• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Fizycy matematyczni z całego świata spotykają się w Warszawie

    19.09.2011. 17:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najwybitniejsi fizycy matematyczni z całego świata rozpoczęli w poniedziałek w Warszawie pięciodniową konferencję, zorganizowaną dla uhonorowania osiągnięć prof. Stanisława Woronowicza z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (FUW). 


    Spotkanie w znacznej części dotyczy zapoczątkowanej przez profesora teorii grup kwantowych - obiektów matematycznych opisujących symetrie w przestrzeniach kwantowych - poinformował FUW w przesłanym PAP komunikacie.

    Organizatorami konferencji "Algebry operatorów i grupy kwantowe 2011" są Międzynarodowe Centrum Matematyczne im. Stefana Banacha i Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

    Przestrzenie, w których fizycy modelują rzeczywistość kwantową nie mają punktów, ale mogą być analizowane jako całość na podstawie zadanych im własności. Własności zbiorów symetrii w przestrzeniach bez punktów - to jeden z tematów badań prof. dr. hab. Stanisława Woronowicza, światowej klasy fizyka matematycznego z Katedry Metod Matematycznych Fizyki na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

    Jak poinformowali przedstawiciele FUW, zagadnienia związane z tymi abstrakcyjnymi obiektami matematycznymi są głównym tematem konferencji, zorganizowanej w Warszawie z okazji 70. rocznicy urodzin prof. Woronowicza. Spotkanie gromadzi najwybitniejszych fizyków matematycznych z całego świata.

    "Prof. Woronowicz od lat 60. zajmuje się metodami matematycznymi fizyki kwantowej, czyli narzędziami pomagającymi fizykom formułować nowe teorie opisujące świat cząstek elementarnych. W 1979 roku jako pierwszy na świecie zaprezentował pracę o grupach kwantowych i od tego czasu zajmuje się ich badaniem. Wyniki przyniosły mu światowy rozgłos" - czytamy w komunikacie.

    Czym są grupy kwantowe? "Pewne wyobrażenie na ich temat można zdobyć przyglądając się temu, co matematycy i fizycy potrafią zrobić z symetriami i zwykłą przestrzenią" - wyjaśnia prof. Woronowicz.

    "Na początku była zwykła sfera. Opisaliśmy ją funkcjami i zmieniliśmy strukturę ich algebry z przemiennej na nieprzemienną. Mamy teraz nowy obiekt, który nie jest już typową sferą. Nie składa się z punktów. Nie można go zobaczyć. Jest bardzo abstrakcyjny, ale wciąż ma podstawowe cechy tak dobrze nam znanej sfery. Podobny zabieg - fizycy mówią o kwantowaniu - można zrobić z grupami: przenieść je w przestrzenie nieprzemienne - tłumaczy naukowiec. - Tak powstają grupy kwantowe, obiekty matematyczne o podstawowych cechach klasycznych grup symetrii. Działają jednak nie w zwykłej, łatwej do wyobrażenia przestrzeni z algebrą przemienną, a w przestrzeni z algebrą nieprzemienną, gdzie nie ma nawet punktów"..

    Czy tak abstrakcyjne pojęcia matematyczne przydają się praktykom?

    Zdaniem profesora, metody matematyczne fizyki są rozwijane po to, abyśmy mogli poznać własności pewnych, niekiedy bardzo abstrakcyjnych obiektów matematycznych. Zastosowania zaś pojawiają się dopiero po wielu latach, w zupełnie nieprzewidywalnych miejscach.

    Jedne z pierwszych prac prof. Woronowicza dotyczyły struktur matematycznych nazywanych odwzorowaniami dodatnimi. Woronowiczowi udało się sklasyfikować pewne ich klasy i wykazać, że wszystkie są określonej postaci. "30 lat temu był to wynik czysto teoretyczny. Dopiero niedawno okazało się, że odwzorowania dodatnie są matematycznie tożsame z kwantowymi kanałami informacyjnymi pojawiającymi się w teorii kwantowej informacji. A komputery kwantowe to dziś ważny i modny dział współczesnej fizyki" - zauważa naukowiec.

