Unikatowe odkrycie na stanowisku archeologicznym w Dąbkach :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Liberkowski: Polska może się stać "Kuwejtem" Europy

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Konkurs dla naukowców-fotografów - "Nauka w obiektywie"

"Zielone granty" czekają na młodych ekologów

Naukowcy zaskoczeni pierwszą próbą "wielkiego zderzacza"

Fragmenty naczyń sprzed ok. 6 tys. lat, pochodzących z obecnych terenów Węgier znaleźli archeolodzy w Dąbkach koło Koszalina. To pierwsze znalezisko z węgierskiego kręgu kulturowego z początku okresu neolitu na terenach północnej Polski. Informacje na temat odkrycia opublikowano na łamach najnowszego numeru naukowego periodyku "Antiquity" (nr 85, 2011).

Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez dr. Jacka Kabacińskiego (Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Poznaniu) i dr Thomasa Terbergera (Uniwersytet w Greifswaldzie) rozpoczął pracę w Dąbkach w 2003 roku. O badaniach serwis Nauka w Polsce informował tutaj.

"To bardzo bogate stanowisko archeologiczne. Dzięki odkryciom mamy świetny wgląd w problematykę stopniowej transformacji późnych społeczności łowiecko-zbierackich ku życiu opartemu o gospodarkę rolniczą i hodowlę" - wyjaśnia dr Kabaciński.

Pośród licznych, lokalnych wyrobów archeolodzy natknęli się na 8 fragmentów nietypowych w tym rejonie naczyń ceramicznych, które zidentyfikowała specjalistka od ceramiki neolitycznej, dr Agnieszka Czekaj-Zastawny (Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie).

"Byliśmy naprawdę zaskoczeni - dotychczas na stanowisku w warstwach z okresu 4200-3800 lat p.n.e. znajdowaliśmy wyłącznie fragmenty słabo wypalonych ostrodennych naczyń późnomezolitycznych, bądź wczesnoneolityczne naczynia kultury pucharów lejkowatych" - mówi archeolog.

Tymczasem w ręce archeologów trafiły datowane na 3850-3700 lat p.n.e. (chociaż naukowcy przypuszczają, że być może nieco starsze) fragmenty naczyń z obszaru współczesnych Węgier. Społeczności neolityczne z tej części Europy badacze określają mianem Bodrogkeresztúr.

Fragmenty znalezionych naczyń są świetnie wykonane - wypalone w wysokiej temperaturze sięgającej tysiąca stopni Celsjusza. Ich barwa jest czarna, a powierzchnia matowa. Naczynia wykonano z wysokiej jakości gliny z domieszką piasku.

"Zachowane skorupy to pozostałości po m.in. kubku i trzech dzbanach do przechowywania mleka. Powierzchnia znalezisk zdobiona jest typowymi motywami z tego kręgu kulturowego. Są to kłute wzory tworzące romboidalne pola oddzielone wąskimi liniami lub podłużne pasy wypełnione wzorem. Nie mamy najmniejszych wątpliwości, że zabytki te wykonano ponad tysiąc kilometrów od wybrzeży Bałtyku" - mówi dr Czekaj-Zastawny.

To nie pierwsze znalezisko z kręgu kulturowego Bodrogkeresztúr w Polsce, ale najdalej wysunięte na północ - na wybrzeżu Bałtyku. Dotąd sądzono, że wpływy tej kultury sięgały co najwyżej do południowych granic dzisiejszej Polski.

Teraz archeolodzy zastanawiają, w jaki sposób i po co naczynia te trafiły tak daleko.

"Mimo że już z tego okresu znamy przedstawienia wozu, to bardziej prawdopodobne, że naczynia trafiły nad Bałtyk z pomocą transportu rzecznego" - dodaje dr Kabaciński.

Jak dotąd na obszarze występowania kultury Bodrogkeresztúr nie znaleziono żadnych przedmiotów znad Bałtyku, co poświadczałoby wymianę, być może handlową. Zdaniem naukowców w zamian za świetnie wykonane naczynia mieszkańcy ówczesnych ziem Polski mogli rewanżować się wyrobami z bursztynu lub skórami.

"Znalezisko ceramiki na naszym stanowisku pokazuje wzrastające wpływy rolników z południa Europy na mezolityczną ludność północnej Europy. Jednak jak dotąd nie mamy dowodów, że ówcześni mieszkańcy Dąbek byli rolnikami" - konkluduje dr Kabaciński.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Parafia Świętego Stanisława Kostki w Trębkach - parafia należąca do dekanatu Żychlin diecezji łowickiej. Erygowana w 1303. Mieści się pod numerem 27. Duszpasterstwo w niej prowadzą księża diecezjalni. pełny tekst

Afolou bou Rhummel - stanowisko archeologiczne położone w nawisie skalnym Beni Seghoual w Algierii. Na stanowisku tym poświadczona jest obecność artefaktów utożsamianych w wytworami kultury iberonauruzyjskiej. Na jednym z tych poziomów okryto nekropolię złożoną z 46 grobów. Na stanowisku tym odkryto najstarsze w Afryce ślady plastyki figuralnej wypalanej z gliny. pełny tekst

Parafia Matki Bożej z Góry Karmel w Dąbkach została utworzona 25 czerwca 1995. Należy do dekanatu Darłowo diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Kościół parafialny jest budowany od 1985 roku. Mieści się przy ulicy Darłowskiej 14. pełny tekst

Ekofakt rodzaj źródła archeologicznego. Tym terminem określa się wszystkie występujące na stanowisku archeologicznym pozostałości organiczne i nieorganiczne pochodzące ze środowiska naturalnego. Przykładem ekofaktów mogą być szczątki roślinne, szczątki zwierzęce, warstwy popiołów wulkanicznych, osady naniesione przez wiatr itp. pełny tekst

Stratyfikacja - nazwa pochodzi od łacińskich słów - stratum - warstwa i facio - robię. W archeologii oznacza proces tworzenia się warstw czyli tzw. proces stratyfikacyjny na stanowisku archeologicznym odzwierciedlający sekwencję zdarzeń, które miały na nim miejsce w przeszłości. Wykopaliska stratygraficzne mają na celu uzyskanie takiej sekwencji. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".