• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Międzynarodowy Kongres Naukowy Polska-Rosja. Trudne tematy

    06.10.2010. 08:41
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    O ważnych momentach w stosunkach polsko-rosyjskich i ich odbiciu w badaniach historycznych, literaturze i filmie dyskutuje blisko 100 naukowców uczestniczących w Międzynarodowym Kongresie Naukowym odbywającym się w Krakowie.



    Na kongres "Polska-Rosja. Trudne tematy. Trzy narracje: historia, literatura, film" przyjechali badacze z Polski, Rosji i innych krajów m.in. USA, Węgier i Izraela. To pierwsze takie spotkanie w Polsce i drugie po ubiegłorocznej konferencji w Moskwie.

    Dyskusja dotyczy pięciu okresów w historii obu narodów: czasu wielkiej smuty i roku 1612; wydarzeń związanych z rewolucją oraz z wojną polsko-bolszewicką; paktu Stalin -Hitler i jego następstw; II wojny światowej i Katynia oraz stosunków po roku 1945.

    Kongres ma pokazać, jak patrzą na te same wydarzenia z przeszłości Polacy i Rosjanie, jak postrzegają się nawzajem obywatele, jakie są stereotypy i podejścia do historii w obu krajach, a wreszcie, jaka jest możliwość porozumienia i współpracy.

    "Chcemy spojrzeć na stosunki polsko-rosyjskie nie tylko poprzez proces badawczy historyczny, ale także poprzez film i literaturę" - podkreśla prof. Jacek Chrobaczyński, kierownik Katedry Najnowszej Historii Polski z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

    "Większość naszych badań jest skierowana do własnego społeczeństwa, bo dotyczy polskiej perspektywy. Podczas tego kongresu słuchamy, jaka jest perspektywa rosyjska i próbujemy wyciągać wnioski" - dodał Chrobaczyński. Jak zauważył, w panelu poświęconym zbrodni w Katyniu pojawi się referat poświęcony tragedii smoleńskiej jako czynnikowi zmian w stosunkach polsko-rosyjskich.

    Zdaniem historyka z UJ prof. Andrzej Chwalby, przewodniczącego krakowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego trzeba pamiętać o asymetrii między Polską a Rosją, o tym, że jesteśmy znaczącym krajem w Europie Środkowej, a Rosja jest mocarstwem globalnym. "Dla badaczy rosyjskich jesteśmy jednym z wielu partnerów" - zauważa Chwalba. Dlatego, jego zdaniem, pozytywnym znakiem jest zaangażowanie Rosjan w kongres.

    "Na poziomie środowisk intelektualnych, akademickich jest wola rozmowy. To bardzo dużo. Wcześniej tej woli nie było, a spotkanie były bardziej kameralne" - zauważa Chwalba.

    Według niego, wokół pięciu tematów kongresu "ogniskują się nasze emocje, a emocje mają wpływ na nasze postrzeganie świata i na nasze reakcje". "Rosjanie reagują zupełnie inaczej niż my" - mówił PAP Chwalba. "Jak się okazuje, łatwiej jest rozmawiać historykom, literaturoznawcom, kulturoznawcom niż politykom" - dodał.

    Zastępca dyrektora Rosyjskiego Instytutu Kulturoznawstwa ds. naukowych doc. Aleksiej Wasiljew ma nadzieję, że spotkanie wpłynie na polepszenie stosunków między Rosją a Polską. "Kiedy dwa narody takie jak Rosjanie i Polacy, mają długą wspólną historię, to w tej przeszłości były wydarzenia tragiczne, czarne i straszne i właśnie one pozostają najsilniej w pamięci narodowej, pamięci społecznej i rzucają się cieniem na współczesności i przyszłości. Głównym zadaniem takich spotkań jest przezwyciężenie tych przeszkód, żeby nasze stosunki nie były widziane tylko z perspektyw traumatycznych wspomnień" - mówił dziennikarzom Wasiljew.

    Doc. Andriej Łomonosow, historyk sztuki z Lipieckiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego podkreślił, że dla rosyjskiej inteligencji komunikacja z Polską przez lata była możliwa poprzez sztukę i literaturę. "Cała generacja inteligencji rosyjskiej po polsku czytała to, czego nie mogła przeczytać w języku rosyjskim. Dotyczy to historii, literatury, poezji, filozofii" - mówił Łomonosow. Jak dodał, niezależnie od problemów widzianych przez historyków, prawdziwa komunikacja między Polakami a Rosjanami odbywa się na płaszczyźnie kultury.

    Obrady potrwają do czwartku.