    Jak podaje FUW, dzięki swoim pracom nad grupami kwantowymi prof. Woronowicz cieszy się światowym uznaniem. Jego wyniki są często cytowane przez matematyków i fizyków, m.in. były wykorzystywane przez prof. Alaina Connesa, laureata Medalu Fieldsa. Za badania nad grupami kwantowymi i ich związkami z algebrami C* prof. Woronowicz otrzymał w 1993 roku nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Jest także laureatem tak prestiżowych nagród, jak Nagroda im. Stefana Banacha Polskiej Akademii Nauk i Humboldt Research Award, przyznawana przez Fundację Aleksandra von Humboldta.

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Maciej Lewenstein (ur. 1955 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk o specjalności fizyka statystyczna, optyka kwantowa, sieci neuronowe. Magister Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z 1978. Doktorat w Essen University (promotor prof. Fritz Haake) w 1983. Rozprawę habilitacyjną wykonał w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w 1986. Pracował jako PostDoc z laureatem Nagrody Nobla, prof. Royem Glauberem na Uniwersytecie Harvarda, potem zatrudniony był w Saclay (francuskim Centrum Badań Jądrowych - CEA), następnie jako profesor na Uniwersytecie w Hanowerze. Od 2005 r. pracuje w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie. Tytuł profesorski otrzymał 11 maja 1993 w dziedzinie nauk fizycznych. Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii został utworzony w 1968 roku wraz z powołaniem do życia Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powstał z połączenia odpowiednich wydziałów Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, z 31 lipca 1968 r., Wydział kontynuował kierunki kształcenia i działalność naukową scalonych jednostek. Jego historię tworzyły takie postacie, jak: prof. Marek Kuczma, matematyk, twórca polskiej szkoły równań funkcyjnych; prof. Andrzej Pawlikowski, fizyk, twórca katowickiej fizyki teoretycznej; prof. August Chełkowski, fizyk i polityk, twórca szkół naukowych na Śląsku: fizyki molekularnej i fizyki ciała stałego, jego działalność naukowa znalazła uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Dariusz Wasik – polski fizyk, doktor habilitowany, profesor UW, były prodziekan ds. studenckich Wydziału Fizyki UW, obecny kierownik Studium Doktoranckiego. Pracuje w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego Instytutu Fizyki Doświadczalnej Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

    Jan Dereziński – polski fizyk zajmujący się głównie fizyką matematyczną, operatorami Schrödingera i teorią rozpraszania; profesor; zastępca kierownika Katedry Metod Matematycznych Fizyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Stanisław Lech Woronowicz (ur. 22 lipca 1941 w Wiłkomierzu) – polski matematyk i fizyk, profesor nauk fizycznych, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1981–1984 dziekan Wydziału Fizyki UW, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.

    Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN – jeden z ośrodków badań z dziedziny fizyki Polskiej Akademii Nauk, znajduje się w dzielnicy Krakowa Bronowicach przy ulicy Walerego Eliasza-Radzikowskiego 152. Został utworzony w roku 1955 dzięki staraniom prof. Henryka Niewodniczańskiego. W roku 1988 Instytutowi nadano imię prof. Henryka Niewodniczańskiego. Współtwórcą Instytutu w jego obecnym kształcie był prof. Marian Mięsowicz. Fizyka chemiczna – dział fizyki, który zajmuje się badaniem fizycznych aspektów zjawisk chemicznych. Tradycyjnie do fizyki chemicznej zalicza się spektroskopię, niektóre aspekty mechaniki kwantowej oraz elementy fizyki ciała stałego i fizyki roztworów. W zasadzie całość zagadnień fizyki chemicznej jest zawarta w chemii fizycznej i podział zagadnień na fizykę chemiczną i chemię fizyczną jest bardzo umowny. Praktycznie biorąc z fizyką chemiczną ma się do czynienia wtedy gdy fizycy zajmują się chemią, zaś z chemią fizyczną wtedy gdy chemicy adaptują techniki i teorie fizyczne do swoich celów.

