• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 22 października przypada Światowy Dzień Osób Jąkających się

    22.10.2011. 10:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jąkanie można skutecznie leczyć. Konieczna jest tylko żmudna i czasami długotrwała terapia, bo na tę dolegliwość nie ma żadnej pigułki - przypominają specjaliści z okazji obchodzonego 22 października Światowego Dnia Osób Jąkających się. Symbolem tego dnia stała się turkusowa wstążka.

    Jąkanie, czyli powtarzanie sylab i głosek, występuje u 4 proc. osób dorosłych i 6 proc. dzieci. W Polsce liczbę jąkających ocenia się ponad 500 tys. Przeważają chłopcy - na dziesięć osób jąkających jest dziewięciu chłopców i jedna dziewczyna.

    ,,Wady wymowy, w tym również jąkanie się, występują odkąd ludzie zaczęli się porozumiewać" - powiedział PAP Dawid Tomaszewski, autor książki ,,Światełko w tunelu", który przez 20 lat sam zmagał się z uporczywym jąkaniem. Brał udział w terapiach jąkania polskich i zagranicznych specjalistów. Wyleczył się jąkania i sam zaczął leczyć osoby jąkające się w Centrum Terapii Jąkania w Mikołowie.

    Z jego doświadczeń wynika, że u niektórych osób jąkanie to jedynie lekki, wręcz kosmetyczny defekt. Taka osoba mówi bardzo szybko, powtarza co jakiś czas sylaby lub głoski. Inni próbują ukryć swój defekt. ,,Używają wszystkich możliwych sposobów, żeby zamaskować jąkanie, np. stosują zamianę słów, wstawianie innych wyrazów lub dźwięków ułatwiających start mowy, wyręczają się innymi osobami lub w ogóle unikają rozmowy" - podkreśla Tomaszewski.

    Niektóre osoby z powodu jąkania się wycofują się z wszelkich kontaktów z ludźmi. Bo człowiek zaczyna się jąkać na widok drugiej osoby, w sytuacji społecznej. I na tym polega trudność jąkających się osób.

    Jąkanie pojawia się zwykle między 4. a 8. rokiem życia. ,,Zaczyna się od niewinnie wyglądających zacięć, które stopniowo przekształcają się w siłową tłocznię dźwięków. W płucach czuje się próżnię, jakby kości klatki piersiowej zasysały się do środka. Tajemniczość jąkania polega na tym, że objawy te nie występują ciągle. Sam miałem momenty, gdy mówiłem zupełnie płynnie, jakbym nigdy się nie jąkał. W towarzystwie znanych mi osób, jąkanie nie miało do mnie dostępu" - wyjaśnia autor książki ,,Światełko w tunelu".

    Jąkanie nie jest jedynie zakłóceniem funkcjonowania aparatu mowy, z nadmiernym napięciem mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych. Z badań wynika, że mózg osób jąkających przetwarza informacje w inny sposób, niż mózg osób płynnie mówiących, nawet gdy tylko myślą one o mówieniu, a nie mówią. Logopedzi przekonują, że jąkanie jest przede wszystkim skomplikowanym zaburzeniem komunikacji o podłożu zarówno psychicznym, jak i neurologicznym.

    ,,Jąkający się często mówią, że przed rozpoczęciem mowy czują szybkie tętno, pocenie, natłok myśli, traktują zwykłą rozmowę jak wystąpienie w telewizji - dodaje Tomaszewski. - Wypowiadane zdania często układane są z prostego słownictwa, przez co wypowiedzi brzmią bardzo prymitywnie. Taka osoba często jest uważana za niewykształconą lub niewychowaną. Zająknięcia są zapamiętywane przez jąkającego się jako jego wewnętrzna porażka. Takie doświadczenia sprzyjają powstawaniu dużego niepokoju przed rozpoczęciem i w trakcie mówienia".

    Jąkanie, z pomocą logopedy, można jednak wyleczyć. Pierwsze terapie dla jąkających stosowano już w starożytności.

    ,,Grecki mówca - Demostenes ćwiczył wymowę wkładając kamyki do ust i recytując poezję. Polecano także nacierać język cebulą oraz ziołami. Kiedy zrozumiano mechanizmy tworzenia się mowy, specjaliści polecali ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia języka, głośnego czytania itp. Wykonywano także operacje języka bez znieczulenia podcinając wędzidełko lub usuwając fragmenty tkanki" - przypomina Dawid Tomaszewski.

