W Gdańsku działa najdokładniejszy czasomierz świata - zegar pulsarowy :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Program obchodów 400. rocznicy urodzin Jana Heweliusza

Najdokładniejszy na świecie zegar powstanie w Gdańsku

Pokaz oryginalnych dzieł Jana Heweliusza w Gdańsku

Nadciśnienie ma związek z zaburzeniem zegara biologicznego

Lekarze: Depresja może być wywołana zaburzeniami zegara biologicznego

Inauguracja zegara pulsarowego - odmierzającego czas na podstawie sygnałów wysyłanych przez pulsary, odbędzie się w piątek w Gdańsku. Zegar jest około stu razy dokładniejszy od czasomierzy atomowych. Powstał on dla uczczenia 400-lecia urodzin Jana Heweliusza.

Jak wyjaśnił w środę na konferencji prasowej pomysłodawca budowy zegara - Grzegorz Szychliński, który jest zastępcą dyrektora Muzeum Historycznego Miasta Gdańska i jednocześnie szefem Muzeum Zegarów Wieżowych - zegar działa na podstawie sygnałów wysyłanych przez pulsary czyli gwiazdy neutronowe, które regularnie, w niewielkich odstępach czasu, emitują impulsy elektromagnetyczne, najczęściej w postaci fal radiowych.

,,Sygnały wysyłane przez pulsary są niezwykle dokładne. Ich dokładność jest tak olbrzymia, że gdy pod koniec lata 60. naukowcy po raz pierwszy natknęli się na nie, byli przekonani, że wysyłają je jakieś obce cywilizacje" - powiedział Szychliński.

Dodał, że nad stworzeniem zegara pulsarowego pracuje obecnie na świecie kilka ośrodków. ,,Nam się udało jako pierwszym taki czasomierz uruchomić" - oświadczył Szychliński.

Gdański zegar pulsarowy zbudowano w kościele św. Katarzyny. Na dachu świątyni usytuowano panel z 16 antenami, które odbierają impulsy z sześciu pulsarów. Dane przetwarzane są przez umieszczony na poddaszu kościoła zestaw specjalnie zaprogramowanych komputerów, które - po dokonaniu szeregu obliczeń - podają czas.

,,Jest to najdokładniejsze wskazanie czasu na świecie. Sto razy dokładniejsze od wskazań zegarów atomowych" - zapewnił Szychliński podkreślając, że już wskazanie czasu oparte na sygnale z jednego pulsaru byłoby dużo dokładniejsze od wskazań zegarów atomowych, a w Gdańsku - dla uzyskania jeszcze większej dokładności - użyto danych z sygnałów wysyłanych przez sześć pulsarów.

Prace nad budową zegara pulsarowego trwały około dwóch lat. Oprócz Szychlińskiego trzon zespołu stanowili Mirosław Owczynnik i Dariusz Samek - inżynierowie elektronicy z Gdańskiej firmy EKO Elektronik, oraz Eugeniusz Pazderski z Centrum Astronomicznego UMK w Toruniu - specjalista w dziedzinie aparatury radioastronomicznej.

Jak poinformował w środę Dariusz Samek, do zespołu zgłosiło się już kilka instytucji zainteresowanych ewentualnym wykorzystaniem zegara. Jest wśród nich m.in. Główny Urząd Miar i Wag.

Uroczysta inauguracja zegara odbędzie się w gdańskim kościele św. Katarzyny w piątek, kiedy to przypada święto tej patronki, sprawującej pieczę m.in. nad bibliotekarzami, studentami i uczonymi. Na inaugurację złożą się m.in. msza św. ku czci świętej koncelebrowana przez abp seniora Tadeusza Gocłowskiego oraz uroczysty przemarsz rektorów i dziekanów gdańskich szkół wyższych.

Piątkowa ceremonia będzie częścią celebrowanych od początku roku obchodów 400-lecia urodzin gdańskiego astronoma Jana Heweliusza.

Gdański kościół św. Katarzyny jest byłym kościołem parafialnym Jana Heweliusza. Astronom został pochowany w tej świątyni, a miejsce jego pochówku oznaczono - zachowaną do dziś, a pochodzącą z 1659 r. - płytą nagrobną.

W sfinansowaniu prac nad zegarem naukowcom pomagało miasto Gdańsk oraz Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna.

PAP - Nauka w Polsce

aks/ hes/ bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Zegar pulsarowy zegar, którego działanie opiera się na zliczaniu impulsów fal radiowych emitowanych z dużą regularnością okresu przez pulsary. W szczególności wykorzystanie pulsarów o milisekundowym okresie emisji pozwala na zbudowanie stabilnie działających zegarów o dużej dokładności, jednak wymaga to skorygowania naturalnie występujących nieregularności emisji. pełny tekst

Zegar słoneczny zegar określający czas w godzinach na podstawie pozycji Słońca, przez wskazanie cienia gnomonu. Używany od starożytności. Istnieją także przenośne (kieszonkowe) zegary tego typu. pełny tekst

Zegar słoneczny zegar określający czas w godzinach na podstawie pozycji Słońca, przez wskazanie cienia rzucanego przez nieruchomy wskaźnik na powierzchnię tarczy z podziałką godzinową, umieszczoną na ziemi, posadzce, ścianie budowli lub postumencie. Używany od starożytności. Istnieją także przenośne (kieszonkowe) zegary tego typu. pełny tekst

Zegar kwarcowy - rodzaj zegara, w którym do odmierzania czasu wykorzystuje się drgający kryształ kwarcu. Drgania kryształu są zliczane przez układy cyfrowe, które pokazują aktualny czas na wyświetlaczu zegarka. Rezonator kwarcowy wytwarza sygnał o precyzyjnie ustalonej częstotliwości, przez co zegary kwarcowe są co najmniej o rząd wielkości dokładniejsze od zegarów mechanicznych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".