W jaki sposób ważka równoskrzydła uczy się wybierać najlepszego samca :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Objadanie się zamienia samice czyściciela w samce

Debata naukowców na temat zjawiska ''selekcyjnego wymiatania'' jako czynnika napędzającego ewolucję gatunku ludzkiego

Polscy paleontolodzy zidentyfikowali nietypowe zachowanie nieznanego gatunku trylobitów

Zdaniem naukowców leczenie przeciwretrowirusowe HIV lepiej zacząć wcześniej niż później

Kobiety na najtrudniejszych stanowiskach

Plemniki przesądzają o zwycięstwie samca

Ważki równoskrzydłe uczą się, w jaki sposób wybierać odpowiedniego samca, kiedy lokalnie współistnieją dwa gatunki - zdaniem naukowców z Uniwersytetu w Lund w Szwecji, którzy odkryli, że samica wyrzuci swoje jajka w razie parzenia się z samcem nieodpowiedniego gatunku, ponieważ parzenie się poza jej własnym gatunkiem obniża liczbę potomstwa. Zatem wybór samca nie jest jedynie sprawą genetycznego i instynktownego zachowania, jak zakładano w przypadku tak niewielkich i krótko żyjących stworzeń. Wyniki badań zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie naukowym Evolution.

Profesor Erik Svensson z Wydziału Biologii wraz z kolegami zbadał dwa współistniejące gatunki ważki równoskrzydłej zwane "demoiselles", które należą do rodzaju świtezianka. Zarówno ważki równoskrzydłe, jak i lepiej znane ważki należą do rzędu owadów zwanego Odonata. Naukowcy badali sposób, w jaki samice wybierają samców do parzenia się i odkryli, że samice zwracają baczną uwagę na wygląd partnera. Główną różnicą między dwoma gatunkami pod względem wyglądu jest ilość czerni na skrzydłach samca. "To fascynujące, że nawet małe owady mogą się nauczyć tego typu rzeczy" - mówi profesor Svensson.

Naukowcy badali zachowanie związane z parzeniem się ważek równoskrzydłych na kilku różnych stanowiskach na południu Szwecji. Na niektórych stanowiskach dwa gatunki występują równolegle i tam właśnie samice odrzucały samców innego gatunku. Niemniej na innych stanowiskach występował tylko jeden gatunek i kiedy samicom przedstawiano później samców innego gatunku w ramach eksperymentu w terenie, wykazywały one większe zainteresowanie tymi samcami.

Zdaniem naukowców samice na tych stanowiskach nie były najwyraźniej świadome przy pierwszym kontakcie, że samce pochodzą z nieodpowiedniego gatunku. "To interesujące, że samice na różnych stanowiskach zachowują się zdecydowanie odmiennie, pomimo faktu, że stanowiska te nie są od siebie odległe" - podkreśla profesor Svensson.

Zdaniem profesora, jeżeli wybór samca byłby zachowaniem genetycznym lub dziedzicznym, to różnice między stanowiskami nie powinny być tak istotne, ponieważ rozproszenie osobników i wynikający z tego przepływ genów między stanowiskami powinien wyeliminować silne różnice w parzeniu się.

Naukowcy przeprowadzili dodatkowe doświadczenia w terenie, aby sprawdzić, czy młode i seksualnie niedoświadczone samice nauczyły się rozpoznawać samców swojego gatunku. Samice ważki równoskrzydłej zaraz po wylęgu i niedoświadczone seksualnie były wychwytane w terenie i izolowane w klatkach, bez jakiegokolwiek kontaktu z samcami. Kiedy dziewicze samice spotykały po raz pierwszy samców z obydwu gatunków to wykazywały takie samo zainteresowanie obydwoma. W innym eksperymencie ponownie izolowano w klatkach samice po wylęgu, które jednak miały okazję zobaczyć przez chwilę samców swojego gatunku, ale bez fizycznego kontaktu z nimi. Kiedy następnie umożliwiono tym samicom fizyczny kontakt z samcami, to wykazywały one większe zainteresowanie własnym gatunkiem i ograniczone zaciekawienie samcami innego gatunku.

"Nasze doświadczenia wskazują wyraźnie, że wybór samca jest wyuczony, a nie jedynie genetyczny" - podsumowuje profesor Svensson. Jednakże przyznaje, że jego zespół nie ma pewności co do "mechanizmów uczenia się, czy też tego, co dokładnie dzieje się w czasie zaledwie kilkugodzinnego uczenia się". Stwierdził, że "planuje dalsze doświadczenia w przyszłości, aby zbadać te mechanizmy".

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Efekt Whittena - efekt przyspieszonego pojawienia się rui u samicy oraz synchronizacji rui w grupie samic na skutek pojawienia się dojrzałego płciowo samca. Wesley Kingston Whitten wykazał, że u myszy i świnek morskich samice, które były odizolowane od samców, wchodzą w okres estrus w krótkim czasie po pojawieniu się samca zdolnego do rozrodu. Atraktant zawarty w moczu samca wywołuje i przyspiesza ruję samicy, a w grupie samic przebywających razem, po pojawieniu się samca doprowadza do synchronizacji rui. pełny tekst

Lis nazwa zwyczajowa oznaczająca zwierzę z gatunku Vulpes vulpes, a także przedstawicieli innych gatunków, podobnych do lisa, a należących do rodzajów: Alopex, Dusicyon i Urocyon. Gatunek drapieżnego ssaka należącego do rodziny psowatych (Canidae). W gwarze myśliwskiej samca nazywamy lisem lub psem, samice liszką, lisicą lub suczką, młode liskami, lisiętami lub szczeniętami, a jesienią niedoliskami. pełny tekst

Glandulocaudinae podrodzina małych ryb kąsaczowatych, wyróżniająca się odmienną od pozostałych kąsaczowatych biologią rozrodu, w której istotną rolę odgrywają substancje chemiczne. Samce prowokują niedojrzałe jeszcze do tarła samice do rozpoczęcia gry godowej, po czym w trakcie rytualnych tańców godowych zaplemniają je, natomiast zapłodnienie następuje bez udziału samca w późniejszym okresie. pełny tekst

Kirysek malutki (Corydoras habrosus) gatunek ryby akwariowej z rodziny kiryskowatych. W stanie dzikim gromadzą się w wielkich ławicach, żyją w rzekach Ameryki Południowej. Wielkość dorosłego samca i samicy wynosi w warunkach akwarystycznych 4 cm. Kształt ich ciała jest beczułkowaty, dominuje czarny kolor i wiele plamek o różnych odcieniach czerni. Bardzo łatwo dobrać je w pary, ponieważ samica jest nieco grubsza od samca, jednak nieco trudniej je rozmnożyć. Pływają tuż nad dnem akwarium i nie przeszukują podłoża w poszukiwaniu pożywienia jak inne kiryski. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".