• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Międzynarodowa konferencja naukowa REMAT'11: Wrocław, 13-15 czerwca 2011 r.

    10.06.2011. 11:03
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Metale ziem rzadkich znane są naukowcom od ostatnich dwóch stuleci. Jednak dopiero miniona dekada wywołała prawdziwe zainteresowanie tymi surowcami. W nowoczesnej gospodarce stają się coraz bardziej potrzebne, osiągając znaczenie równie ważne, jak ropa naftowa czy miedź.

    Zadziwiające właściwości metali ziem rzadkich zapoczątkowały rewolucję technologiczną końca XX wieku. Począwszy od lat 70., gdy jeden z tych surowców - samar, wykorzystano do produkcji przenośnych magnetofonów kasetowych, znanych wszystkim jako walkmeny, metale z tej rodziny zyskały popularność, wywołując tym samym zainteresowanie nie tylko badaczy, ale także środowisk powiązanych ze światem nowych technologii. Nazwa metali ziem rzadkich jest nieco myląca. Kiedy odkrywano te surowce przeszło dwa wieki temu, uważano, że występują na Ziemi sporadycznie. Dziś kraje przodujące w zaawansowanych rozwiązaniach są tak naprawdę uzależnione od tych surowców. Niemalże na każdym kroku można zaobserwować efekty wykorzystania tych surowców, które związane są obecnie z każdym aspektem współczesnego życia. Problemem okazuje się, niestety, niesprawiedliwe rozmieszczenie metali ziem rzadkich w skorupie ziemskiej.

    Każdy z tych wyjątkowych surowców ma inne właściwości i może być wykorzystywany w różnych dziedzinach. W ostatniej dekadzie dostrzeżono potencjał metali ziem rzadkich w zakresie odnawialnych źródeł energii, gdzie są wykorzystywane na masową skalę. Dla przykładu, neodym znajduje zastosowanie w turbinach farm wiatrowych, a lantan jest bardzo ważnym elementem budowy silników w samochodach o napędzie hybrydowym - mówi prof. Wiesław Stręk z Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu.

    Trudno w związku z tym wskazać najbardziej potrzebny pierwiastek, ponieważ każdy z tych surowców przyczynia się do utrzymania zrównoważonego tempa rozwoju cywilizacyjnego. Obecnie, ze względu na niezastąpioną rolę metali ziem rzadkich w globalnej gospodarce, warto zastanowić się, jak odzyskiwać je w procesie przetwarzania surowców wtórnych i jak ich oszczędniej używać - w tym momencie nie ma alternatywnych materiałów, które mogłyby je zastąpić i o tym należy pamiętać. Uczestnicy międzynarodowej konferencji naukowej REMAT’11, dotyczącej postępów w syntezie, badaniach i zastosowaniu metali ziem rzadkich, w dniach 13-15 czerwca 2011 roku we Wrocławiu będą dyskutować nad przyszłością tych wyjątkowych surowców.

    W podejmowaną na konferencji tematykę doskonale wpisują się misja i obszary działalności Wrocławskiego Centrum Badań EIT+. Instytucja realizuje bowiem projekt infrastrukturalny pod nazwą Dolnośląskie Centrum Materiałów i Biomateriałów (DCMiB), który zakłada utworzenie w ramach Kampusu Pracze nowego centrum naukowo-badawczego, składającego się z nowowybudowanych laboratoriów oraz zrewitalizowanego, zabytkowego kompleksu budynków na Praczach Odrzańskich. Jedną z podstawowych dziedzin, nad którą skupią się badacze, wykorzystujący nowoczesny sprzęt i interdyscyplinarne powierzchnie laboratoryjne wybudowane w ramach projektu DCMiB, będą właśnie prace badawcze z zakresu ziem rzadkich. Uruchomienie powyższych możliwości pozwoli w przyszłości na zrealizowanie idei stworzenia i funkcjonowania nowoczesnego centrum wiedzy o ziemiach rzadkich, wykorzystanie znakomitej infrastruktury do pionierskich doświadczeń z zakresu lantanowców, a także komercjalizację wyników badań prowadzonych w laboratoriach wybudowanych dzięki projektowi DCMiB. Centrum naukowo-badawcze stanie się w przyszłości miejscem skupienia światowej klasy naukowców i badaczy metali ziem rzadkich. Wykorzystanie najnowszych osiągnięć i wyników badań nad lantanowcami, umożliwi nawiązanie partnerskich relacji pomiędzy światem nauki i biznesu.

    Więcej na temat konferencji: www.remat.nanocluster.pl

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tul (Tm, łac. thulium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym, należący do tzw. metali ziem rzadkich. Tul jest najrzadszym lantanowcem występującym na Ziemi (promet jest rzadszym, ale nie występuje naturalnie na Ziemi). Jest łatwym w obróbce srebrzysto-szarym metalem. Pomimo jego wysokiej ceny, tul jest używany jako źródło promieniowania w przenośnych aparatach Roentgena i w laserach półprzewodnikowych. W fizyce ferromagnetyk – ciało, które wykazuje własności ferromagnetyczne. Znajdują się w nim obszary stałego namagnesowania (tzw. domeny magnetyczne), wytwarzające wokół siebie pole magnetyczne (jak małe magnesy). Do ferromagnetyków należą m.in. żelazo, kobalt, nikiel i niektóre stopy oraz metale przejściowe z grupy żelaza i metale ziem rzadkich. Spektroskopia EPR (spektroskopia elektronowego rezonansu paramagnetycznego, zwana również elektronowym rezonansem spinowym, ESR, dla odróżnienia od rezonansu cyklotronowego) – technika spektroskopii pozwalająca na wykrycie substancji zawierających jeden lub więcej niesparowanych elektronów, takich jak wolne rodniki, jony metali przejściowych, pierwiastki ziem rzadkich, aktynowce, defekty w dielektrykach i węglu oraz elektrony przewodnictwa w metalach i półprzewodnikach.

