• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • ,,Lubomirscy w Wilanowie. Polityka i prywatność - wystawa w Wilanowie

    15.10.2011. 08:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Obecność i działalność rodu Lubomirskich w Wilanowie w XVIII i XIX wieku to temat nowej ekspozycji w Muzeum Pałacu w Wilanowie. Wystawa będzie czynna dla zwiedzających od soboty. Można będzie zobaczyć m.in. malarskie portrety oraz pałacowe wnętrza.




    "Dla znakomitej większości naszych gości pałac w Wilanowie jest przede wszystkim rezydencją Jana III Sobieskiego. Tradycję patrzenia na Wilanów, jako na pamiątkę po Janie III ustanowiła tak naprawdę Elżbieta Sieniawska - córka Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Odkupiła niszczejący pałac od synów króla i zleciła budowę skrzydeł bocznych, najprawdopodobniej realizując dawne plany Sobieskiego" - zauważa kurator wystawy Anna Ekielska.

    400 tys. tynfów, czyli srebrnych polskich złotówek zapłaciła Elżbieta Sieniawska Konstantemu Sobieskiemu - synowi króla Jana, za dobra wilanowskie z pałacem.

    3 lipca 1720 roku Sieniawska - hetmanowa wielka koronna, nazywana "królową bez korony", córka Stanisława Herakliusza Lubomirskiego stała się właścicielką i opiekunką letniej siedziby Jana III Sobieskiego. Swoim nadwornym architektom zleciła rozbudowę pałacu o skrzydła boczne, odnowiła barokowy ogród, zatrudniła artystów do urządzania wnętrz.

    Dzięki gospodarności, dobremu gustowi i bogactwu, jej oraz kolejnych właścicielek Wilanowa z rodu Lubomirskich: córki - Marii Zofii Denhoffowej i wnuczki - Izabelli z Czartoryskich Lubomirskiej, rezydencja zyskiwała oblicze artystyczne w duchu XVIII-wiecznego baroku i rokoka. Córka Izabelli - Aleksandra pomagała swojemu małżonkowi Stanisławowi Kostce Potockiemu w kolekcjonowaniu dzieł sztuki i zakładaniu w Wilanowie pierwszego polskiego muzeum sztuki.

    Mecenat artystyczny rodu Lubomirskich kształtował rezydencję wilanowską przez niemal cały XVIII wiek. Do dziś w samym pałacu i historycznych zbiorach muzeum zachowały się dzieła sztuki z tego okresu. Wśród nich najbogatsza jest w polskich zbiorach kolekcja portretów członków rodu Lubomirskich licząca ponad 60 obrazów.

    Pierwsza część ekspozycji ,,Lubomirscy w Wilanowie. Polityka i prywatność" - ,,Polityka" - będzie prezentowała portrety najwybitniejszych przedstawicieli rodu Lubomirskich - Stanisława, Jerzego Sebastiana, Hieronima Augustyna i Stanisława Herakliusza.

    Druga część wystawy - ,,Prywatność" - będzie poświęcona postaci Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej i jej bliskim. Portrety prezentowane będą w jej apartamencie w skrzydle południowym pałacu - przedpokoju, salonie i złotej sypialni. W czasie wystawy będzie można zobaczyć wnętrza apartamentu kąpielowego - Łazienki Lubomirskiej, na co dzień niedostępne dla zwiedzających.

    Przez wnętrza pałacowe poprowadzona będzie ścieżka tematyczna poświęcona mecenatowi Lubomirskich w Wilanowie.

    Wystawa przygotowana została dzięki wsparciu i współpracy z Fundacją Książąt Lubomirskich i wchodzi w skład stałej ekspozycji muzeum; wstępnie jest przewidziana na 3 lata.

    PAP - Nauka w Polsce

    agz/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie – muzeum na warszawskim Wilanowie utworzone w 1995 w wyniku wydzielenia z Muzeum Narodowego w Warszawie na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki Oddziału w Wilanowie i nadania mu osobowości prawnej; siedzibą muzeum jest barokowy pałac w Wilanowie, rezydencja Jana III Sobieskiego. Muzeum Pałac w Wilanowie – muzeum w Warszawie, na Wilanowie, narodowa instytucja kultury, założone w 1995 w wyniku wydzielenia z Muzeum Narodowego w Warszawie na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki Oddziału w Wilanowie i nadania mu osobowości prawnej; siedzibą muzeum jest barokowy pałac w Wilanowie, rezydencja Jana III Sobieskiego. Ogród w Wilanowie (znany także jako Park Wilanowski) to ogród wchodzący w skład zespołu pałacowo-parkowego w warszawskim Wilanowie, obok pierwotnie podmiejskiej rezydencji króla Jana III Sobieskiego, zajmujący powierzchnię 45 ha (razem z Jeziorem Wilanowskim i Kanałem Sobieskiego). Jest to część obszaru podległego Muzeum Pałacowi w Wilanowie, obejmującego ogółem 89 ha.

