• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 95. urodziny prof. Koprowskiego, twórcy szczepionki przeciw polio

    05.12.2011. 08:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    W poniedziałek 5 grudnia 95. urodziny obchodzi profesor Hilary Koprowski, twórca pierwszej na świecie szczepionki przeciwko wirusowi polio. Profesor Hilary Koprowski urodził się w Warszawie 5 grudnia 1916 r. Jest lekarzem wirusologiem i immunologiem.


    Studia medyczne ukończył, uzyskując dyplom na Uniwersytecie Warszawskim. Studiował też w konserwatorium muzycznym w Warszawie oraz w Akademii Św. Cecylii w Rzymie. Od 1939 r. przebywa poza Polską, od 1944 r. - w USA. Tam opracował pierwszą w świecie szczepionkę przeciwko wirusowi polio, wywołującemu chorobę Heinego-Medina.

    W trakcie badań nad wirusem, po wielu próbach, znalazł gospodarza, który w warunkach naturalnych nie ulega zakażeniu, z którego wirus wychodzi osłabiony (był to szczur bawełniany). Koprowski wraz z asystentami pobierał od zakażonych szczurów fragmenty mózgu i wstrzykiwał je następnemu szczurowi. Po kilkunastu takich zabiegach otrzymywano żywego, lecz osłabionego wirusa. Po raz pierwszy szczepionka Koprowskiego została podana 27 lutego 1950 r., zaś pierwsze masowe szczepienie miało miejsce w roku 1958 r. w Kongo. Dzięki wygodnej, doustnej formie podawania, w ciągu zaledwie sześciu tygodni zaszczepiono ponad 250 tysięcy dzieci i niemowląt.

    W 1959 r. prof. Koprowski zorganizował akcję przekazania Polsce 9 milionów dawek tej szczepionki, dzięki czemu liczba zachorowań zmniejszyła się z ponad tysiąca w 1959 r. do 30 w 1963 r. Opublikował ponad 880 prac naukowych, jest członkiem licznych prestiżowych stowarzyszeń naukowych, przez wiele lat kierował Instytutem Wistar w Filadelfii.

    Obecnie prof. Koprowski jest dyrektorem Instytutu Biotechnologii i Zaawansowanej Medycyny Molekularnej oraz Centrum Neurowirusologii na Uniwersytecie Thomasa Jeffersona w Filadelfii. Założył Fundację Koprowskich, której zadaniem jest wspieranie polsko-amerykańskiej współpracy naukowej. Jest również autorem utworów muzycznych.

    W roku 1998 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Doktorat honoris causa przyznały mu m.in. Akademia Medyczna w Poznaniu (1998) i Warszawie (2000). Rada Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 24 maja 2007 r. przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela. Jest też kawalerem Orderu Uśmiechu. 28 listopada 2008 r. został doktorem honoris causa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

    Choć profesor mieszka i pracuje na stałe w Stanach Zjednoczonych, uważa się za Polaka, który jedynie pracuje za granicą. Wspierał i wspiera polską naukę, ufundował stypendium na pobyty dla młodych naukowców z Polski w czołowych instytutach badawczych w USA. 4 września 2008 roku odbyła się uroczystość nadania imienia Profesora Hilarego Koprowskiego Gdańskiemu Parkowi Naukowo-Technologicznemu. Głównym gościem honorowym był sam Patron.

    Prof. Koprowski jest członkiem zagranicznym PAN, profesorem nadzwyczajnym Thomas Jefferson University. Jest żonaty z Ireną Koprowską - cytologiem i lekarką.

    PAP - Nauka w Polsce

    pmw/ ula/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Irena Koprowska, z domu Grasberg (ur. 12 maja 1917 r. w Warszawie, zm. 16 sierpnia 2012 w Filadelfii) − polska lekarka, cytolog. Żona prof. Hilarego Koprowskiego, wirusologa i immunologa, siostra Eugeniusza Grasberga, ekonomisty. Hilary Koprowski (ur. 5 grudnia 1916 w Warszawie, zm. 11 kwietnia 2013 w Filadelfii) – polski lekarz, wirusolog i immunolog, od 1944 w USA; członek Polskiej Akademii Nauk, profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University. Andrzej Seyfried (ur. 27 lipca 1922 we Lwowie, zm. 5 stycznia 2009) – polski uczony, profesor medycyny, specjalista w zakresie rehabilitacji, doktor honoris causa Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Od 1963 r., piastował funkcję eksperta do spraw rehabilitacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). W latach 2003-2007 był członkiem Komitetu Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej PAN. Pionier w dziedzinie patobiomechaniki oraz w zakresie leczenia polio.