    PAP - Nauka w Polsce

    zbw/ agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Światowy Dzień Osób Jąkających (się), Międzynarodowy Dzień Jąkających (ang. International Stuttering Awareness Day - ISAD) - święto obchodzone 22 października. Ustanowione zostało w lipcu 1998 roku z inicjatywy Międzynarodowego Stowarzyszenia Jąkających się (ang. International Association Stuttering, ISA), podczas V Światowego Kongresu Osób Jąkających się w Johannesburgu (RPA), aby zwrócić uwagę społeczeństwa na skalę problemu, jakim jest jąkanie oraz jego skomplikowaną materię. Jąkanie (alalia syllabaris) − zaburzenie mowy, charakteryzujące się częstymi powtórzeniami lub przedłużeniami dźwięków, sylab czy słów, bądź częstymi zawahaniami lub pauzami zakłócającymi rytmiczny przepływ mowy. Jąkanie powinno być klasyfikowane jako zaburzenie tylko wtedy, gdy jego nasilenie jest na tyle duże, że zakłóca płynność mowy. Termin jąkanie jest głównie powiązany z bezwiednymi powtórzeniami dźwięków, ale obejmuje także odbiegające od normy wahania czy pauzy przed rozpoczęciem mowy, określane przez jąkających się jako bloki, oraz przeciąganie pewnych dźwięków, najczęściej samogłosek i półsamogłosek. Dla wielu jąkających się powtórzenia są podstawowym problemem. Bloki i przedłużenia dźwięków są tylko wyuczonymi mechanizmami, mającymi pomagać w ukrywaniu powtórzeń, ponieważ strach przed nimi w czasie publicznych wystąpień jest najczęściej główną przyczyną psychologicznego niepokoju. Termin jąkanie jest powszechnie stosowany niezależnie od stopnia nasilenia zaburzenia: obejmuje osoby z ledwie postrzegalnymi trudnościami, u których jest to zaburzenie w dużej mierze kosmetyczne, a także osoby z niezwykle dotkliwymi symptomami, w przypadku których komunikacja werbalna jest bardzo utrudniona, czasami niemal niemożliwa. Homilopatie (łac. homilopathiae) – zaburzenia i choroby psychiczne zaliczane przez Emila Kraepelina do tzw. Verkehrspsychosen, tj. do psychoz będących reakcją psychiczną na utrudnienie lub zniekształcenie percepcji zjawisk zachodzących w otoczeniu wywołane kalectwem. Np. reakcje urojeniowe u osób głuchych lub niewidomych, które znalazły się w środowisku obcojęzycznym i nie mogą się porozumieć. Zaburzenia te mogą pojawić się u osób, które na skutek kalectwa lub długotrwałej choroby nie mają kontaktu z otoczeniem. Do homilopatii zaliczamy też odczyny reaktywne u dzieci jąkających się, zanieczyszczających się i wstydzących się swoich braków.

    Pękanie mrozowe zachodzi w gruntach klastycznych, które silnie przemarzają podczas szybkiego spadku temperatury poniżej −10 °C. Pękanie jest wynikiem termicznego kurczenia się lodu i osadu przepełnionego lodem. Powstają liczne spękania i szczeliny kontrakcyjne. Kolejne roztopy prowadzą do rozszerzenia już istniejących form – powstają wówczas kliny lodowe – żyły lodowe o mniej więcej pionowym przebiegu. Cios - zbiór seryjnych spękań i szczelin w skałach uporządkowanych geometrycznie w odstępach większych niż kilka centymetrów, występujących w zespołach i systemach. Przez to pojęcie można też rozumieć zdolność skały do pękania według określonego wzoru.

    Korozja naprężeniowa (pękanie korozyjne, pękanie sezonowe) – korozja lokalna zachodząca w materiale, w którym występują stałe naprężenia technologiczne lub eksploatacyjne. Korozja naprężeniowa występuje na skutek łącznego oddziaływania agresywnego środowiska i naprężeń mechanicznych na materiały podatne na ten typ korozji. Korozja prowadzi do pękania przedmiotów metalowych (np. stalowych, mosiężnych lub aluminiowych) lub polimerowych. Korozja metali ma charakter elektrochemiczny. . Spękanie - nieciągłość utworzona w ośrodku pierwotnie ciągłym i, w odróżnieniu od uskoku pozbawiona makroskopowo widocznego przemieszczenia wzdłuż niej.

    Kajínek – czeski film kryminalny z 2010 roku w reżyserii Petra Jákla, oparty na faktach z życia przestępcy Jirziego Kajínka. Podatność na rozmiękanie – spadek wytrzymałości materiału pod wpływem wody. Cecha ta wyrażona jest bezwymiarowym współczynnikiem rozmiękania k. Największy spadek wytrzymałości wykazują materiały na bazie spoiw gipsowych (od 30% do 70%), materiały nienasiąkliwe, takie jak szkło i stal mają współczynnik bliski 1, co oznacza, że wilgotność nie ma wpływu na ich wytrzymałość.

    Głębokość krytyczna – głębokość poniżej której następuje samoistne spękanie skał wywołane naprężeniami ściskającymi, wywołanymi ciężarem skał wyżej leżących, do głębokości krytycznej nie następuje spękanie skał więc teoretycznie nie musiałaby być stosowana obudowa w tych wyrobiskach ponieważ nie występują tam ciśnienia statyczne.

    Łoskotnica pękająca, piaskownica pękająca (Hura crepitans) – gatunek drzewa z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Pochodzi tropikalnych rejonów Ameryki. Naturalizowana również na niektórych obszarach w Azji. Cała roślina zawiera trujący sok mleczny – samo dotknięcie może wywołać podrażnienia skóry, zaś kontakt z oczami prowadzić nawet do ślepoty.

    Emetofobia – lęk przed wymiotowaniem lub przebywaniem w pobliżu osób wymiotujących. W niektórych przypadkach u osób cierpiących na tę fobię dochodzi do zaniku życia towarzyskiego i pojawiania się w publicznych miejscach (ze strachu że ktoś mógłby niedaleko nich zwymiotować), a także mogą występować zaburzenia w jedzeniu – chorzy mogą bać się że po zjedzeniu czegoś mogą zwymiotować; dlatego mogą być mylnie diagnozowani jako chorzy na anoreksję. Osoby z emetofobią mogą zadawać sobie wiele trudu, aby nie zwymiotować lub nie zobaczyć innych wymiotujących osób.

    Dodano: 22.10.2011. 10:19  


    Najnowsze