W średniowieczu w wodach Bałtyku brakowało tlenu :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Zmiany morza we wspólnych badaniach morskich w Europie

Naukowcy badają wpływ zmian klimatu na kaskady ciężkiej wody Oceanu Arktycznego

Badanie dna Bałtyku pod przyszły rezerwat morski

Co wynika z szumu morza - Konwersatorium GeoPlanet

Trzaski dna morskiego oznaką rosnącego poziomu morza

Zmiany klimatu powiązane z masowym wymieraniem gatunków w minionych epokach

Około tysiąc lat temu temperatura powierzchni Bałtyku była nieco wyższa niż obecnie, a wody naszego morza były o wiele uboższe w tlen niż dziś - informuje fińska Suomen Akatemia. Informacje na temat przeszłości pomagają prognozować przyszły stanu akwenu.

Badając osady z dna Bałtyku i wykorzystując możliwości, jakie daje modelowanie komputerowe, naukowcy z krajów nadbałtyckich sprawdzają, jak nasz akwen funkcjonował w minionych wiekach. Szczególnie interesuje ich temperatura powierzchni morza, zasięg i grubość pokrywy lodowej oraz stopień eutrofizacji czyli zasobność wód w składniki odżywcze. Jednocześnie sprawdzają, jak wspomniane wartości zmieniały się z biegiem czasu.

Takie historyczne dane przydają się w tworzeniu modeli komputerowych, pozwalających testować możliwe scenariusze przyszłych zmian w środowisku. Zmiany te mają związek z naturalnymi procesami i zjawiskami oraz wpływem człowieka na ekosystem. Ich zrozumienie jest ważne przy podejmowaniu decyzji dotyczących zrównoważonego wykorzystania zasobów morza i łagodzenia możliwych skutków zmian klimatu.

"Skala deficytu tlenowego była wielkim problemem Bałtyku już tysiąc lat temu. Zjawisko to było obecne, choć ludzie wpływali na środowisko w minimalnym stopniu" - relacjonuje koordynator projektu INFLOW, Aarno Kotilainen z Geological Survey of Finland. - Z czasem klimat ochłodził się i zwiększyła się zawartość tlenu w morzu. Jednak w XX w. klimat znów się ocieplił, co na nowo zwiększyło deficyt tlenu.

Kotilainen uważa, że wyniki badań przeszłości mogą oznaczać pesymistyczną prognozę na przyszłość, gdyż na środowisko Bałtyku coraz mocniej wpływa człowiek. Tymczasem obserwacje innych części globu nie pozostawiają wątpliwości: spowodowane przez człowieka zmiany klimatu, gwałtowne rozrastanie się populacji i coraz bardziej intensywne eksploatowanie morza oraz wybrzeża są dla środowiska morskiego realnym zagrożeniem.

Jeśli chodzi o przyszłość, "z pewnych szacunków wynika, że zmiany klimatu w rejonie Morza Bałtyckiego doprowadzą do wzrostu temperatury jego powierzchni. Jednocześnie nasilą się wiatry i skróci czas, kiedy Bałtyk skuty jest lodem" - zauważa Kotilainen.

INFLOW jest jednym z projektów programu 16 BONUS+, realizowanych w ramach finansowanego ze środków unijnych. Jego celem jest gromadzenie wiedzy przydatnej w zarządzaniu rejonem nadbałtyckim. W projekcie uczestniczą naukowcy z Finlandii, Szwecji, Norwegii, Danii, Niemiec, Polski i Rosji. (PAP)

zan/ krf/ kap/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Anoksja (deficyt tlenowy) - stan niedoboru tlenu w środowisku. Najczęściej dotyczy niedoboru tlenu w ekosystemach wodnych oraz w glebie (zwykle po obfitych deszczach). W rybactwie nazywany bywa przyduchą. Często wiąże się z wysoką trofią i zakwitem lub oblodzeniem powierzchni akwenu uniemożliwiającym rozpuszczanie tlenu atmosferycznego w wodzie. Długotrwałe braki tlenu (warunki anaerobowe) prowadzą do powstawania z materii organicznej dużych ilości siarkowodoru i martwicy wód, zaczynającej się w warstwach przydennych. pełny tekst

Ariane 5 EPC główny człon rakiet nośnych Ariane 5 ECA. Wykorzystuje mieszankę ciekłego tlenu i ciekłego wodoru. Od swojego odpowiednika w rakiecie Ariane 5G różni się ulepszonym silnikiem i turbopompą tlenu, oraz zmienionym układem obiegu i przechowywania ciekłego tlenu. Zmiany te umożliwiły zabieranie 15 200 kg więcej paliwa. pełny tekst

Tlenoterapia - leczenie tlenem. Metoda terapeutyczna polegająca na wykorzystywaniu tlenu w leczeniu poprzez zwiększenie stężenia tlenu w powietrzu wdechowym. pełny tekst

Koncentrator tlenu jest urządzeniem wykorzystywanym w medycynie do dostarczania pacjentowi ciągłych dostaw powietrza ze zwiększoną zawartością tlenu. Stanowią tańszą i bezpieczniejszą alternatywę dla butli ze sprężonym tlenem, które w razie wycieków mogą podnosić ryzyko wybuchu pożaru. Mogą być również wykorzystywane jako stałe źródło tlenu do procesów przemysłowych. pełny tekst

Efekt Bohra - zjawisko występujące w fizjologii, polegające na zmniejszaniu powinowactwa hemoglobiny do tlenu w warunkach obniżonego pH (wzrost stężenia jonów wodorowych, H+). Powoduje to, że tlen jest łatwiej oddawany przez hemoglobinę (dysocjacja tlenu). Ułatwia to oddawanie tlenu w tkankach. Przeciwnie podwyższenie pH zwiększa powinowactwo wiązaniu tlenu przez hemoglobinę i utrudnia oddawanie go w tkankach. W procesie tym bierze udział H2CO3, który pod wpływem anhydrazy węglanowej rozkłada się do jonu wodorowęglanowego oraz kationu wodoru. Krzywa wysycenia hemoglobiny tlenem, ma kształt sigmoidalny. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".