    Eka-pierwiastki – pierwiastki chemiczne, których istnienie i właściwości przewidział Dymitr Mendelejew na podstawie prawa okresowości i dla których pozostawił niezapełnione miejsca w swym układzie okresowym pierwiastków chemicznych z 1871 roku. Rzeczywiste własności czterech pierwiastków lżejszych od pierwiastków ziem rzadkich okazały się bardzo zbliżone do przewidzianych przez Mendelejewa: Dysproz jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Dy i liczbie atomowej 66. Dysproz należy do metali ziem rzadkich. W przyrodzie nie występuje w postaci wolnej, ale najczęściej jako dodatkowy składnik minerału ksenotymu. Występujący w przyrodzie dysproz składa się z 7 izotopów, spośród których najbardziej rozpowszechniony jest Dy.
    Dysproz został odkryty w 1886 roku przez Paul Émile Lecoq de Boisbaudran, lecz po raz pierwszy w czystej postaci został otrzymany dopiero w latach 50-tych XX wieku za pomocą wymiany jonowej. Ze względu na swój przekrój czynny używany jest do produkcji prętów kontrolnych w reaktorach jądrowych, a ze względu na swoją wysoką podatność magnetyczną na magnetyzację w urządzeniach do przechowywania danych jako składnik stopu Terfenol-D. rozpuszczalne sole dysprozu są lekko toksyczne, natomiast nierozpuszczalne sole uważane są za nietoksyczne.

    Metale ziem rzadkich (pierwiastki ziem rzadkich) – nazwa zwyczajowa rodziny 17 pierwiastków chemicznych, w skład której wchodzi 15 lantanowców (lantan, cer, prazeodym, neodym, promet, samar, europ, gadolin, terb, dysproz, holm, erb, tul, iterb i lutet) oraz skand i itr, które współwystępują w minerałach zawierających lantanowce i mają podobne właściwości chemiczne. Stanowią siódmą część wszystkich pierwiastków występujących w naturze. Spotykane są zazwyczaj w formie węglanów, tlenków, fosforanów i krzemianów. Jako pierwszy zawierający pierwiastki z tej grupy (m.in. cer, itr, żelazo, krzem) został odkryty minerał gadolinit w kopalni w szwedzkim Ytterby, która to miejscowość dała nazwę licznym spośród nich. Per Teodor Cleve (1840-1905) - szwedzki chemik i geolog. Badał tzw. pierwiastki ziem rzadkich. W 1879 roku odkrył dwa nowe pierwiastki chemiczne: tul i holm. Był profesorem Uniwersytetu w Uppsali.

    Thucholit – kopalina wyglądem zbliżona do węgla kamiennego (dawniej uważana za minerał), która obok węglowodorów zawiera uran, tor i pierwiastki ziem rzadkich. Nazwa została nadana przez H.V. Ellsworth’a w 1928 r. Metale lekkie – to potoczna nazwa metali z I i II grupy układu okresowego pierwiastków, czyli łączna nazwa dla metali alkalicznych i metali ziem alkalicznych. Ponadto do metali lekkich zalicza się też niektóre metale z innych grup układu okresowego: skand, tytan, itr i glin.

    KREEP – komponent geochemiczny występujący w niektórych księżycowych skałach bazaltowych i brekcjach, zawierający potas (K), pierwiastki ziem rzadkich (REE, z ang. rare earth elements) i fosfor (P). W jego skład wchodzą też pierwiastki produkujące energię cieplną dzięki naturalnej promieniotwórczości: uran, potas-40 i tor.

    Bogusław Kędzia (1935-2002) – wieloletni profesor i dyrektor Instytutu Chemii Nieorganicznej i Metalurgii Pierwiastków Rzadkich Politechniki Wrocławskiej, specjalista z zakresu chemii koordynacyjnej i chemii pierwiastków ziem rzadkich, od grudnia 1985 roku do lutego 1989 roku kierownik Wydziału Nauki, Oświaty i Postępu Technicznego KC PZPR, od lutego do grudnia 1989 kierownik Wydziału-Sekretariatu Komisji Nauki i Oświaty KC PZPR.

    Technika macierzy rzadkich - sposób komputerowego przetwarzania tych macierzy, wykorzystujący tylko elementy niezerowe, zarówno w sposobach przechowywania, jak i działania na tych macierzach. Praktyczne sposoby zapisywania macierzy rzadkich i operowania nimi są na ogół zróżnicowane w zależności od środków realizujących oprogramowania. Właściwości metali: Poniższe zestawienie przedstawia parametry stosowane do określania właściwości metali i ich stopów, jednostki miary związane z właściwościami oraz metody badań.

    Dodano: 10.06.2011. 11:03  


    Najnowsze