Budowa centrum radioterapii protonowej, przeznaczonego do nieinwazyjnego leczenia skomplikowanych nowotworów, rozpoczęła się w czwartek na terenie Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie. Będzie to pierwszy tego typu ośrodek w Polsce i Europie środkowej.



Kierownik projektu prof. Paweł Olko poinformował, że Centrum Cyklotronowe Bronowice (CCB) będzie nieinwazyjnie leczyć nowotwory zlokalizowane w dowolnym obszarze ciała. Leczenie będzie się odbywać z wykorzystaniem cyklotronu czyli akceleratora przyspieszającego wiązki protonów do energii 235 MeV.

Jak wyjaśnił naukowiec, do napromieniania używana jest wiązka protonów - cząstek o dodatnim ładunku elektrycznym - które podczas terapii są przyspieszane w cyklotronie do ogromnych prędkości, a po jego opuszczeniu są kierowane w obszar guza.

Centrum będzie jednocześnie ośrodkiem badawczym. Prowadzone w nim będą eksperymenty w dziedzinie fizyki jądrowej oraz prace w zakresie fizyki radiacyjnej, radiobiologii i inżynierii materiałowej.

Utworzenie ośrodka będzie kosztowało ok. 200 mln zł, z czego ponad połowa będzie pochodzić z unijnego dofinansowania w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka. Pozostałe pieniądze przekaże budżet państwa. Otwarcie Centrum Cyklotronowego Bronowice zapowiadane jest na koniec 2013 roku.

Projekt realizowany będzie w dwóch fazach. W pierwszej wybudowane zostanie centrum wyposażone w cyklotron Proteus C-235 wraz z infrastrukturą techniczną do radioterapii protonowej gałki ocznej. Umożliwi ono leczenie głębiej położonych guzów w okolicy nerwu wzrokowego oraz guzów pozagałkowych. Docelowo takiej terapii będzie poddawanych 150 pacjentów rocznie.

W drugiej fazie, do końca 2014 roku, cyklotron zostanie doposażony w stanowisko z obracanym ramieniem, które pozwoli na bardzo precyzyjnie kierowanie wiązki protonów na ciało pacjentów. Pozwoli to na protonoterapię najtrudniej dostępnych do leczenia nowotworów zlokalizowanych w dowolnej części ciała. Jedno takie stanowisko pozwoli leczyć do 500 pacjentów rocznie.

Cyklotron oraz hale eksperymentalne zostaną umieszczone w specjalnie zbudowanym w tym celu bunkrze o grubości ścian i sufitu wynoszącej 3-4 metry, co zapewni całkowitą osłonę ludzi i środowiska przed promieniowaniem jonizującym.

Projekt realizuje Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w ramach Konsorcjum Narodowego Centrum Radioterapii Hadronowej. W skład konsorcjum wchodzi 12 jednostek naukowych i terapeutycznych z całego kraju.

W krakowskim Instytucie Fizyki Jądrowej PAN od kilku miesięcy działa pierwsza w Polsce Pracownia Radioterapii Protonowej, która do leczenia nowotworów oka wykorzystuje zainstalowany tam mniejszy cyklotron AIC 144. W zeszłym miesiącu odbyły się pierwsze udane zabiegi napromieniania nowotworów gałki ocznej u dwojga pacjentów.

Z doświadczeń podobnych ośrodków medycznych w Europie wynika, że radioterapia protonowa u ponad 90 proc. pacjentów prowadzi do całkowitego zniszczenia komórek nowotworowych. RGR

PAP - Nauka w Polsce

hes/bsz