    Andrzej Dragan (ur. 1978) – polski fotograf pochodzący z Konina, zdobywca wielu krajowych i międzynarodowych nagród, doktor fizyki (praca z optyki kwantowej), adiunkt na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Nagroda Sakurai (J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics) – nagroda Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego przyznawana za wybitne osiągnięcie w teorii fizyki cząstek elementarnych. Nagroda ta uważana jest za jedną z najbardziej prestiżowych w dziedzinie fizyki. Przyznawana jest corocznie od 1985 roku.

    Pi of the Sky – naukowy projekt badawczy powstały z inicjatywy prof. Bohdana Paczyńskiego służący do automatycznej obserwacji nieba w poszukiwaniu rozbłysków optycznych pochodzenia kosmicznego. Aparatura zainstalowana jest w obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego w Las Campanas Observatory na pustyni Atacama w Chile. W realizacji projektu uczestniczy zespół naukowców i inżynierów z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej, Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Program Pi of the Sky działa od 2004 roku.

    Bramki kwantowe – proste elementy wykonujące podstawowe obliczenia przeprowadzane przez algorytmy kwantowe. Bramki kwantowe stanowią podstawowe operacje realizowane przez komputery kwantowe i służą do przetwarzania informacji kwantowej. Bramki kwantowe na schematach obwodów kwantowych oznaczamy za pomocą ramek, a w obliczeniach stosujemy postać macierzy unitarnych.

    Bogumił Kazimierz Brzezinski (ur. 22 maja 1943) − chemik polski, profesor dr hab. W 1967 ukończył Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pracował następnie na tej uczelni, w 1972 obronił doktorat, w 1982 habilitował się. W 1991 został profesorem nauk chemicznych. Obecnie kieruje Zakładem Biochemii na Wydziale Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W latach 1975−76 w ramach Stypendium Fundacji Aleksandra Humboldta odbył staż naukowy na Uniwersytecie w Monachium. Wielokrotnie odbywał staże na Uniwersytecie im. Alexandra Humbolta w Berlinie. Przez lata współpracował z Prof. Zundelem. W latach 1990−1996 był prodziekanem Wydziału Chemii UAM. Prof. Brzezinski jest promotorem 9 prac doktorskich. Endokrynologia Polska – dwumiesięcznik Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Beata Kos-Kudła. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Ewa Sewerynek, prof. Marek Bolanowski, prof. Roman Junik oraz dr hab. Tomasz Bednarczuk.

    Jan Antoni Gaj (ur. w 1943, zm. 19 lutego 2011 w Warszawie) – polski fizyk, specjalizujący się w fizyce ciała stałego i fizyce półprzewodników, profesor Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Zapoczątkował spektroskopię optyczną półprzewodników półmagnetycznych. Zajmował się badaniami związanymi ze spinem nośników ładunku i ekscytonów w półprzewodnikach i w niskowymiarowych strukturach półprzewodnikowych takich jak np. kropki kwantowe. Wydział Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Koszyckiej został założony 21 lipca 1969 roku przez prof. Františka Poliaka, który był również pierwszym dziekanem tego wydziału (w latach 1969-1972). Obecnie (2012) dziekanem Wydziału jest prof. Liberios Vokorokos.

    Artur Ekert (ur. 19 września 1961 we Wrocławiu) – fizyk prowadzący badania w zakresie podstaw mechaniki kwantowej oraz kwantowego przetwarzania informacji. Obecnie zajmuje on stanowiska profesora fizyki kwantowej na wydziale Matematyki Uniwersytetu Oksfordzkiego a także profesora honorowego Lee Kong Chian (Lee Kong Chian Centennial Professor) na Narodowym Uniwersytecie Singapuru oraz dyrektora Centrum Technologii Kwantowych działającego w ramach tego uniwersytetu. Teoria pola (fizyka), dział fizyki wypracowujący metody badania oraz badajaca pola fizyczne, czyli obszary w których występują zjawiska fizyczne. Fizycy matematyzując problem opisują te zjawiska poprzez przypisanie każdemu punktowi przestrzeni matematycznego obiektu, co odpowiada określeniu pewnej funkcji na przestrzeni, w której występuje pole.

    Dodano: 19.09.2011. 17:19  


    Najnowsze