Uniwersytet Śląski kupił meteoryt :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Lek, który zamieni rannego żołnierza w "niezniszczalnego"

"Źródło Żywiołów" w Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym

Meteoryt spadł na gospodarstwo agroturystyczne

Niebieska Karta - wyjaśnienie terminu; procedura "Niebieskie Karty"

Prof. Marciniec autorem "Biblii hydrosiliowania"

12 tys. zł zapłacił Uniwersytet Śląski za 65-gramowy meteoryt, który 30 kwietnia tego roku spadł w Sołtmanach pod Giżyckiem. Liczącą kilka miliardów lat materię kosmiczną będzie można oglądać w muzeum uniwersyteckim w Sosnowcu.

Meteoryt został zakupiony przez Uniwersytet Śląski 13 maja, a już następnego dnia został sklasyfikowany przez prof. Łukasza Karwowskiego z katedry geochemii, mineralogii i petrografii Wydziału Nauk o Ziemi. "Jest to chondryt zwyczajny klasy L5-6. Takie meteoryty spotyka się na świecie, jednak nie spadają codziennie z nieba. Ostatni upadek takiego meteorytu zaobserwowany został 17 lat temu" - wyjaśniał prof. Karwowski.

Mikropróbka materii kosmicznej - jak mówią o znalezisku na uniwersytecie - została odkryta "niewielkim nakładem kosztów". Spadła na jeden z budynków gospodarczych w Sołtmanach nad jeziorem Wydmińskim o godz. 6.06 nad ranem 30 kwietnia. Właścicielka znaleziska początkowo nie wiedziała, co trzyma w rękach. Naukowcy mówili w poniedziałek, że to córka zasugerowała jej, iż może to być meteoryt.

Wieści o znalezisku rozniosły się dość szybko. Pojawił się pasjonat meteorytów, który z kolei powiadomił Obserwatorium Astronomiczne we Fromborku. Informacje z Fromborka szybko trafiły do Polskiego Towarzystwa Meteorytowego, którego prof. Karwowski jest prezesem.

Próbka meteorytu zakupionego przez Uniwersytet Śląski waży 65 gramów. Eksponat na zewnątrz jest czarny, co oznacza, że posiada powłokę obtopieniową pamiątkę po przejściu przez atmosferę ziemską. W środku jest szaro-biały i niezwykle kruchy.

Próbki meteorytu zostały wysłane do specjalistycznego laboratorium Gran Saso we Włoszech. "Pozyskanie meteorytu podnosi prestiż instytucji. Można go badać latami. Jego unikatowość polega na tym, że został odnaleziony tuż po upadku. Można więc natychmiast zbadać jego właściwości. Bardzo rzadko zdarza się taka okazja. Oprócz badań krótkotrwałych izotopów, które pozwalają na analizę wielu cech meteorytów, planujemy także analizę zawartości gazów" - wyjaśnił Karwowski.

Dzięki badaniom, które zostaną zlecone również jednemu z kanadyjskich laboratoriów, będzie można określić, skąd pochodzi meteoryt, chociaż - jak tłumaczyli naukowcy - można przypuszczać, że przybył ze strefy planetoid krążących między Marsem a Jowiszem. Badania pozwolą także wyliczyć, kiedy oderwał się od ciała macierzystego. Określony zostanie także czas jego przebywania w kosmosie, który w przypadku tego typu materii określa się często na 4,5 do 6 mld lat.

Meteoryt, który spadł w Sołtmanach, waży ok. 1 kg. Właścicielka posesji znalazła go w kilku częściach. Całość miała wielkość ludzkiej pięści. Jeden z fragmentów kupiła również Politechnika Wrocławska. Prof. Karwowski jest przekonany, że następne jego części zostaną wyprzedane w ciągu kilku dni. "Zgłosiło się także wielu prywatnych kolekcjonerów" - wyjaśnia prezes Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.

Meteoryt będzie można oglądać w muzeum. W najbliższym czasie pracownicy muzeum przygotowują specjalną ekspozycję z dokumentacją fotograficzną.

"Byłoby wielką stratą, gdyby meteoryt został wywieziony za granicę" - powiedziała w poniedziałek Ewa Budziszewska-Karwowska, kierownik Muzeum Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego.

Odnalezione meteoryty są własnością Skarbu Państwa, ale zwyczajowo uczelnie oraz inne placówki naukowe, których chcą mieć w swoich zbiorach materię kosmiczną, płacą znalazcy nagrody.

PAP - Nauka w Polsce, Katarzyna Piotrowiak

ktp/ hes/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Gibeon meteoryt żelazny należący do oktaedrytów grupy IV A. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są na terenie dzisiejszej Namibii. W 1836 roku po raz pierwszy, angielski astronom John Herschel, zidentyfikował znajdowane na terenie zrzutu bryły żelaza jako meteoryty żelazne. W meteorycie Gibeon zawartość niklu wynosi 7,68%. W Polsce meteoryt Gibeon można oglądać w Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu. pełny tekst

Brahin meteoryt żelazno-kamienny należący do pallasytów. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są na terenie dzisiejszej Białorusi w rejonie miasta Homel. pełny tekst

Awere meteoryt kamienny zaliczany do chondrytów oliwinowo-hiperstenowych L 4. Meteoryt spadł 12 lipca 1968 roku w Ugandzie w okolicach miejscowości Awere. Upadek meteorytu nastąpił około godziny 3.00 miejscowego czasu. Na miejscu spadku odnaleziono pojedynczy okaz o masie 134 g. pełny tekst

Łowicz - meteoryt żelazno-kamienny typu mezosyderyt, który spadł na południe od Łowicza w postaci deszczu meteorytowego w nocy z 11 na 12 listopada 1935 roku. Fragmenty meteorytu Łowicz znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Ziemi PAN, Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Jagielońskiego i w Obserwatorium Astronomicznym w Krakowie. Największy meteoryt znaleziono w okolicach wsi Krępa o wadze blisko 10 kg, mniejsze znajdowano we wsiach: Reczyce, Wrzeczko, Seligów. pełny tekst

Fuyang meteoryt kamienny , spadły w czerwcu 1977 roku w chińskiej prowincji Anhui. Z miejsca upadku meteorytu pozyskano trzy fragmenty o łącznej masie ok. 2,5 kg. Meteoryt Fuyang jest jednym z czterech meteorytów znalezionych w prowincji Anhui. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".