    Kongres zorganizowały: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Ministerstwo Kultury Federacji Rosyjskiej, Polskie Towarzystwo Historyczne, Rosyjski Instytut Kulturoznawstwa, Muzeum Historii Polski, Stałe Przedstawicielstwo Polskiej Akademii Nauk przy Rosyjskiej Akademii Nauk, Moskiewski Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny, Instytut Humanistyczno-Społeczny w Moskwie oraz Katedra UNESCO przy Wydziale Sanktpetersburskiego Instytutu Kulturoznawstwa w Moskwie. WOS

    PAP - Nauka w Polsce

    tot/ jbr/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Józef Smaga, pseud. Szczęsny Trzymalski, Jędrzej Boruta i in. (ur. 9 lutego 1937 w Stróży k. Myślenic) – polski rusycysta, historyk literatury i kultury rosyjskiej XIX i XX wieku, historyk ZSRR i Rosji. Profesor emeritus Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Kazimierz Karolczak – (ur. 1954 w Bożacinie) – historyk, profesor, dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Prorektor ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, kierownik Katedry Historii XIX wieku (Uniwersytet Pedagogiczny), członek Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk. Swoje zainteresowania badawcze koncentruje na: strukturach społecznych XIX – I połowy XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem ziemiaństwa i mieszczaństwa; arystokracji galicyjskiej; genealogii; dziejach Lwowa i Krakowa; kulturze mieszczaństwa i ziemiaństwa; parlamentaryzmie; problemach narodowościowych i wyznaniowych XIX i XX wieku (Polacy, Ukraińcy, Żydzi); regionalizmie; biografistyce. Współautor koncepcji Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu, otwartego w 2008 roku. Natalja Siergiejewna Lebiediewa (ros. Наталья Сергеевна Лебедева; ur. 1939) – rosyjski historyk, specjalistka w zakresie historii stosunków międzynarodowych i historii II wojny światowej, członek Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych.

    Inessa Jażborowska (ros. Инесса Сергеевна Яжборовская, ur. 21 lutego 1931 w Moskwie) – współczesny rosyjski historyk, doktor nauk historycznych, profesor Instytutu Socjologii Rosyjskiej Akademii Nauk, członek Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. Tomasz Józef Gąsowski (ur. 1947 w Krakowie) – polski historyk, profesor doktor habilitowany nauk historycznych (specjalności historia Polski XIX-XX w., stosunki polsko-żydowskie). Pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz kierownik Katedry Kultur Mniejszości Narodowych Akademii Ignatianum w Krakowie. Jego rozprawą habilitacyjną była praca Między gettem a światem. Dylematy ideowe Żydów galicyjskich na przełomie XIX i XX w., którą obronił w 1997 roku.

    Janina Bieniarzówna (ur. 24 maja 1916, zm. 1 marca 1997), historyk, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wyższej Szkoły Pedagogicznej, profesor i kierownik Zakładu Historii Gospodarczej w Akademii Ekonomicznej (1975-1984), Była organizatorem i pierwszym dziekanem przez trzy kolejne kadencje (do 1991 roku) Katedry Historii Kościoła w Papieskiej Akademii Teologicznej, kierując równocześnie Katedrą Historii Kultury Religijnej. Członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Instytut Historii Nauki im. Ludwika I Aleksandra Birkenmajerów PAN jest placówką Polskiej Akademii Nauk założoną w 1954 r. Prowadzi badania w zakresie historii nauki, zarówno nauk społecznych, jak i nauk ścisłych i przyrodniczych oraz historii techniki, a także w zakresie dziejów oświaty i wychowania. Instytut składa się z dwóch zakładów: Zakładu Historii Nauk Społecznych, Oświaty i Organizacji Nauki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Społecznych, Dziejów Oświaty i Historii Organizacji Nauki oraz Zakładu Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Ścisłych i Techniki, Historii Medycyny, Historii Chemii i Farmacji oraz Historii Nauk Matematycznych. Instytut posiada własną bibliotekę naukową oraz własne wydawnictwo. Rada Naukowa Instytutu, której przewodniczącym jest Andrzej Kajetan Wróblewski, posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Siedzibą Instytutu jest Pałac Staszica w Warszawie. Od 2011 r. Instytut otrzymał imię Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów.

    Instytut Badań Literackich został powołany w roku 1948 i podlegał początkowo Ministerstwu Oświaty, następnie Ministerstwu Szkół Wyższych i Nauki. Od roku 1952 jest placówką Wydziału I Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk; pozostając w strukturach PAN, w roku 1998 uzyskał osobowość prawną. Prowadzone w nim badania dotyczą głównie historii literatury polskiej, teorii literatury, historii kultury, dokumentacji literackiej i leksykografii. Jurij Siergiejewicz Piwowarow (ros. Юрий Сергеевич Пивоваров ; ur. 25 kwietnia, 1950, Moskwie) – rosyjski politolog, historyk, absolwent Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych, profesor Rosyjskiej Akademii Nauk.

    Anatolij Torkunow (ros. Анатолий Васильевич Торкунов, ur. 26 sierpnia 1950 roku w Moskwie) – radziecki i rosyjski dyplomata, politolog, specjalista w zakresie stosunków międzynarodowych, od 1992 roku rektor Moskiewskiego Państwowego Instytutu Stosunków Międzynarodowych (MGIMO), członek korespondent (2003) i członek (2008) Rosyjskiej Akademii Nauk.


    Akademicki Instytut Prawa (ros. Академический правовой институт (АПИ) API) – rosyjski prywatny instytut naukowy w Moskwie. Akademicki Instytut Prawa jest częścią Instytutu Prawa Rosyjskiej Akademii Nauk. Powstał w 1993 roku.

