• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • O postrzeganiu historii Polski przez inne narody - konferencja w IPN

    31.10.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Polska jako kraj oddalony, dzielny, ale też kraj anarchistów i konserwatystów - to tylko niektóre stereotypy w postrzeganiu naszej historii za granicą - mówiono w piątek w Warszawie na konferencji w IPN pt. "Polacy i ich dzieje. Z czego możemy być dumni, a czego powinniśmy się wstydzić".




    Stereotypy i zbyt powierzchowna wiedza o historii naszego kraju oraz błędne informacje o naszych dziejach w podręcznikach do historii innych krajów to - zdaniem uczestników konferencji - przyczyny zafałszowania obrazu historii Polski za granicą.

    "Obraz Polski i jej dziejów poza granicami naszego kraju jest dość złożony, a równocześnie ubogi; dominuje niewiedza i postrzeganie stereotypowe, oparte na wiedzy szczątkowej. Wydaje się, że trzonem postrzegania nas za granicą jest kategoria stereotypu, czyli bardzo zwięzłych, wartościujących sądów o zjawiskach, ludziach i całym narodzie. Stereotyp ma to do siebie, że nie jest zależny od zachowań poszczególnych ludzi i jest niezwykle trwały. Istnieje taki zbiór stereotypów funkcjonujących w obiegu zagranicznym, przez pryzmat których jesteśmy postrzegani i one mają charakter negatywny, pozytywny lub mieszany" - mówił jeden z uczestników konferencji, historyk i politolog Eugeniusz Cezary Król.

    W jego ocenie do podstawowych stereotypów o naszym kraju należy uznawanie go za kraj bardzo odległy. Drugi stereotyp to zacofanie - wedle którego Polacy mają problemy z rządami we własnym kraju i źle gospodarują. "Mamy także stereotyp Polski jako narodu uciemiężonego i ciemiężącego. Uciemiężonego - w kontekście zaborów i walki o niepodległość, a ciemiężącego - jako kraju, który w okresie międzywojennym nie umiał sobie poradzić z mniejszościami i je uciskał. Do stereotypów pozytywnych można zaliczyć uznawanie Polaków za naród dzielny, walczący z okupantem. Występuje tu jednak także aspekt negatywny, pokazujący nas jako naród, którego dzielność przewyższa rozumowanie, co prowadzi do manii wielkości" - podkreślił Król.

    Do pozytywnych cech w oczach obcokrajowców można zaliczyć - zdaniem Króla - rozsądek, którego przejawem był fenomen Solidarności i przeprowadzenie zmiany ustroju bez użycia przemocy. "Stereotyp ten zaprzecza innemu, przypisującemu nam skłonność do anarchii. Pozostawiłem na boku stereotyp Polaka-katolika, który jest stwierdzeniem w dużej mierze obosiecznym. Z jednej strony uznaje się nas za naród pobożny, o określonym systemie wartości, z drugiej - za konserwatystów, przeciwników zmian i innowacji" - dodał historyk.

    W jego ocenie do naszych międzynarodowych "znaków firmowych" należą bez wątpienia Jan Paweł II oraz Solidarność i Lech Wałęsa jako jej swoista "personalizacja". "Obraz naszego kraju zależy jednak bez wątpienia od jego osobistej znajomości przez konkretne osoby. Im lepsza znajomość Polski, tym właściwsza ocena. Generalnie obraz ten jest mieszany, zarówno pozytywny, jak i negatywny. Ważne jest coraz lepsze upowszechnianie wiedzy o naszym kraju, zwłaszcza za pośrednictwem mediów i internetu, osobisty przekaz i propagowanie właściwego obrazu oraz rozsądna polityka historyczna" - zaakcentował Król.

    Historyk Adam Suchoński, autor raportu o europejskich podręcznikach do historii zaznaczył, że wiedza o dziejach naszego kraju prezentowana w tych wydawnictwach bywa fragmentaryczna. "Wśród kluczowych wydarzeń z naszych dziejów przedstawianych w zagranicznych podręcznikach znajduje się przede wszystkim wrzesień 1939 r. i agresja III Rzeszy na Polskę. Nie ma już jednak potem wzmianki o udziale Polaków w bitwie pod Monte Cassino, o Narwik czy nawet w bitwie o Anglię. Stosunkowo dobrze jest natomiast opisywane powstanie Solidarności, często nawet w ciekawszy sposób niż w naszych podręcznikach. Podobnie jest z przedstawieniem historii wyboru Karola Wojtyły na papieża" - opowiadał Suchoński.

