• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Co biologia molekularna zawdzięcza Darwinowi?

    09.11.2009. 17:18
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    150 lat temu ukazała się w Londynie praca zatytułowana "O powstawaniu gatunków drogą naturalnego doboru czyli o utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt". Wywołała światową rewolucję w nauce, a przede wszystkim w biologii. Jej autorem był angielski przyrodnik Karol Darwin.

    Kilkadziesiąt lat później powstała nowa nauka zajmująca się biologią na poziomie molekularnym. Odkryła m.in. kwasy nukleinowe i białka a szerzej - sposób zachodzenia i mechanizmy regulacji różnego rodzaju procesów życiowych organizmów na poziomie molekuł.

    Jakie są najważniejsze osiągnięcia biologii molekularnej, jaki jest jej związek z teorią ewolucji, co w ogólności ta nowa dziedzina wiedzy zawdzięcza Darwinowi " na te i podobne pytania odpowiadać będzie podczas popularnonaukowego wykładu dr Paweł Golik, adiunkt w Instytucie Genetyki i biotechnologii UW, a od roku także wicedyrektor Instytutu. W swej pracy badawczej dr Golik zajmuje się zagadnieniami obróbki i stabilności RNA w mitochondriach drożdży i kręgowców, biologią ewolucyjną i bioinformatyką, a także filogenetyką molekularną.

    Wykład odbędzie się 9 listopada o 15.30 na Wydziale Biologii UW, w ramach czwartego już, organizowanego przez Wydział, cyklu Spotkań z Biologią XXI wieku.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Waldemar Pławski

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Biologia molekularna – nauka podstawowa zajmująca się biologią na poziomie molekularnym. Bada, w jaki sposób funkcjonowanie organizmów żywych uwarunkowane jest właściwościami budujących je cząsteczek, a zwłaszcza biopolimerów, jakimi są kwasy nukleinowe i białka. Zazębia się ona z takimi dziedzinami wiedzy jak genetyka, biochemia, biofizyka czy cytologia. Ewolucyjna biologia rozwoju (ang. evolutionary developmental biology, w skrócie evo-devo) – dział biologii stanowiący nowoczesną syntezę biologii ewolucyjnej i biologii rozwoju, zajmujący się analizą i porównywaniem procesów rozwojowych organizmów żywych w celu określenia pokrewieństwa między nimi i zbadania ewolucji tych procesów. Evo-devo szuka odpowiedzi na pytania o ewolucję rozwoju embrionalnego, wpływ modyfikacji rozwoju na powstawanie nowych cech, rolę plastyczności rozwojowej w ewolucji, wpływ środowiska na rozwój i ewolucję itp. Powstała z połączenia embriologii porównawczej i genetyki ewolucyjnej. Ekologia molekularna – interdyscyplinarna dziedzina biologii, w której metody genetyki molekularnej wykorzystywane są do badania zagadnień ekologicznych. W zależności od zakresu wykorzystuje również elementy m.in. biologii ewolucyjnej i behawioralnej. Wyróżniane są dwa różne, choć zazębiające się podejścia w ekologii molekularnej: opisowe, w którym dane o częstotliwości genów służą do opisu poziomu zmienności genetycznej w populacji, oraz mechanistyczne, zajmujące się opisem wpływających na to mechanizmów.

    Biologia strukturalna – dziedzina biologii znajdująca się na pograniczu biologii molekularnej, biochemii oraz biofizyki, zajmująca się badaniem przestrzennej struktury dużych biocząsteczek, takich jak białka i kwasy nukleinowe. Badania te mają podstawowe znaczenie dla wyjaśnienia mechanizmu większości procesów zachodzących w komórce takich jak oddychanie komórkowe czy obróbka informacji genetycznej, ponieważ zaangażowane są w nie cząsteczki białek, których funkcja jest ściśle powiązana z ich budową. Genomika – dziedzina biologii molekularnej i biologii teoretycznej (pokrewna genetyce i ściśle związana z bioinformatyką) zajmująca się analizą genomu organizmów. Głównym celem genomiki jest poznanie sekwencji materiału genetycznego oraz mapowanie genomu ale również określenie wszelkich zależności i interakcji wewnątrz genomu.

