"Wola Mocy" Fryderyk Nietzsche :: Kompendium / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

[TEORIA ZBIORÓW] Pojęcie zbioru, działania na zbiorach

Tożsamość płciowa, a zachowania agresywne młodzieży.

[Ogólna] Typy reakcji (syntezy, analizy, wymiany).

Wola Mocy Nietzschego to koncepcja która nie powstała w jakimś błyskotliwym przebłysku geniuszu a formowała się w czasie stając się coraz doskonalszą.

Począwszy od „Jutrzenki” w której samo pojęcie woli mocy jeszcze się
nie pojawia jednak jesteśmy już świadkami formującej się teorii. Nietzsche
zagłębia się tam w szeroko pojęte zjawiska społeczne oraz ich przełożenie
na konkretne działania jednostek. W swoich dywagacjach na powyższe tematy
postawił sobie on za cel udowodnienie, że tak naprawdę kryją się za nimi
indywidualne i samolubne pragnienia poczucia mocy.

Moim zdaniem podstawową tezą na jakiej powinniśmy się skupić analizując rozumowanie Nietzschego jest uznanie przez niego woli mocy za istotę ludzkiego życia oraz wszelkiej aktywności jaką on podejmuje. Jednak nie możemy tutaj przeprowadzać nadinterpretacji i przyrównywać jego poglądu z Freudowską teorią instynktu życia, gdyż o samo zaspokojenie podstawowych biologicznych potrzeb Nietzschemu nie chodziło a o wykroczenie poza przeciętny stan emocjonalny i próbę zaspokojenia potrzeby dominacji,
przewagi i panowania nad innymi. W tym Momocie możemy się pokusić o
stwierdzenie że takie traktowanie woli mocy mogło stać się podstawowym
motorem do tworzenia kultury oraz więzi opartych o odgórnie uznane
wartości. „Twórcami były najpierw ludy, a dopiero później jednostki:
zaprawdę jednostka jest najmłodszym tworem [...] Starsza jest radość bycia
stadem niż radość bycia Ja”. Wola mocy stała się tu gigantyczną siłą
napędową powodującą przełamanie ludzkich instynktów stadnych i spowodowała stworzenie kastowego systemu władzy w ludzkim społeczeństwie uzależnionego od siły z jaką ujawniała się wola mocy u poszczególnych jednostek i społeczeństw.

Sam Nietzsche powiedział „Tam, gdzie znajdowałem życie, tam znajdowałem wolę mocy, nawet w woli sługi znajdowałem wolę bycia panem [...] Tam zaś, gdzie jest ofiarność, usłużne i miłosne spojrzenie, tam również jest wola panowania [...] Tylko tam, gdzie jest życie, jest wola, ale nie wola życia,lecz - tak cię nauczam - wola mocy”. Niektórzy z was mogą być wpewnym sensie zbulwersowani traktowaniem tu człowieka jako perfidnej istoty
która pragnie tylko władzy. Jednak z kilku względów trzeba przyjąć do
wiadomości iż teoria woli mocy wcale nie jest sprzeczna z szerzonym
współcześnie obrazem altruizmu odwzajemnionego, gdyż to dzięki graniu roli
nad wyraz sprawiedliwego chcemy stać się jednostkami wybitnymi. Waszej
luźnej interpretacji pozostawiam ostatnie zdanie, gdyż jest to temat
odbiegający od głównego nurtu wypowiedzi, jednak istotny dla dobrego
zrozumienia i porównania woli mocy ze współczesnymi realiami świata.
Wolę mocy możemy analizować pod względem jej natężenia. Najbardziej
pożyteczne będzie w tym momencie przeprowadzenie analizy na przykładzie
dwóch skrajnych rodzajów tej aktywności. Pierwszą z nich jest działalność
reaktywna, dzięki niej jesteśmy w stanie błyskawicznie przystosować się do
zmieniających okoliczności oraz reagować na bodźce zewnętrze. Za pomocą
tych działań staramy się obniżać wartość silniejszych od siebie. Metoda ta
została wypracowana przez jednostki niezdolne do bezpośredniej konfrontacji
ze względu na nieuniknioną przegraną. Jest to aktywność drugorzędowa, tzw.
wtórna przejawiająca się u jednostek o osłabionej woli mocy. Drugim
skrajnym przykładem przeprowadzanej tu analizy jest działalność
spontaniczna, zaczepna i wyjątkowo bezkompromisowa w dążeniu do celu.
Nietzsche uznał ten rodzaj aktywność za znacznie ważniejszy gdyż to właśnie
w nim natężenie woli mocy jest bardzo wysokie, jednak z drugiej strony
występuje stosunkowo rzadko.

W kolejnej części swojej wypowiedzi chciałbym się skupić na analizie
samego terminu wola mocy analizując poszczególne słowa w oparciu o to co
sam Nietszche o nich powiedział. A więc idąc za tokiem rozumowania
dowiadujemy się że wola jest „afektem”, „namiętnością”,
„uczuciem” i „rozkazem” i tu spróbuję dociec jakie znaczenie miały
one dla lepszego zrozumienia woli mocy. Jednak nie zostajemy tu osamotnieni
z tymi pojęciami a uzyskujemy od Nietzschego istotną podpowiedz i
ukierunkowanie, które znacząco podkreślał „Wola wydaje mi się przede
wszystkim czymś bardziej skomplikowanym, czymś, co tylko jako słowo jest
jednością”. Dzięki temu fragmentowi przytaczanemu przez Nietzschego
odkrywamy istotę słowa wola. Jest ono jednocześnie każdym ze znaczeń słów
afekt, namiętność, uczucie, rozkaz lecz osobno traci ono sens w rozumieniu
pojęcia woli mocy. Ta definicja woli może wydać się trudna ale wszelkie
definiowanie takich aspektów nastarcza trudności nawet we współczesnych
czasach a ścisłe powiązanie woli z osobowym Ja niech będzie tu dobitnym
przykładem.

A więc po analizie słowa wola przyszedł czas na moc. Wyrażenia „moc”
nie możemy tu traktować jako dodatku do woli, lecz uwyraźnieniem istoty
woli samej w sobie. Dzięki dodaniu mocy udaje nam się odbiec od
pierwotnego znaczenia samego słowa wola a ubogacić go o dosłowne znaczenie
całego terminu wola mocy.

Nieodzownym aspektem woli mocy jest pragnienie a jak dokładnie określał to Nietszche chcenie czyli siła samo napędową dążącą do posiadania władzy. Człowiek sam nie może niejako uaktywnić w sobie woli mocy jest ona mu już nadana i uaktywnia się bez udziału świadomości. Mottem metafizyki określającej pełnie bytu Nietszchego jest zdanie „życie jest wolą mocy”. W którym rozumieniu byt w całości jest „życiem”, a istotą życia jest wola mocy.

[Opracowanie przygotowane dla osób na uczelniach wyższych]

Wszelkie zastrzeżenia kierować na PW.

komentuj publikację