    Według niego jednak w wielu podręcznikach w innych krajach jest wiele błędnych informacji dotyczących m.in. "polskich" obozów koncentracyjnych czy polskiego antysemityzmu. "Ważne, żebyśmy starali się prostować te nieprawdziwe informacje przede wszystkim przez udział w międzynarodowych grupach zajmujących się tworzeniem wspólnych podręczników do nauki historii. Istotny jest też udział naszych przedstawicieli w międzynarodowych konferencjach poświęconych nauczaniu historii" - dodał historyk.

    PAP - Nauka w Polsce

    akn/ abe/ gma/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Mit narodowy − niepotwierdzone merytorycznie ani źródłowo opowieści dotyczące danego narodu, których celem jest stworzenie odpowiedniego mniemania o tym narodzie, a w szczególności podtrzymanie pozytywnych stereotypów o nim. Feminizm w muzykologii. Przypływ zainteresowania tematyką kobiecą w muzykologii nastąpił w latach 1960. Za patrona tej zmiany uważany jest Theodor W. Adorno, a także Michel Foucault. Badając obecność kobiet w życiu muzycznym podkreślano, że zazwyczaj były one wykonawczyniami, słuchaczkami, mecenaskami czy też osobami w innych rolach – takich jednak, które pomijane są w podręcznikach do historii muzyki opisujących przede wszystkim najwybitniejsze dzieła – a te tworzyli mężczyźni. Krzysztof Ruchniewicz (ur. 27 stycznia 1967) – polski historyk, specjalizujący się w historii najnowszej, historii Niemiec, integracji europejskiej, stosunkach polsko-niemieckich w XX w., dziejach Polaków w Niemczech, międzynarodowych badaniach podręcznikowych

    Stereotyp etniczny – najczęściej spotykany rodzaj stereotypów, odnoszących się swoją treścią do grup etnicznych (innych narodów lub mniejszości narodowych). Może być albo zbyt dużym uproszczeniem reprezentacji typowych cech członków grupy etnicznej lub fałszywym twierdzeniem powtarzanych wiele razy i przyjętym przez wielu ludzi za ogólną prawdę. Bohater, spisek, śmierć. Wykłady żydowskie – książka Marii Janion, opublikowana w 2009 roku, opisująca romantyczne źródła funkcjonujących wśród Polaków stereotypów związanych z Żydami. Autorka przedstawia wiek XIX jako moment narodzin fantazmatów i przesądów w obrazie Żyda, funkcjonujących do dziś. Zwraca uwagę, że podstawy do powstania takiego obrazu dały już wcześniejsze epoki (w tym oświeceniowa myśl Stanisława Staszica). Za punkt wyjścia swojej pracy bierze podstawowe pojęcia kanonu polskiej historii heroicznej i patriotycznej, zawarte już w tytule książki: wyobrażenie o bohaterze, o spisku niepodległościowym i śmierci na polu chwały. Odczytuje je jednak w nietypowy sposób, odnosząc do Żydów lub przybierając żydowską perspektywę.

    Polsko-Litewska Dwustronna Komisja do badania problemów nauczania historii i geografii powstała w 1992 r. na podstawie na podstawie umowy zawartej w dniu 21 lutego 1992 r. w Wilnie pomiędzy Ministerstwem Edukacji Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej a Ministerstwem Kultury i Oświaty Republiki Litewskiej. W skład komisji wchodzą obecnie eksperci z zakresu historii, literatury i geografii. Zakres jej prac reguluje Program współpracy ustalany pomiędzy obydwoma ministerstwami. Do podstawowych zadań komisji należy wyjaśnianie spornych kwestii z zakresu historii i geografii pojawiających się w obowiązujących podręcznikach szkolnych i programach nauczania. Opinie i wskazówki wypracowane przez komisje mają być brane pod uwagę przy powstawaniu nowych programów i podręczników. Marian Mroczko (ur. 22 grudnia 1938 w Boryni woj. lwowskie) – polski historyk, prof. zw. dr hab. Specjalizuje się w historii Polski i powszechnej XIX i XX w., dziejach polskiej myśli politycznej, historii stosunków międzynarodowych, biografistyce.

