• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Noblista prof. Carlo Rubbia w Uniwersytecie Śląskim

    21.11.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Noblista w dziedzinie fizyki prof. Carlo Rubbia wygłosił 18 listopada wykład w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach na temat eksperymentu ICARUS związanego z badaniem cząstek, za sprawą których można m.in. badać procesy zachodzące we wnętrzu gwiazd. 

    Wizyta noblisty miała związek z badaniami astrofizycznymi w Gran Sasso we Włoszech, w których uczestniczy m.in. Instytut Fizyki w Uniwersytecie Śląskim.

    Program ICARUS zajmuje się badaniem cząstek elementarnych, które słabo oddziałują z materią. Te cząstki to tzw. neutrina. Prof. Carlo Rubbia poświęcił im swój wykład w Instytucie Fizyki pt. ,,The Marvellous Neutrino".

    W trakcie konferencji prasowej noblista tłumaczył, że naukowcy, którzy uczestniczą w tym eksperymencie zadają sobie trzy podstawowe pytania: jak powstał świat, jak wyglądał na początku, oraz skąd pochodzimy. Prof. Rubbia tłumaczył, że neutrina stanowią bardzo ważną część ewolucji gwiazd a poznanie ich specyficznych właściwości może odmienić przyszłość nauki, pomóc w zrozumieniu jaki jest świat, w którym żyjemy.

    Badaniem ich właściwości w podziemnym laboratorium naukowym w Gran Sasso zajmuje się międzynarodowa grupa naukowców.

    Koordynatorem prac polskiej grupy w projekcie ICARUS jest prof. Jan Kisiel z Zakładu Fizyki Jądrowej i jej Zastosowań Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego. ,,Neutrina, to cząstki, które występują w naturze. Mają znikomą masę, nie posiadają ładunku elektrycznego i poruszają się z prędkością bliską światła. Ich natura nie została do końca poznana, pomimo tego, że otaczają nas zewsząd" - powiedział.

    Sercem eksperymentu ICARUS jest detektor wypełniony 600 tonami ciekłego argonu. Detektor znajduje się w laboratorium we wnętrzu masywu górskiego w Gran Sasso. Badanie właściwości neutrin polega m.in. na przesyłaniu ich wiązek z Instytutu CERN w Genewie do Gran Sasso. W ten sposób wiązka pokonuje 732 km. Naukowcy podkreślali, że w ciągu swej kilkumiesięcznej pracy detektor dostarczył wiele interesujących danych.

    "Laboratorium znajduje się w dziesięciokilometrowym tunelu autostrady łączącej Rzym z Teramo. Tysiąc metrów skał chroni detektor skutecznie przed promieniowaniem kosmicznym, dlatego możemy badać neutrina bez zakłóceń" - dodał Kisiel.

    Projekt z Gran Sasso, obok Instytutu CERN w Genewie (gdzie znajduje się LHC - Wielki Zderzacz Hadronów i prowadzone są badania nad cząstkami o największych możliwych prędkościach), należą do najważniejszych w nauce. Prof. Rubbia wyraził przekonanie, że "nauka pisze w tej chwili nowy rozdział", a ta wiedza w końcu pojawi się w podręcznikach szkolnych.

    W realizacji tego eksperymentu uczestniczy 20-osobowa grupa polskich fizyków z: Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego, Instytutu Fizyki Jądrowej PAN, Instytutu Problemów Jądrowych im. A. Sołtana, Instytutu Radioelektroniki Politechniki Warszawskiej oraz Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Polskim koordynatorem jest prof. Kisiel.

    Rubbia podkreślał długotrwałą współpracę i wkład polskich naukowców w tych eksperymentach. Zaznaczył, że choć od odkryć Marii Skłodowskiej-Curie minęło sto lat, to polska fizyka nadal jest bardzo silna.

    Prof. Carlo Rubbia studiował w Pizie. W 1960 roku związał się z ośrodkiem naukowo-badawczym CERN. Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki otrzymał wraz z Simonem van der Meer w 1984 roku za odkrycie cząstek elementarnych, tzw. bozonów. Noblista jest kierownikiem projektu ICARUS, którego oficjalna inauguracja odbyła się w marcu tego roku.

    PAP - Nauka w Polsce

    ktp/ ls/ tot/ bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pi of the Sky – naukowy projekt badawczy powstały z inicjatywy prof. Bohdana Paczyńskiego służący do automatycznej obserwacji nieba w poszukiwaniu rozbłysków optycznych pochodzenia kosmicznego. Aparatura zainstalowana jest w obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego w Las Campanas Observatory na pustyni Atacama w Chile. W realizacji projektu uczestniczy zespół naukowców i inżynierów z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej, Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Program Pi of the Sky działa od 2004 roku. OPERA (Oscillation Project with Emulsion-tRacking Apparatus – Oscylacyjny Projekt z użyciem Emulsyjnego Rejestrującego Aparatu) – eksperyment fizyczny przeprowadzony w podziemnym laboratorium w Gran Sasso we Włoszech, z wykorzystaniem wiązki neutrin produkowanej w CERN przez tamtejszy Supersynchrotron Protonowy. Przeznaczony do badania zjawiska oscylacji neutrin, przede wszystkim do zaobserwowania zjawiska pojawiania się neutrin taonowych w wiązce złożonej początkowo z neutrin mionowych. Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii został utworzony w 1968 roku wraz z powołaniem do życia Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powstał z połączenia odpowiednich wydziałów Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, z 31 lipca 1968 r., Wydział kontynuował kierunki kształcenia i działalność naukową scalonych jednostek. Jego historię tworzyły takie postacie, jak: prof. Marek Kuczma, matematyk, twórca polskiej szkoły równań funkcyjnych; prof. Andrzej Pawlikowski, fizyk, twórca katowickiej fizyki teoretycznej; prof. August Chełkowski, fizyk i polityk, twórca szkół naukowych na Śląsku: fizyki molekularnej i fizyki ciała stałego, jego działalność naukowa znalazła uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą.

    Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN – jeden z ośrodków badań z dziedziny fizyki Polskiej Akademii Nauk, znajduje się w dzielnicy Krakowa Bronowicach przy ulicy Walerego Eliasza-Radzikowskiego 152. Został utworzony w roku 1955 dzięki staraniom prof. Henryka Niewodniczańskiego. W roku 1988 Instytutowi nadano imię prof. Henryka Niewodniczańskiego. Współtwórcą Instytutu w jego obecnym kształcie był prof. Marian Mięsowicz. Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana – instytut naukowy istniejący w latach 1982 - 2011 zajmujący się badaniami z dziedziny fizyki subatomowej (fizyka cząstek elementarnych i fizyka jądrowa, fizyka plazmy gorącej, itp.) oraz stosowaniem metod fizyki jądrowej i produkcją odpowiednich urządzeń dla rozmaitych gałęzi nauki i gospodarki, w tym zwłaszcza medycyny. Po włączeniu w jego skład Instytutu Energii Atomowej POLATOM nadano mu nazwę Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

    Dariusz Wasik – polski fizyk, doktor habilitowany, profesor UW, były prodziekan ds. studenckich Wydziału Fizyki UW, obecny kierownik Studium Doktoranckiego. Pracuje w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego Instytutu Fizyki Doświadczalnej Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Maciej Lewenstein (ur. 1955 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk o specjalności fizyka statystyczna, optyka kwantowa, sieci neuronowe. Magister Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z 1978. Doktorat w Essen University (promotor prof. Fritz Haake) w 1983. Rozprawę habilitacyjną wykonał w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w 1986. Pracował jako PostDoc z laureatem Nagrody Nobla, prof. Royem Glauberem na Uniwersytecie Harvarda, potem zatrudniony był w Saclay (francuskim Centrum Badań Jądrowych - CEA), następnie jako profesor na Uniwersytecie w Hanowerze. Od 2005 r. pracuje w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie. Tytuł profesorski otrzymał 11 maja 1993 w dziedzinie nauk fizycznych.

    Zdzisław Szymański (ur. 2 lutego 1926 w Czarnem k. Włocławka, zm. 5 września 1999 w Krzyżach nad Jeziorem Nidzkim) – polski fizyk-teoretyk, nazywany ojcem polskiej szkoły teoretycznej fizyki jądrowej, badacz wpływu nadprzewodnikowych korelacji par nukleonów na deformacje jąder atomowych, hipotetycznych jąder superciężkich i właściwości jąder w stanach o wysokim momencie pędu; był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej oraz pracownikiem Instytutu Fizyki PAN, Instytutu Badań Jądrowych i Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana. Nagroda Sakurai (J. J. Sakurai Prize for Theoretical Particle Physics) – nagroda Amerykańskiego Towarzystwa Fizycznego przyznawana za wybitne osiągnięcie w teorii fizyki cząstek elementarnych. Nagroda ta uważana jest za jedną z najbardziej prestiżowych w dziedzinie fizyki. Przyznawana jest corocznie od 1985 roku.

    Problem neutrin słonecznych (ang. Solar Neutrino Problem) – rozbieżność pomiędzy zmierzoną liczbą neutrin słonecznych docierających do Ziemi ze Słońca a teoretycznym modelem wnętrza Słońca. Problem pojawił się w połowie lat 60. XX wieku, a udało się go rozwiązać dopiero w roku 2002 dzięki lepszemu zrozumieniu fizyki neutrin. Wymagało to modyfikacji fizyki cząstek elementarnych.

    ROOT - obiektowy szkielet aplikacji (ang. framework) wspomagający pisanie programów do analizy danych. Powstał w 1994 roku w laboratorium CERN na potrzeby analizy danych fizyki wysokich energii i jest od tego czasu stale rozwijany. ROOT zawiera:

    Jerzy Antoni Janik (ur. 30 kwietnia 1927 we Lwowie, zm. 20 marca 2012) – polski fizyk, prof. zw. dr, specjalizował się w fizyce neutronowej, długoletni pracownik naukowy Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego w Krakowie, członek Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, Norweskiej Akademii Nauk i Literatury, doktor honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, doktor honorowy Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej. Przewodniczący Komisji Filozofii Nauk Przyrodniczych PAU. Marek Szopa (ur. 1958) – profesor fizyki, pracownik Zakładu Fizyki Teoretycznej Wydziału Matematyki Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego, Przewodniczący Rady Naukowej kierunku Ekonofizyka.

    Tadeusz Adam Kozłowski (ur. 1939, zm. 17 maja 2013) – polski fizyk eksperymentator, specjalista w zakresie fizyki jądrowej, adiunkt w Narodowym Centrum Badań Jądrowych oraz Instytucie Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, a także pracownik naukowy Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej, w Rosji, Instytutu Fizyki Jądrowej (PSI) w Villigen w Szwajcarii. Wieloletni wykładowca na uniwersytetach i politechnikach w Szwajcarii, Holandii i USA. Autor i współautor licznych publikacji w prasie specjalistycznej. LHCb (skrót ang. "Large Hadron Collider beauty") – detektor cząstek elementarnych przy genewskim Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) w CERN.

    Lucjan Jacak, prof. dr hab. inż. (ur. 6 czerwca 1952 r. w Wałbrzychu) – polski fizyk-teoretyk, członek Komitetu Fizyki PAN i od 1976 pracownik naukowy i wykładowca Instytutu Fizyki Politechniki Wrocławskiej.

    Dodano: 21.11.2011. 00:25  


    Najnowsze