• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezpłatne badania spirometryczne w całej Polsce

    13.10.2010. 23:20
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Badania spirometryczne pomocne w diagnostyce groźnych schorzeń oddechowych, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i astma, można będzie bezpłatnie wykonać w czwartek w całej Polsce - poinformowano na konferencji prasowej w Warszawie.



    Konferencję zorganizowano z okazji obchodzonego po raz pierwszy Światowego Dnia Spirometrii, który przypada 14 października. W czwartek, w ponad 170 placówkach medycznych w całym kraju - m.in. w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc oraz w Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie - odbędą się bezpłatne badania spirometryczne.

    Adresy wszystkich ośrodków, które włączyły się do obchodów, można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc (www.ptchp.org).

    Jak wyjaśnił koordynator obchodów Światowego Dnia Spirometrii w Polsce prof. Waldemar Tomalak z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Rabce, badanie spirometryczne mierzy tzw. pojemność życiową płuc, czyli ilość powietrza zawartą w płucach pomiędzy maksymalnym, natężonym wdechem i wydechem. Jeśli jest prowadzone przez wykwalifikowany personel, zajmuje 5 minut.

    "Przewlekłe choroby płuc, które można wykrywać za pomocą spirometrii, tj. POChP i astma, dotyczą łącznie 5-6 mln Polaków, a liczba zachorowań na nie stale rośnie" - powiedziała dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, przewodnicząca Sekcji Antynikotynowej PTChP.

    Późno wykryta i nieleczona POChP, na którą cierpi co dziesiąty dorosły Polak, prowadzi do inwalidztwa oddechowego i przedwczesnej śmierci. Choroba znajduje się w czołówce przyczyn zgonów - co roku z jej powodu umiera w naszym kraju 14 tys. osób.

    Głównym czynnikiem rozwoju POChP jest palenie tytoniu, 85-90 proc. chorych to palacze - przypomniał prof. Jan Zieliński z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, inicjator programu wczesnego wykrywania tej choroby w Polsce. Dym tytoniowy powoduje przewlekłe zapalenie oskrzeli, a jednocześnie systematycznie niszczy pęcherzyki płucne. Stopniowo prowadzi to do obturacji, czyli ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych.

    POChP rozwija się średnio przez 20-30 lat. Często pierwszym jej objawem jest zadyszka przy wchodzeniu po schodach, później pacjentom zaczyna brakować tchu nawet podczas zwykłych czynności. W ostatniej fazie choroby trzeba stosować przewlekłą tlenoterapię, a niektórzy chorzy wymagają również respiratora.

    Jak podkreślił prof. Zieliński, regularne wykonywanie spirometrii pozwala wcześnie wykryć POChP oraz podjąć działania mogące powstrzymać rozwój choroby i zapobiec przedwczesnej śmierci. Chodzi przede wszystkim o terapię wspomagającą rzucenie palenia. W bardziej zaawansowanych stadiach chorzy muszą otrzymywać leczenie.

    Według dr Czajkowskiej-Malinowskiej, spirometrię powinny przed wszystkim wykonywać osoby, które palą papierosy lub paliły je w przeszłości, mają przewlekły kaszel, duszność, zadyszkę czy pogarszającą się tolerancję wysiłku. "Tymczasem u wielu z tych osób częściej wykonuje się koronarografię (badanie stosowane w diagnostyce choroby wieńcowej - przyp. PAP) niż spirometrię, która jest badaniem tańszym i prostszym" - podkreśliła specjalistka.

    Spirometrię stosuje się również w rozpoznawaniu astmy, u osób oczekujących na operację klatki piersiowej, jako badanie kwalifikujące do wykonywania różnych zawodów oraz przed rozpoczęciem aktywności sportowej - rekreacyjnej lub wyczynowej - wymagającej dużego wysiłku, jak nurkowanie, wspinaczka wysokogórska, sporty ekstremalne.

    Według dr Adriany Jabłońskiej z Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), na co dzień spirometrię można wykonywać bezpłatnie w gabinetach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, które realizują finansowany przez NFZ program profilaktyki chorób odtytoniowych. Lista tych ośrodków jest zamieszczona na internetowej stronie funduszu. Poza tym każdy lekarz POZ może wystawić skierowanie do pulmonologa, który wykona bezpłatnie spirometrię - przypomniała Jabłońska. JJJ