    Genetyka molekularna – dział biologii zajmujący się genetyką na poziomie biologii molekularnej. Genetyka molekularna bada złożone procesy biokatalitycznych reakcji chemicznych, dzięki którym powstają geny, dochodzi do ich ekspresji i przekazywana jest informacja genetyczna. Ewolucjonizm – dział biologii (z pogranicza biologii środowiska i biologii molekularnej) zajmujący się badaniem procesu ewolucji, jego przebiegu i mechanizmów, co składa się na opis teorii ewolucji. Teoria ewolucji organizmów żywych jest sprzeczna z hipotezą inteligentnego projektu tłumaczącą powstanie życia na Ziemi w niektórych religiach. Procesu ewolucji nie neguje teistyczny ewolucjonizm.

    Ewolucja molekularna – proces ewolucji dokonujący się na szczeblu DNA, RNA i białek. Niektórzy naukowcy, jak Motoo Kimura, sugerują, że główną przyczyną zmian ewolucyjnych na poziomie molekularnym są raczej losowe fiksacje selekcyjnie obojętnych lub niemal obojętnych mutacji, niż pozytywny dobór naturalny. Ta neutralistyczna teoria ewolucji molekularnej, jak nazwał ją Kimura, była niekiedy przeciwstawiana teorii doboru naturalnego Darwina, jednak sam Kimura twierdził, że nie stoją one w sprzeczności, lecz że teoria neutralistyczna kładzie większy nacisk na rolę mutacji i losowego dryfu genetycznego na poziomie molekularnym. Interaktomika dziedzina proteomiki zajmująca się badaniami oddziaływań białek. Jest to interdyscyplinarna dziedzina nauki zależna od biologii molekularnej, bioinformatyki, chemii i biofizyki.

    Biologia ewolucyjna – dział biologii zajmujący się badaniem pochodzenia gatunków od wspólnych przodków, ich zmianami i różnicowaniem się w czasie. Stara się wyjaśnić przystosowania organizmów do środowiska oraz przyczyny ich zróżnicowania. Jest dziedziną interdyscyplinarną – łączy niektóre aspekty takich działów biologii jak zoologia, botanika, filogenetyka, genetyka, etologia, paleontologia czy geologia.

    Bioelektronika - interdyscyplinarna dziedzina wiedzy z pogranicza elektroniki oraz biologii. Nauka ta zajmuje się badaniem budowy i funkcjonowania żywych organizmów, a następnie wykorzystywaniem zdobytych w ten sposób informacji do konstruowania biopodobnych elementów elektronicznych.

    Medycyna molekularna – dziedzina medycyny wyłaniająca się z potrzeby rozwoju medycyny spersonalizowanej i oparta na metodologii biologii molekularnej, mającej zastosowanie w działach związanych z biologią medyczną takich jak: biotechnologia, biochemia, biofizyka, biologia komórki, bioinżynieria, biologia systemowa, bioinformatyka, nanotechnologia, terapia genowa. Rozwój nowej dziedziny został zapoczątkowany publikacją Linusa Pulinga z roku 1949, dotyczącą różnic miedzy hemoglobiną osób zdrowych i hemoglobiną u chorych na anemię sierpowatą. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - recenzowane czasopismo naukowe wydawane przez Elsevier, składające się z dziewięciu wyspecjalizowanych sekcji tematycznych, w ramach których wydawanych jest łącznie 100 numerów czasopisma rocznie. Czasopismo publikuje prace z dziedziny biologii doświadczalnej. Tematyka czasopisma skupia się na biochemii, biofizyce, biologii molekularnej, komórki oraz systemowej, genomice, bioinformatyce, metabolomice i proteomice. Czasopismo publikuje w języku angielskim.

    Dodano: 09.11.2009. 17:18  


    Najnowsze