• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa wystawa w Biskupinie

    13.04.2012. 12:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    "Castrum et Monasterium. Wielka, zapomniana historia grodu i klasztoru cysterskiego w Łeknie" to nowa ekspozycja czasowa, którą będzie można obejrzeć w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie od 14 kwietnia do 29 lipca - poinformowała PAP Magdalena Zawol z Działu Naukowo-Badawczego Muzeum Archeologicznego w Biskupinie.

    Wystawa prezentuje wyniki interdyscyplinarnych badań archeologiczno-architektonicznych w Łeknie, prowadzonych od roku 1982 przez Ekspedycję Archeologiczną IH UAM "Łekno", pod kierownictwem prof. dr. hab. Andrzeja M. Wyrwy.

    "Choć dziś miejsce to jest nieco zapomniane, to od początku średniowiecza było jednym z najważniejszych punktów na mapie kulturowej ziem polskich. Tu powstał pierwszy na ziemiach polskich klasztor cysterski, stąd na początku XIII w. prowadzono misje chrystianizacyjną w Prusach, w XIV w. Herman, opat tego klasztoru był kapelanem i najbliższym współpracownikiem króla Kazimierza Wielkiego" - wyjaśnia prof. dr hab. Andrzej M. Wyrwa, konsultant naukowy wystawy.

    Pochodzące z różnych okresów obiekty osadnicze i architektoniczne podnoszą Łekno do rangi jednego z najznamienitszych zespołów osadniczych na ziemiach polskich i na mapie monastycznej Europy. Na wystawie obok barwnych ilustracji, przedstawiających ich historie, można będzie zobaczyć wybrane zabytki archeologiczne pozyskane w trakcie badań. Znajdą się tam również narracyjne rekonstrukcje, które wspólnie, tworząc ciekawą historię, pozwolą na lepsze poznanie przeszłości tego miejsca.

    Stanowisko Łekno 3, tzw. Klasztorek, któremu poświęcona jest wystawa, położony jest na lewym brzegu Jeziora Łekneńskiego. Na tym miejscu funkcjonowały kolejno grody plemienne od 2 poł. VII wieku, potem gród państwowy (od ok. pocz. 2 poł. X w.), klasztor cysterski (od XII do końca XIV/XV w.), kaplica cmentarna (od ok. poł. XV - koń. XVI w.) i wielowarstwowe, rzędowe cmentarzysko szkieletowe (od XIII w. do ok. koń. XVI/XVII w.).

    Z zespołem tym integralnie związana była też wieś Tarnowo Pałuckie z drewnianym kościołem pw. św. Mikołaja z ostatniej ćwierci XIV wieku, który jest obecnie najstarszym, zachowanym w podstawowej bryle, drewnianym obiektem sakralnym na ziemiach polskich oraz gródek stożkowaty położony naprzeciwko klasztoru, na prawym brzegu Jeziora Łekieńskiego z połowy XIII w.

    W ciągu kilku stuleci, najpierw mieszkańców grodu, a potem mnichów w klasztorze odwiedzali najdostojniejsi przedstawiciele dynastii piastowskiej, najwyżsi dostojnicy Kościoła polskiego i powszechnego oraz zakonu cystersów. Tu od II połowy X wieku przybywali kupcy z różnych stron średniowiecznej Europy.

    "W każdej piędzi ziemi, którą szczegółowo przebadały zespoły naukowców - archeologów i przedstawicieli innych dyscyplin, zawarta jest historia kilkudziesięciu pokoleń naszych przodków i ich dziedzictwa, których spadkobiercami jesteśmy dziś my. My zaś tak, jak zapisano w dokumencie fundacyjnym klasztoru z 1153 roku, mamy zachować je dla przyszłych pokoleń. Takie jest właśnie główne przesłanie naszej wystawy" - kończy prof. Wyrwa.

    Kuratorami ekspozycji są Paweł Hildebrant i Magdalena Zawol.

    PAP - Nauka w Polsce

    szz/ agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Andrzej Marek Wyrwa (ur. 1955) – profesor doktor habilitowany, polski historyk i archeolog specjalizujący się w dziejach wczesnego średniowiecza, kulturze materialnej wczesnośredniowiecznej Polski oraz historii zakonu cysterskiego. Wieloletni szef ekspedycji archeologicznej w Łeknie. Dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Opactwo Cystersów w Łeknie fundacji Zbyluta z rodu Paluków powstaje w roku 1153 na wczesnośredniowiecznym grodzie Łekno.
    Dziś nie istniejące, we wczesnym średniowieczu było jednym z najzamożniejszych i szybko się rozwijających pośród Opactw cysterskich w Polsce. Stefan (zm. 2 marca 1159) – biskup poznański w latach 1152–1159. Jest udokumentowany w akcie fundacyjnym klasztoru w Łeknie z 1153 roku. Daty jego rządów są podane w Annales Lubinensis, datę dzienną zgonu odnotował nekrolog opactwa w Lubiniu.

    Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku. Wojskowość w Polsce średniowiecznej – sposób prowadzenia wojny oraz organizacji sił zbrojnych na ziemiach polskich w okresie średniowiecza. Można o niej mówić dopiero od chwili istnienia państwowości, to jest od drugiej połowy X wieku.

