W Kielcach wystawa regionalnego stroju ludowego :: Wydarzenia / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Ekspozycja "Kość i złoto - początki sztuki egipskiej" w Bielsku-Białej

"Źródło Żywiołów" w Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym

Wyczuwamy szósty rodzaj smaku, "tłusty" - ogłosili badacze

"AIDS: ryzyko znasz- reszta zależy od ciebie"

Charakterystyczne dla początku XX wieku rodzaje ubiorów mieszkańców wsi świętokrzyskiej można oglądać na wystawie "Odmiany stroju ludowego na Kielecczyźnie". Muzeum Narodowe w Kielcach będzie ją prezentować do 21 listopada.

"Odświętny ubiór chłopski, czyli strój ludowy, ukształtował się ostatecznie w drugiej połowie XIX wieku. Uwłaszczenie chłopów, a co się z tym wiąże wzrost zamożności wsi - to bezpośrednia przyczyna rozkwitu stroju ludowego, jego bogactwa i zróżnicowania" - powiedziała PAP Janina Skotnicka, kierowniczka działu etnograficznego kieleckiego muzeum.

Świętokrzyskie w obecnych granicach administracyjnych stanowi część Kielecczyzny - większego terytorium historycznego, zamkniętego biegami rzek Wisły i Pilicy. Na tym obszarze wyodrębniło się sześć odmian stroju regionalnego; w części centralnej - świętokrzyska i kielecko-włoszczowska, na południu - sandomierska i krakowska, a na północy - radomska i opoczyńska. "W granicach woj. świętokrzyskiego znalazły się cztery pierwsze grupy strojów; północne odmiany jedynie w obszarze peryferycznym" - wyjaśniła muzealniczka.

"Dla północnych i centralnych odmian strojów, w ubiorach kobiecych charakterystyczne są zapaski z samodziałowych tkanin pasiastych o zróżnicowanym układzie pasków i kolorystyce. Strój męski różnicuje głównie odmienny w kroju typ sukmany. Na wystawie nie ma unikatowego dziś, odświętnego ubioru sandomierskiego, który zaniknął już w drugiej połowie XIX wieku" - zaznaczyła Skotnicka. Zasięg występowania poszczególnych odmian przedstawi mapa umieszczona na ekspozycji - dodała.

Codzienny, wiejski ubiór roboczy, uszyty był z płótna lnianego i noszony na całym obszarze Kielecczyzny. Męski składał się ze zgrzebnych lnianych spodni i wypuszczonej na nie koszuli przepasanej rzemiennym paskiem. Na wierzch zakładano lejbik albo guńkę - rodzaj płóciennego płaszcza. Kobiety nosiły lniane koszule z doszytym do stanu tzw. nadołkiem z płótna gorszego gatunku, lniane spódnice i zgrzebne zapaski; białe lub farbowane, przeważnie na granatowo lub zielono.

Tkactwo ludowe w regionie świętokrzyskim ma odległe tradycje. Płótno - w zależności od gatunku - przeznaczano na worki i płachty, prześcieradła, odzież roboczą i odświętną. Używano je w naturalnej barwie, ewentualnie je wybielano lub farbowano. Do czasu wprowadzenia barwników syntetycznych - w latach 80. XIX wieku - używano do farbowania barwników naturalnych, głównie roślinnych; gama kolorystyczna tkanin była więc wąska.

W mniejszym zakresie niż płótno lniane i konopne wyrabiano na wsi tkaniny wełniane na sukmany, spódnice i zapaski, noszone początkowo przez zamożniejszą ludność wiejską wyłącznie jako ubiór świąteczny. Szersze wykorzystanie tkanin wełnianych w ubiorach chłopskich miało związek z rozwojem hodowli owiec w drugiej połowie XIX wieku. MCH

PAP - Nauka w Polsce

abe/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Czółko (albo stroik, podwstążnik) dziewczęca opaska ozdobna, noszona na głowie do chwili zamążpójścia, w Europie od czasów średniowiecza. Często zdobiona motywami roślinnymi. W krajach słowiańskich czółko zachowało się jako element odświętnego stroju ludowego albo regionalnego. pełny tekst

Strój kociewski do naszych czasów nie zachowały się prawie żadne elementy stroju kociewskiego, na podstawie których jednoznacznie można by było stwierdzić jak wyglądał tradycyjny strój kociewskiego chłopa. Proces zanikania stroju ludowego rozpoczął się już w połowie XIX w. Przyczynił się do tego gwałtowny rozwój przemysłu włókienniczego, który już wtedy zalewał tanimi wyrobami miejskie i wiejskie rynki zbytu. Wpłynął na to także postępujący rozwój komunikacji,które sprzyjały migracji wewnętrznej i zewnętrznej ludności wiejskiej, która poszukiwała pracy. W ten sposób ludność Kociewia uległa modom i wzorom miejskim, stopniowo odchodząc od tradycyjnego stroju pełny tekst

Strój kociewski strój ludowy wykorzystywany przez grupę etnograficzną Kociewiaków. Do naszych czasów nie zachowały się prawie żadne elementy stroju kociewskiego, na podstawie których jednoznacznie można by było stwierdzić jak wyglądał tradycyjny strój kociewskiego chłopa. Proces zanikania stroju ludowego rozpoczął się już w połowie XIX w. Przyczynił się do tego gwałtowny rozwój przemysłu włókienniczego, który już wtedy zalewał tanimi wyrobami miejskie i wiejskie rynki zbytu. Wpłynął na to także postępujący rozwój komunikacji,które sprzyjały migracji wewnętrznej i zewnętrznej ludności wiejskiej, która poszukiwała pracy. W ten sposób ludność Kociewia uległa modom i wzorom miejskim, stopniowo odchodząc od tradycyjnego stroju. pełny tekst

Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach polskie muzeum etnograficzne z siedzibą w Kielcach. Celem działania muzeum jest przede wszystkim gromadzenie, ochrona i udostępnianie zabytków kultury ludowej z obszaru województwa świętokrzyskiego, ze szczególnym uwzględnieniem budownictwa ludowego oraz popularyzacja kultury ludowej. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".