    Antoni Stanisław Kleczkowski (ur. 5 maja 1922 w Poznaniu, zm. 19 stycznia 2006 w Krakowie) - profesor specjalizujący się w hydrogeologii, geologii i ochronie środowiska, autor ok. 300 prac, w tym ok. 48 w językach obcych. Studiował na Akademii Górniczo-Hutniczej i na Uniwersytecie Jagiellońskim. Rektor AGH w latach 1981-1987. Doktor honoris causa "Swojej" Alma Matris. Od 1992 r. na emeryturze. W 1993 "za wybitne zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej" został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Henryk Aleksander Gmiterek (ur. 1950) – polski historyk, prof. dr hab. (tytuł naukowy profesora od 1997, od 2001 r. profesor zwyczajny), doctor honoris causa Państwowego Pedagogicznego Uniwersytetu im. I. Franko w Drohobyczu (2008).

    Thomas Huckle Weller (ur. 15 czerwca 1915, zm. 23 sierpnia 2008) – amerykański naukowiec, lekarz pediatra, bakteriolog, wirusolog, uhonorowany w 1954 roku Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za dokonanie odkrycia, że wirus polio namnaża się w tkankach. Przyczyniło się to do stworzenia szczepionki przeciwko chorobie Heinego-Medina. Nagrodę razem z nim otrzymali: John Franklin Enders i Frederick Chapman Robbins. Thomas Huckle Weller od 1950 roku był profesorem Uniwersytetu Harvarda w Cambridge. Antoni Sylwester Śliwiński prof. dr hab. (ur. 15 listopada 1928 w Jarocinie), emerytowany profesor Uniwersytetu Gdańskiego, znany w świecie specjalista z zakresu akustyki fizycznej, a szczególności: akustyki molekularnej, ultradźwięków, akustooptyki, fotoakustyki. Jest autorem i współautorem ponad 390 publikacji, w tym jest autorem, współautorem lub redaktorem 14 książek. Członkiem licznych towarzystw naukowych krajowych i międzynarodowych. Był członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Akustycznego w 1963 r., jego Sekretarzem Generalnym w latach 1963 – 70 oraz Przewodniczącym od 1987 r. do 1997. Należy do kolegiów redakcyjnych wielu czasopism: Ultrasonics (Londyn, od 1965), Acoustics Letters (Londyn, od 1980), Archives of Acoustics (PAN, od 1985), Oceanologia (PAN, od 1980), Acustica (Stuttgart, 1990-96), Akusticzeskij Żurnal (Rosyjska AN – Moskwa, od 1990), Opto-electronics Review (od 1995). Jest członkiem International Commission on Acoustics przy International Union of Pure and Applied Physics (reprezentant Polski na kadencje 1981-1984, 1984-1987, 1996-1999, 1999-2004, 2004-2007), Komitetu Fizyki PAN, Komitetu Akustyki PAN. Jest członkiem International Commission on Acoustics przy International Union of Pure and Applied Physics i zastępcą Przewodniczącego Komitetu Akustyki PAN oraz Przewodniczącym Komitetu Narodowego do Kontaktów z Międzynarodowym Komitetem Akustyki (ICA).

    Leszek Kasprzyk (ur. 28 lutego 1925 w Kowlu) - polski ekonomista i badacz stosunków międzynarodowych. Ukończył studia dyplomatyczne na Akademii Handlowej w Krakowie oraz politologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1958 uzyskał stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych. Od 1978 profesor zwyczajny. W 1994 został doktorem honoris causa Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Jego zainteresowania badawcze obejmują ekonomiczne aspekty stosunków międzynarodowych. Obecnie przebywa już na emeryturze, wciąż jednak pozostaje promotorem prac magisterskich i doktorskich w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Zofia Majewska (ur. 13 stycznia 1907 w Warszawie, zm. 19 listopada 1997 w Gdańsku) – polska lekarka, neurolog, twórczyni polskiej szkoły neurologii rozwojowej, wykładowca Akademii Medycznej w Gdańsku, pierwsza w historii tej uczelni kobieta, która uzyskała habilitację i tytuł profesora oraz doktorat honoris causa.

    Gdański Park Naukowo-Technologiczny im. prof. Hilarego Koprowskiego – park technologiczny powstały w 2006 r. Założycielem i właścicielem GPN-T jest Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna sp. z o.o. GPN- To ośrodek badawczy, mieszczący się w centrum Gdańska, współpracujący z Samorządem Województwa Pomorskiego, miastem Gdańsk oraz Politechniką Gdańską i Gdańskim Uniwersytetem Medycznym.

    Emil Nalborczyk (ur. 18 września 1932 w Andrychowie, zm. 20 marca 2006 w Warszawie) – fizjolog roślin, profesor zwyczajny w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Doktor honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie w 2002 r.