    Klasztor Karakalu (grec.: Μονή Καρακάλου) – jeden z klasztorów na Górze Athos. Położony jest w połudiowo-wschodniej części półwyspu. Zajmuje jedenaste miejsce w atoskiej hierarchii. Klasztor założony został na początku XI wieku za cesarza Andronika II Paleologa. W XIII wieku na skutek działań krzyżowców oraz piratów klasztor opustoszał. Został ponownie odbudowany w XVI wieku. Kościół św. Mikołaja w Wysocicach – jednym z najlepiej zachowanych przykładów architektury romańskiej na ziemiach polskich. Wybudowano go w 1 ćw. XIII wieku.

    Najstarsze lokacje miast w Polsce na prawie niemieckim: Lokacje na prawie niemieckim, polegające na organizacji i zabudowie miast nowego typu, to najbardziej charakterystyczne i najważniejsze zjawisko w historii gospodarczej i społecznej ziem polskich XIII wieku. Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – muzeum, którego zbiory są związane z polskim wczesnym średniowieczem oraz z historią Gniezna i okolic. Siedziba znajduje się w budynku wzniesionym w latach 1970-1978. Muzeum powstało w roku 1956 jako Gnieźnieński Oddział Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. W 1973 r. zostało przekształcone w samodzielną jednostkę, która od marca 1983 nosi nazwę Muzeum Początków Państwa Polskiego. Gromadzi eksponaty archeologiczne, kultury materialnej od średniowiecza do czasów współczesnych, sztukę, zabytki i archiwalia związane z historią Gniezna. Księgozbiór muzeum liczy ponad 17 tysięcy pozycji.

    Kvinnemuseet (Muzeum Kobiet) w Kongsvinger zostało założone w willi "Rolighed" – domu rodzinnym pisarki Dagny Juel Przybyszewskiej. W 1988 roku zrodziła się idea utworzenia w zdewastowanym domu muzeum związanego z Dagny Juel Przybyszewska i kwestią emancypacji kobiet. Muzeum Kongsvinger wykupiło w 1989 roku zniszczony budynek i przstąpiło do odbudowy. Sześć lat później uroczystego otwarcia dokonała norweska królowa Sonia. Swoją działalność Muzeum Kobiet (bo tak nazwano instytucję usytuowaną w "Rolighed") zainaugurowało wystawą Kvinnesjebner (Losy kobiet). Obecnie w muzeum mieści się stała wystawa poświęcona Dagny Juel Przybyszewskiej oraz wystawy czasowe. Muzeum organizuje koncerty i wystawy współczesnych artystów norweskich. W archiwum Muzeum znaleźć można materiały dotyczące Dagny Juel Przybyszewskiej oraz historii norweskiego ruchu emancypacyjnego.

    Obrovac - miasto (ok. 3500 mieszkańców) i port w Chorwacji (Zadarska županija), 45 km na wschód od Zadaru, jeden z fenomenów chorwackiej przyrody w kanionie rzeki Zrmanji. Wśród miejsc godnych zwiedzenia położony nad miasteczkiem zamek książąt krbawskich z XIII wieku. W miejscu leżą ruiny kilku kościołów z XI-XIII stulecia i klasztoru templariuszów.

    Parafia św. Apostołów Piotra i Pawła w Łeknie - parafia rzymskokatolicka w Łeknie. Dawniej znajdowała się w dekanacie łeknieńskim. Obecnie znajduje się w dekanacie wągrowieckim. Obecnie (2009) jej proboszczem jest Marek Rerek. Od 1933 parafia jest połączona unią personalną z Parafią św. Mikołaja w Tarnowie Pałuckim. Refektarz klasztoru Dominikanów w Gdańsku – romański refektarz (jadalnia) jest najstarszą zachowaną murowaną budowlą w Gdańsku, o powierzchni 52 . Był ukryty w całości pod ziemią, odkryty został w 2005. Znajduje się na Głównym Mieście, pod Placem Dominikańskim, pomiędzy kościołem św. Mikołaja a Halą Targową. Refektarz był częścią klasztoru Dominikanów, powstał w trzeciej ćwierci XIII wieku. Większa część pomieszczenia zachowała się w dobrym stanie pomimo, że budynek był kilkakrotnie przebudowywany. Obiekt był usytuowany na bardzo niskim parterze, ok. 1 metr zagłębiony w ziemi. Refektarz posiada unikalną konstrukcję sklepienia z filarami krzyżowymi i czterema kopułami.

    Kaplica św. Jacka w Oświęcimiu – część dawnego klasztoru dominikańskiego, który powstał w pierwszej połowie XIV wieku. W klasztorze pełniła funkcję kapitularza (miejsce zebrań i narad zakonników). Usytuowana jest na południe od Kościoła Matki Bożej Wspomożenia Wiernych. Zbudowana z cegły, prostokątna, dwuprzęsłowa, sklepiona krzyżowo z żebrami. Profil żeber jest nieskomplikowany, zworniki sklepienne są okrągłe, wsporniki o formie ostrosłupa. Pod kaplicą znajduje się krypta. Prawdopodobnie jest ona miejscem pochówku panów oświęcimskich, m.in. księcia Władysława I Oświęcimskiego i jego żony Eufrozyny – fundatorów klasztoru. Na zewnątrz kaplica opięta jest szkarpami. W elewacjach wschodniej, południowej i północnej po dwa okna, zamknięte łukiem półokrągłym. Jedyne wejście od strony zachodniej, drzwi metalowe z blachy, półokrągłe. Wewnątrz znajduje się epitafium zmarłego w 1656 Mikołaja Mstowskiego.

    Dodano: 13.04.2012. 12:04  


    Najnowsze