    Eugeniusz Stanisław Kruszewski (ur. 1929) – polski historyk emigracyjny. Studia ukończył w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie (1957-62, magister ekonomii). Na emigrabji politycznej od 1969 w Danii. Studia doktoranckie w Instytucie Ekonomii w Kopenhadze (1971-73) a następnie na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Polskiego Uniwersytetu w Londynie zakończone doktoratem nauk politycznych w 1975. Habilitacja w zakresie historii stosunków międzynarodowych w 1980. Profesor zwyczajny na Wydziale Nauk Społecznych (1985-1999) i Wydziału Humanistycznego (1998-2009) PUNO. W 1985 stoi na czele Instytutu Polsko-Skandynawskiego w Kopenhadze. Inicjator Nagrody naukowej im. Stanisława Sawickiego za prace w języku polskim lub językach obcych o związkach Polski z krajami regionu skandynawskiego i wiedzy o Skandynawii w Polsce (od 1995). Członek: Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, Katolickiego Towarzystwa Historycznego w Danii, Instytutu Kaszubskiego, Akademii Historii i Literatury Polskiej oraz Słowiańskiej im. Adama Mickiewicza, Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie i Polskiego PEN-Clubu. Marek Jan Wilczyński (ur. 25 września 1959) - dr hab., polski historyk, były dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

    Polsko-mongolskie związki literackie to zespół powiązań między literaturą polską i polskim literaturoznawstwem a literaturą mongolską i literaturoznawstwem mongolskim. Pierwsze przejawy relacji polsko-mongolskich na gruncie literatury pojawiły się w średniowieczu jako relacje o Mongołach w pismach historyków i podróżników pochodzenia polskiego, znajomość Mongolii w Polsce stała się jednak bardziej żywa dopiero w wieku XIX w związku z uczestnictwem w rosyjskich badaniach tego kraju i przyległych doń obszarów Azji Polaków spod zaboru rosyjskiego. Zainteresowanie Polską w Mongolii jest mniejsze i datuje się dopiero od XX w. Konstantin Nikołajewicz Morozow (ros. Константин Николаевич Морозов) – współczesny rosyjski historyk, profesor Rosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Humanistycznego w Moskwie, profesor Wydziału Humanistycznego Rosyjskiej Akademii Gospodarki Narodowej i Służby Państwowej przy prezydencie Federacji Rosyjskiej, wiceprzewodniczący rosyjskiego Stowarzyszenia Memoriał, badającego zbrodnie stalinowskie, kierownik programu badawczego Stowarzyszenia. Doktor nauk historycznych (2007), docent (2000), autor publikacji naukowych poświęconych m.in. historii rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów i eserowskiego terroru na początku XX wieku.

    Piotr Dobrowolski (ur. 26 kwietnia 1938 w Borowinie, zm. 6 sierpnia 2005 w Katowicach) - polski politolog, profesor zwyczajny dr hab. nauk politycznych, nauczyciel akademicki Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i prodziekan tegoż wydziału, członek Polskiej Akademii Nauk oraz zespołu ekspertów przy Ministerstwie Edukacji Narodowej. Jest autorem publikacji i opracowań z dziedziny stosunków polsko-niemieckich, historii Górnego Śląska. Po jego śmierci Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych ustanowiło konkurs o Nagrodę im. prof. Piotra Dobrowolskiego. Andrzej Sulima Kamiński – (ur 1935 w Krakowie ) - polski historyk specjalizujący się w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Europy Środkowo-Wschodniej i Rosji XVI – XVIII w. Dyrektor i założyciel Instytutu Przestrzeni Obywatelskiej i Polityki Społecznej, prof. dr. hab., członek zagraniczny PAU

    Joanna Schiller de Schildenfeld (ur. 8 stycznia 1957 r. w Krakowie) – historyk. Ukończyła XLXIX Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Modzelewskiego (obecnie Johanna Wolfganga Goethego) w Warszawie. W latach 1975-1979 studiowała w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po stażu w Bibliotece Polskiej Akademii Nauk, od 1980 r. pracuje w Instytucie Historii Nauki PAN – od 2003 r. jako kierownik Sekcji Dziejów Oświaty; od 2008 r. na stanowisku docenta. Od 2002 r. wykłada w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, na Wydziale Nauk Pedagogicznych – od 2009 r. na stanowisku profesora. Jest członkiem-założycielem Towarzystwa Historii Edukacji; członkiem Polsko-Rosyjskiej Komisji Historycznej PAN–RAN; Komisji Badań nad Historią Syberii; od 2007 r., jest członkiem Komitetu Kasy im. Józefa Mianowskiego – Fundacji Popierania Nauki, od 2009 r. jej sekretarzem. Redaktor naczelna „Rozpraw z Dziejów Oświaty, członek komitetu redakcyjnego Monografii z Dziejów Oświaty. Zajmuje się historią oświaty XIX w. – szkolnictwem średnim i wyższym w Królestwie Polskim i w Rosji.

    Dodano: 06.10.2010. 08:41  


    Najnowsze