    Bolesław Świętochowski (ur. 17 września 1895 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 grudnia 1975 we Wrocławiu) – polski naukowiec, prof. dr hab., twórca fundamentalnej w naukach rolniczych specjalności – ogólna uprawa roli i roślin. Autor 213 prac naukowych, z czego 31 wykonano przed II wojną światową. Autor podstawowych podręczników akademickich: “Ogólna uprawa roślin” (wyd. 5 1965), "Uprawa roli" (wyd. 3 1966). Współautor książek przeznaczonych dla inżynierów, techników i praktyków rolników. Twórca szkoły naukowej, w której wykształcił 38 doktorów, był bezpośrednim opiekunem 9 habilitacji, a 14 konsultantem, promotorem 91 magistrantów. Ze szkoły tej 13 osób uzyskało tytuły profesorów. Doktor honoris causa WSR w Olsztynie i SGGW w Warszawie, członek rzeczywisty PAN, członek korespondent Wszechzwiązkowej Akademii Nauk Rolniczych w Moskwie. Były żołnierz AK – pseudonim “Żubr”. Jan Rylke (ur. 28 lipca 1944) – profesor, artysta malarz, performer, specjalista w dziedzinie sztuki ogrodowej, wykładowca Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Absolwent Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Warszawie (1962 r.), w 1968 r. ukończył studia na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, rozprawę doktorską obronił w 1976 r., w 1988 r. uzyskał habilitację, tytuł profesora został mu nadany w 2002 r. Obecnie jest kierownikiem Katedry Sztuki Krajobrazu na Wydziale Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu SGGW.

    Stefan Tarasiuk (ur. w 1958 roku w Chełmie), polski inżynier leśnik, profesor nauk leśnych, pracownik naukowy Wydziału Leśnego Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Krzysztof Marchelek (ur. 8 maja 1938 w Śremie) – prof. zw. dr hab. inż., doktor honoris causa Politechniki Poznańskiej i Politechniki Szczecińskiej, polski naukowiec specjalizujący się w problematyce dynamiki obrabiarek i procesów obróbki skrawaniem. Twórca polskiej szkoły naukowej dynamiki obrabiarek. Wykładowca na Politechnice Szczecińskiej, członek Komitetu Budowy Maszyn PAN, Komisji Badań na Rzecz Rozwoju Gospodarki MNiSW oraz Zespołu Roboczego do Spraw Produkcji Materialnej (ZR-8) MNISW. Pracownik Centrum Badawczo-Konstrukcyjnego Obrabiarek w Pruszkowie. Uhonorowany odznaczeniami: Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim(1998) Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

    Zakażenie poronne – postać zakażenia charakteryzująca się łagodnym i krótkotrwałym przebiegiem. Przykładem może tu być zakażenie wirusem polio powodującym chorobę Heinego-Medina. Choroba Heinego-Medina (łac. poliomyelitis anterior acuta, ostre nagminne porażenie dziecięce, wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego, H14) – wirusowa choroba zakaźna wywoływana przez wirus polio (wirus zapalenia rogów przednich rdzenia kręgowego), przenoszona drogą fekalno-oralną. Nazwa tej choroby wywodzi się od nazwisk dwóch uczonych, którzy tę chorobę opisali: Jakob Heine (w roku 1840 jako porażenie dziecięce) i Karl Oskar Medin (w roku 1890 jako ostrą chorobę zakaźną). Do XIX w. występowała sporadycznie, później nastąpiła pandemia, obejmująca głównie półkulę północną. Liczba zachorowań drastycznie spadła po wynalezieniu skutecznych szczepionek. W 2001 WHO uznała Europę za wolną od tej choroby (wcześniej były plany eradykacji do tegoż roku, później data została przesunięta do roku 2005). Obecnie w związku z tymi planami należy informować służby sanitarne danego kraju i WHO o każdym przypadku. Aby rozpoznać polio, należy wyizolować i zidentyfikować wirusa, czy jest to szczep dziki, czy to zakażenie poszczepienne wirusem po rewersji do pełnej wirulencji.

    prof. Jan Basara, (ur. 23 marca 1929 w Czarnej Sędziszowskiej), językoznawca, polonista. Studiował w latach 1950-1955 (Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Warszawski). Doktorat 1963, habilitacja 1974, prof. nadzw.1981, prof. zwycz.1991. W latach 1955-1973 pracownik naukowy Zakładu Językoznawstwa PAN w Warszawie, od 1973-1999 Instytutu Języka Polskiego PAN w Krakowie (IJP). Od 1973-1992 zast. dyrektora IJP PAN. 1986-1991 też kierownik Zakładu Językoznawstwa w Warszawie IJP PAN ; 1975-1999 kierownik Pracowni Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego. Od 1969-1998 sekretarz-koordynator prac komisji problemowych przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów. Zajmuje się dialektologią polską i słowiańską. Redaktor naukowy trzech tomów Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego (1990, 1994, 2003). Członek Komisji Ogólnosłowiańskiego Atlasu Językowego. Odznaczony m.in.: Zlotym Krzyżem Zaslugi,[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski], Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Odznaką Tysiąclecia, Medalem 25-lecia PAN, Odznaką Honorową "Za zasługi dla Warszawy".

    Dodano: 05.12.2011. 08:33  


    Najnowsze