komórek tkanki łącznej (fibroblastów) bezpośrednio w komórki nerwowe. Zmieniając proces i wychodząc od dojrzałych komórek zamiast komórek macierzystych, naukowcy byli w stanie ominąć kwestie etyczne związane z badaniami naukowymi nad embrionalnymi komórkami macierzystymi.

"Tak naprawdę nie wierzyliśmy, że to się uda - podjęliśmy te prace głównie ze względu na ciekawy charakter eksperymentu. Niemniej szybko spostrzegliśmy, że komórki są zadziwiająco otwarte na instrukcje" - zauważa kierownik naukowy Malin Parmar.

W toku badań ustalono również, w jaki sposób komórki skóry można pokierować, aby stały się niektórymi typami komórek nerwowych.

Naukowcy przeprowadzili doświadczenia, w których dalsze dwa geny zostały aktywowane, w wyniku czego powstały komórki mózgowe wytwarzające dopaminę - typ komórek, który obumiera u osób cierpiących na chorobę Parkinsona. Odkrycia mają zatem ogromne znaczenie dla ewentualnej możliwości transplantacji komórek nerwowych samego pacjenta. Ponadto komórki można by również wykorzystywać jako modele chorób w badaniach nad różnymi chorobami neurozwyrodnieniowymi.

Chociaż wymaga to jeszcze przeprowadzenia dowodu, naukowcy przewidują, że przeszczep komórek nerwowych pacjenta z wykorzystaniem konkretnie przeznaczonych komórek pochodzących od samego pacjenta, zostanie lepiej zaakceptowany przez układ immunologiczny organizmu niż komórki przeszczepione z "obcej" tkanki.

W odróżnieniu od starszych, wcześniej ustalonych metod przeprogramowywania, w których komórki skóry są zamieniane w pluripotencjalne komórki macierzyste, znane pod nazwą komórek IPS, w bezpośrednim przeprogramowywaniu komórki skóry nie przechodzą przez stadium komórek macierzystych w czasie przekształcania ich w komórki nerwowe.

Zespół wyjaśnia, że wykorzystanie ich odkrycia wymaga dalszych badań nad przetrwaniem i funkcjonowaniem nowych komórek nerwowych w mózgu przed zastosowaniem techniki w praktyce klinicznej.

Ostateczny cel to wytwarzanie podstawowych komórek nerwowych potrzebnych pacjentowi po prostu z próbki skóry lub włosów. "To główny cel w perspektywie długofalowej. Mamy nadzieję, że możliwe będzie poddanie pacjenta biopsji, wyhodowanie na przykład komórek wytwarzających dopaminę, a następnie przeszczepienie ich w ramach leczenia choroby Parkinsona" - mówi Malin Parmar.

Konsorcjum NEuroStemCell opiera się na współpracy wiodących, europejskich naukowców eksperymentalnych i klinicznych, których łączy ten sam cel - zoptymalizować szanse na udane testy kliniczne terapii choroby Parkinsona i Huntingtona za pomocą komórek macierzystych. Celem jest porównanie różnych źródeł komórek macierzystych pod względem ich zdolności do wytworzenia neuronów dopaminergicznych śródmózgowia i neuronów GABA-ergicznych prążkowia, którymi można zastąpić wadliwe komórki nerwowe.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale. pełny tekst

Krew pępowinowa - stanowi źródło krwiotwórczych komórek macierzystych oraz komórek mezenchymy. Ta krew jest jedynym źródłem komórek macierzystych nie wymagającym używania metod inwazyjnych u dawcy. pełny tekst

Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale[potrzebne źródło]. pełny tekst

Krew pępowinowa - stanowi źródło krwiotwórczych komórek macierzystych oraz komórek mezenchymy. Ta krew jest jedynym źródłem komórek macierzystych nie wymagającym używania metod inwazyjnych u dawcy. pełny tekst

Bank komórek macierzystych (ang. Stem Cell Bank) zakład biotechnologiczny zajmujący się przechowywaniem dorosłych komórek macierzystych pobieranych typowo z krwi pępowinowej. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".