    Muzeum Plakatu w Wilanowie – mieści się przy ul. Stanisława Kostki Potockiego 10/16 w Wilanowie na terenie zespołu pałacowo-ogrodowego w Wilanowie w miejscu dawnej ujeżdżalni pałacowej, dzieła architekta Franciszka Marii Lanciego (1848), po której pamiątką jest elewacja frontowa budynku muzeum. Zostało otwarte w 1968, stanowi oddział Muzeum Narodowego. Aleksandra z Lubomirskich Potocka – (ur. 1760, zm. 19 marca 1831 w Krakowie), córka Stanisława Lubomirskiego i Izabeli Lubomirskiej, od 1776 r. żona Stanisława Kostki Potockiego, matka Aleksandra Potockiego. Założycielka parku romantycznego w Morysinie i fundatorka położonych w nim budowli (pałacyk z rotundą, oraculum). Po śmierci męża w 1821 r. kontynuowała podjęte przez niego zabiegi na dworze carskim na rzecz utworzenia z dóbr wilanowskich ordynacji, między innymi dla zabezpieczenia trwania wilanowskiej kolekcji dzieł sztuki. Wraz z mężem upamiętniona została symbolicznym nagrobkiem w Wilanowie, wystawionym przez syna.

    Pałac w Wilanowie – pałac królewski w Warszawie, na Wilanowie Królewskim, barokowy, wzniesiony w latach 1681–1696 dla króla Jana III Sobieskiego i Marii Kazimiery według projektu Augustyna Locciego, skrzydła boczne dobudowano w latach 1723–1729; mieści Muzeum Pałac w Wilanowie. Muzea w Polsce: Pierwsze muzeum w Polsce zostało założone z inicjatywy Izabeli Czartoryskiej w 1801 w Świątyni Sybilli w Puławach i gromadziło pamiątki narodowe. Po upadku powstania listopadowego puławskie zbiory Czartoryskich zostały ewakuowane do Paryża, gdzie znalazły schronienie w hôtelu Lambert i powróciły do kraju w 1876 do Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. W 1805 prywatne zbiory sztuki i starożytności gromadzone w pałacu w Wilanowie udostępnił społeczeństwu Stanisław Kostka Potocki, dając w ten sposób początek najstarszemu istniejącemu polskiemu muzeum. W 1823 we Lwowie założono Muzeum Książąt Lubomirskich, w 1855 Eustachy Tyszkiewicz utworzył Muzeum Starożytności w Wilnie, a Włodzimierz Dzieduszycki w latach 18551880 Muzeum Przyrodnicze we Lwowie.

    Kolekcja wilanowska – zbiory sztuki zgromadzone w pałacu w Wilanowie, udostępnione publiczności w 1805 r. przez Stanisława Kostkę Potockiego, eksponowane i katalogowane przez jego następców (Aleksandra Potockiego, Augusta Potockiego i jego żonę Aleksandrę) oraz ród Branickich (który w 1892 r. nabył je drogą spadku), nieprzerwanie, po nacjonalizacji w 1945 r., do dnia dzisiejszego. Dłuższe przerwy w ekspozycji ziorów miały miejsce jedynie w czasie pierwszej wojny światowej, kiedy częściowo ewakuowano je do Warszawy i w czasie II wojny światowej, kiedy rozgrabili je okupacyjni urzędnicy, Wehrmacht i sprzymierzone z Niemcami wojska węgierskie. Generalnie rewindykacja zbiorów zakończyła się w 1956 r., chociaż wiele dzieł sztuki figuruje wciąż na liście zaginionych. Obecnie kolekcja wilanowska jest własnością Muzeum Pałacu w Wilanowie - narodowej instytucji kultury. Mauzoleum Potockich w Wilanowie, symboliczny nagrobek wystawiony Stanisławowi Kostce Potockiemu i jego żonie Aleksandrze z Lubomirskich Potockiej przez ich syna Aleksandra. Został zaprojektowany w 1834 roku przez Henryka Marconiego, wykonany w latach 1834-1836 przez Jakuba Tatarkiewicza i Konstantego Hegla z piaskowca szydłowieckiego. Nagrobek znajdujący się na przedpolu parkowym pałacu wilanowskiego składa się z neogotyckiego baldachimu ustawionego na rozległym cokole, w którego rogach znajdują się cztery lwy trzymające tarcze z herbami Pilawa Potockich i Drużyna Lubomirskich. Na sarkofagu umieszczonym pod baldachimem przedstawiono postacie małżonków, jego boki zdobią zaś płaskorzeźby - geniusze śmierci i personifikacje zainteresowań i cnót zmarłych.