    Polskie drogi – stereotypowe sformułowanie, oznaczające źle rozwinięty system transportu, charakterystyczny dla Polski. Stereotyp ten wytworzył się jeszcze w odległej przeszłości i podtrzymywany był przez następne stulecia; oznacza rzadką sieć połączeń drogowych, wąskie, źle oznakowane drogi, często wyboiste i zaniedbane. Efekt jednorodności grupy obcej (ang. out-group homogeneity), zwany też błędem jednorodności grupy obcej (ang. outgroup homogeneity bias) − tendencja do spostrzegania członków grupy obcej jako bardziej do siebie podobnych (jednorodnych, homogenicznych), niż to jest w rzeczywistości oraz jako bardziej jednorodnych, niż członkowie grupy własnej. Tendencja ta jest efektem kategoryzacji społecznej i często prowadzi do powstawania stereotypów. Za twórcę pojęcia jednorodności grupy obcej uważany jest Henri Tajfel, który prowadząc badania nad kategoryzacją społeczną zauważył i opisał wiele zjawisk zachodzących w relacjach międzygrupowych.

    Migrena to powtarzający się, silny ból głowy. Historia badań migreny jest opisana w wielu podręcznikach. Samuel Auguste Tissot (1728–1797) opublikował książkę Traité des Nerfs et de leurs Maladies, jeden z podstawowych podręczników neurologii swojej epoki, w którym opisał migrenę, następnie L. Thomas opublikował w 1887 La Migrene. Książki te stanowiły podsumowanie wiedzy do wieku XIX Wiek XIX był wiekiem rozwoju badań neurologicznych i wiedzy o migrenie. W monumentalnej książce o różnych aspektach bólów głowy (1026 stron) Isler i Rose przedstawili wstępny rozdział dotyczący historii badań migreny do roku 1999.

    Mirosław Jan Dymarski (ur. 1959 r.) - polski historyk i politolog, specjalizujący się w europeistyce, historii najnowszej, historii Polski i powszechnej, historii XIX-XX w. oraz myśli politycznej; nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem Wrocławskim.

    Noël Carroll (ur. w 1947) – amerykański filozof, uważany za jednego z najważniejszych przedstawicieli współczesnej filozofii sztuki. Filozof znany jest przede wszystkim z publikacji dotyczących filmoznawstwa, jednak jego głównym polem pracy jest estetyka, teoria nowych mediów i filozofia historii. Noël Carroll jest bardzo płodnym pisarzem, pełna lista publikacji liczy ponad 100 pozycji. Jeden z twórców kognitywnej metody badania dzieła filmowego. Jan Kęsik (ur. 1957 r.) – polski historyk, specjalizujący się w historii kultury fizycznej, historii Polski i powszechnej XIX–XX wieku, historii techniki, historii wojskowości, problematyce narodowościowej; nauczyciel akademicki związany z wrocławskimi uczelniami.

    Podręczny sprzęt gaśniczy - jest przeznaczony do gaszenia pożarów w zarodku, w pierwszej fazie jego powstania. Jego główną cechą jest mały ciężar oraz prostota w użyciu, co powoduje możność użycia przez osoby dorosłe bez specjalistycznego przeszkolenia (sposób użycia jest przedstawiony na etykietach sprzętu). Do tej grupy zaliczamy: Leszek Ziątkowski (ur. w XX w.) - polski historyk, specjalizujący się w historii Polski i powszechnej XVI-XIX wieku oraz historii Żydów i historii Śląska; nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem Wrocławskim.

    Polsko-Niemiecka Komisja Podręcznikowa (Deutsch-polnische Schulbuchkommission) – utworzona w roku 1972 pod auspicjami UNESCO komisja, złożona z uczonych (głównie historyków i geografów) polskich i niemieckich, której zadaniem było uzgodnienie stanowisk Polski i RFN w sprawach, w których dochodziło dotąd do różnicy poglądów znajdujących swe odzwierciedlenie w treści podręczników szkolnych do historii i geografii obowiązujących w obydwóch krajach. Przez pierwsze lata, do 1976, komisja odbyła dziewięć wspólnych posiedzeń.

    Dodano: 31.10.2011. 00:33  


    Najnowsze