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/ gma/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) (ang. COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease, łac. Morbus obturativus pulmonum chronicum) – zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to wynika z choroby małych dróg oddechowych i zniszczenia miąższu płucnego (rozedmy) o różnym nasileniu i jest najczęściej związane z nieprawidłową odpowiedzią zapalną ze strony układu oddechowego na szkodliwe pyły i substancje, z jakimi chory ma do czynienia w ciągu swojego życia. Najczęstszą przyczyną POChP jest narażenie na dym tytoniowy, ale inne czynniki, takie jak substancje drażniące z powietrza oraz stany wrodzone, na przykład niedobór alfa1-antytrypsyny, również mogą doprowadzić do rozwinięcia się choroby. W Stanach Zjednoczonych POChP jest czwartą pod względem częstości przyczyną zgonów. Objawy są niespecyficzne, dominuje duszność. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania spirometrycznego. Leczenie ma charakter objawowy. POChP jest chorobą nieuleczalną, a wszelkie działania lekarskie mają na celu spowolnienie procesu chorobowego i poprawę komfortu życia pacjenta. Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Astma oskrzelowa, dychawica oskrzelowa (łac. asthma bronchiale) – przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, u podłoża której leży nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do nawracających napadów duszności i kaszlu, występujących szczególnie w nocy i nad ranem. U podłoża tych napadów leży wydzielanie przez komórki układu oddechowego licznych mediatorów doprowadzających do rozlanego, zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, które często ustępuje samoistnie lub pod wpływem leczenia. Astma oskrzelowa zaliczana jest do chorób psychosomatycznych. Może być spowodowana przez przewlekły alergiczny nieżyt nosa (katar sienny), który wymaga leczenia.

    Spirometria dynamiczna - odmiana spirometrii, w której rejestruje się przepływy w obrębie dróg oddechowych, jedynie w fazie natężonego (forsownego) wydechu. Światowy Dzień POChP, właśc. Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (ang. World COPD Day, World Chronic Obstructive Pulmonary Disease Day) – międzynarodowe święto, obchodzone corocznie w 2. lub 3. środę listopada, poświęcone tematyce przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP), w ramach programu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi (ang. The National Heart, Lung, and Blood Institute, NHLBI).

    Spirometria – rodzaj badania medycznego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Spirometria ma na celu określenie rezerw wentylacyjnych układu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem. Przewlekłe zapalenie oskrzeli (łac. bronchitis chronica) definiuje się jako stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, utrzymujący się przez większość dni w 3 miesiącach roku, w dwóch kolejnych latach. Stanowi, obok rozedmy płuc, jedną z dwóch podstawowych przyczyn prowadzących do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

    Pneumonologia i Alergologia Polska – to oficjalny dwumiesięcznik Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc oraz Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest dr hab. Monika Szturmowicz. Zastępcą redaktora naczelnego jest prof. Paweł Górski. Beta2-mimetyki, leki β-adrenergiczne – grupa leków działających agonistycznie w stosunku do receptorów β2 zlokalizowanych w ścianach dróg oddechowych. Są wykorzystywane w terapii astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz innych chorób przebiegających z obturacją w drogach oddechowych.

    Śródmiąższowa choroba płuc z zapaleniem oskrzelików oddechowych (ang. respiratory bronchiolitis associated interstitial lung desease, RB-ILD) – rzadka choroba zaliczana do idiopatycznych śródmiąższowych zapaleń płuc, występująca u osób palących, najczęściej w wieku 30-50 lat. Choroba może przebiegać bezobjawowo, czasem stwierdza się palce pałeczkowate. W badaniach czynności płuc (np. spirometria) stwierdza się obturację oskrzeli i cechy restrykcji tkanki płucnej. W badaniu rentgenowskim klatki piersiowej stwierdza się zmiany o charakterze "mlecznego szkła" (nieznaczne zacienienie obszaru płuc z widocznym rysunkiem naczyń krwionośnych) i pogrubienie ścian oskrzeli. W badaniu tomokomputerowym widoczne są podobne zmiany obejmujące całe płuca oraz drobne guzki. W diagnostyce wykorzystuje się również badanie histopatologiczne tkanki pobranej w czasie biopsji płuca. Choroba ustępuje zwykle samoistnie po zaprzestaniu palenia tytoniu.

    Pojemność płuc (właściwie pojemność całkowita płuc, ang. total lungs capacity – TLC) – objętość powietrza zawartego w płucach. Objętość płuc mierzy się za pomocą aparatu zwanego spirometrem w badaniu zwanym spirometrią, a zapis spirometrii nazywany jest spirogramem. Do pomiaru wszystkich składowych objętości płuc służy spirometr wyposażony w analizator gazowy, wypełniony 10% mieszanką helu. U dorosłego człowieka TLC wynosi ok. 5-6 l powietrza.

    Skala nasilenia duszności MRC (Medical Research Council) – skala stosowana w medycynie w celu określania stopnia nasilenia duszności. Jest wykorzystywana w ocenie zaawansowania chorób płuc, np. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, oznaczana jako FEV1 lub FEV1 (z ang. forced expiratory volume in 1 second) – objętość powietrza wydmuchnięta z płuc w czasie pierwszej sekundy maksymalnie natężonego wydechu. Jest wyznaczana w trakcie wykonywania spirometrii. Jest stosowana także do wyznaczania wskaźnika Tiffenau.

    Dodano: 13.10.2010. 23:20  


    Najnowsze