    Jadwiga Mieleszko - (ur. 1942, zm. 2006) - historyk sztuki, przez całe życie zawodowe związana z Muzeum w Wilanowie, specjalistka w dziedzinie ikonografii pałacu wilanowskiego. Autorka i współautorka wielu wystaw i katalogów wystaw organizowanych w muzeum wilanowskim, np. wystawy i katalogu "Chwała i sława Jana III w sztuce i literaturze XVII-XX w." z okazji 300-lecia Odsieczy Wiedeńskiej, czy publikacji dotyczących architektury Warszawy, np. "Pałac Czapskich", seria PWN Zabytki Warszawy z 1971 r.

    Wystawa starożytności i zabytków sztuki w Krakowie – wystawa obiektów o charakterze archeologicznym, historycznym i artystycznym, która odbyła się w Pałacu Lubomirskich przy ul. św. Jana w Krakowie na przełomie 1858 i 1859 r.

    Fundacja Książąt Lubomirskich - polska fundacja działająca na polu społecznym, edukacyjnym i naukowym, założona jako forma kontynuacji misji rodu Lubomirskich, wpisanej w jego herb: Patriam Versus (Zwróceni ku Ojczyźnie). Fundatorem jest książę Stanisław Lubomirski–Lanckoroński, prezesem – książę Jan Lubomirski-Lanckoroński. Bieżącą działalność Fundacji finansują książę Jan Lubomirski–Lanckoroński i Dominika Kulczyk–Lubomirska. Wincenty Kasprzycki (ur. 1802, zm. 27 maja 1849 w Warszawie) – polski malarz pejzażysta i litograf polski. Studia odbył w Warszawie i Wilnie. Specjalizował się w pejzażach i wedutach m.in. Warszawy, Wilanowa, Natolina, Morysina, Gucina, „Cmentarz Powązkowski”. Portrety małżeństwa Puchałów, W. Piaseckiego i innych ożywionych sztafażem. Malował też widoki wnętrz, m.in. Widok Wystawy Sztuk Pięknych w Warszawie w 1828 roku. Obrazy Wincentego Kasprzyckiego znajdują się w Galerii w Wilanowie, Galerii Mielżyńskich w Poznaniu i Muzeum Lubomirskich we Lwowie. Litografował głównie portrety. Jego prawnuk Wincenty Kasprzycki (1906-65), był polskim rzeźbiarzem.

    Aleksandra Franciszka z Lubomirskich Rzewuska (ur. 1788, zm. 1865 ), arystokratka, artystka i pisarka Pochodziła z rodu Lubomirskich, będąc córką Aleksandra Lubomirskiego i Rozalii Chodkiewicz. Dobra wilanowskie (lub "dobra prywatne Willanów") – historyczna nazwa dóbr ziemskich skupionych wokół pałacu w Wilanowie, a obejmujących trzy klucze dóbr: Willanów, Chojnów i Zastów. Klucz Willanów obejmował w przybliżeniu tereny dzisiejszej dzielnicy Warszawa-Wilanów, klucz Chojnów - majątki na południe od Wilanowa, a klucz Zastów - tereny na przeciwległym, prawym brzegu Wisły. W końcu XIX w. dobra wilanowskie obejmowały ponad 6 tys. ha. Nierozparcelowane przed II wojną pozostałości dóbr zostały znacjonalizowane na mocy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a pałac w Wilanowie w 1945 r. stał się oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie.

    Dodano: 15.10.2011. 08:04  


    Najnowsze