• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Od piątku każdy polski internauta może wziąć udział w poszukiwaniu Drugiej Ziemi

    28.11.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wystartowała polska brama do projektu, dzięki któremu każdy internauta może wziąć udział w poszukiwaniu Drugiej Ziemi. Jego koordynatorzy są optymistami co do zainteresowania, jakie "Odkrywcy Planet" mogą zyskać nad Wisła, bo w angielskiej wersji projektu Polacy mają już znaczące sukcesy. W odkryciu jednej z egzoplanet brała udział miedzy innymi dwudziestodwuletnia studentka z Krakowa.

    Paulina Sowicka nie jest jedyną Polką, której nazwisko wymienione jest w publikacji, która ukazała się właśnie w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Monthly Notices" wydawanym przez Królewski Towarzystwo Astronomiczne. W pracy, w której profesjonalni astronomowie dyskutują możliwość istnienia planet wokół dziesięciu gwiazd odkrytych przez internatów, widnieje jeszcze kilka innych nazwisk polskich pasjonatów astronomii.

    Są to osoby, które w projekcie "Planet Hunters" (to angielska nazwa "Odkrywców Planet") zdecydowały się wziąć udział jeszcze zanim został on udostępniony w polskiej wersji językowej. Od dziś polowanie na Drugą Ziemię będzie jednak dla mieszkańców naszego kraju znacznie prostsze, bo cały serwis tego popularnego na świecie społecznościowego projektu naukowego został przetłumaczony na polski.

    "Po raz kolejny Polacy jako pierwsi zyskują własną wersję językową projektu zbudowanego na platformie Zooniverse, w prace której na całym świecie zaangażowanych jest blisko pół miliona internatów" - mówi jeden z koordynatorów Citizen Science Alliance (CSA) w Polsce, Jan Pomierny, założyciel i wydawca portalu Astronomia.pl. "W naszym kraju w podobnych projektach wzięło udział już ponad trzydzieści tysięcy osób. Dzięki polskim bramom mogły one nie tylko klasyfikować galaktyki czy badać tajemnicze bańki w Drodze Mlecznej, ale również uczestniczyć w transkrypcji koptyjskich papirusów odnalezionych w Egipcie" - dodaje prof. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN, który także jest partnerem CSA w Polsce.

    Najnowszy projekt CSA jest oparty na danych pochodzących z należącego do amerykańskiej Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) teleskopu Kepler, którego zadaniem jest odkrywanie planet pozasłonecznych. Ilość informacji pochodząca z tego orbitalnego obserwatorium jest tak duża, że astronomowie zdecydowali się poprosić o pomoc w ich analizie internatów - podobnie jak przy innych przedsięwzięciach zbudowanych na platformie Zooniverse.

    "Po raz pierwszy użytkownicy globalnej sieci otrzymali dostęp do danych, których analiza być może pozwoli odkryć planety podobne do Ziemi" - wyjaśnia Paulina Sowicka. "Niesamowite jest to, że odkrywać inne światy można siedząc wygodnie przed komputerem w domu czy szkole" - dodaje studentka, która już przyczyniła się do znalezienia jednej z egzoplanet.

    "Na ekranie komputera internauty wyświetlane są krzywe zmian jasności gwiazd obserwowanych przez satelitę Kepler. Zadanie polega na zaznaczeniu wszystkich widocznych tranzytów, czyli zjawisk, podczas których planety przechodząc przed tarczą swoich macierzystych gwiazd, wywołując zmiany ich jasności" - tłumaczy Sowicka. "Wyłapanie tranzytów nie jest jednak trudne. Poradzą sobie z tym nawet gimnazjaliści czy licealiści" - zapewnia miłośniczka astronomii, która swoją pasję zaczęła rozwijać jeszcze jako nastolatka, pod opieką Grzegorza Sęka, nauczyciela z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach.

    Uruchomienie "Odkrywców Planet" zbiega się z udostępnieniem na stronach projektu danych z kolejnego obserwacyjnego kwartału Keplera. Dla polskich użytkowników może oznaczać to szansę na odkrycie tak ciekawych systemów planetarnych, jak ten, który w połowie września na całym świecie trafił na pierwsze strony gazet. Planeta Kepler-16b w systemie Kepler-16 okazała się Tatooiną, czyli globem z dwoma słońcami (jej określenie nawiązuje do nazwy fikcyjnej planety znanej z czwartej części "Gwiezdnych Wojen" - filmu pt. "Nowa nadzieje"). Wkrótce po tym jak nietypowe znalezisko w prestiżowym czasopiśmie "Science" ogłosili profesjonalni astronomowie, okazało się, że wcześniej na Kepler-16b natrafili użytkownicy "Planet Hunters" (ich relacja pojawiła się na internetowym forum Zooniverse).

    Projekt "Odkrywcy Planet" jest dostępny bezpłatnie dla wszystkich zainteresowanych pod adresem http://www.odkrywcyplanet.pl. Internauci, którzy zdecydują się wziąć w nim udział mogą liczyć na pomoc polskiego zespołu ekspertów - pytania należy kierować na adres odkrywcyplanet@astronomia.pl.

    PAP - Nauka w Polsce

    ast/ tot/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    PH1 (Kepler-64b) – planeta pozasłoneczna odkryta w 2012 należąca do planet okołopodwójnych, znajdująca się w poczwórnym układzie gwiazdowym. Planeta okrąża gwiazdę podwójną Kepler-64, która jest powiązana grawitacyjnie z drugim układem podwójnym znajdującym się w odległości około 1000 j.a. Jest to pierwsza potwierdzona planeta odkryta w ramach programu obywatelskiego Planet Hunters należącego do Zooniverse, a zarazem jedna z kilkunastu znanych planet okołopodwójnych i pierwsza egzoplaneta w systemie poczwórnym. Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) — planowany teleskop kosmiczny agencji NASA, zaprojektowany w celu wyszukiwania planet pozasłonecznych metodą tranzytu. Należy do Programu Explorer, jest następcą teleskopu Kepler. Projekt realizowany przez Massachusetts Institute of Technology przy wsparciu finansowym od Google. TESS jest jednym z projektów, obok NICER, wyselekcjonowanych spośród 22 propozycji projektowych zgłoszonych do realizacji w 2011 roku. Realizacja projektu została ustalona na rok 2017. Kepler-37b – planeta pozasłoneczna krążąca wokół gwiazdy Kepler-37. Jest to najmniejsza i krążąca najbliżej macierzystej gwiazdy spośród trzech znanych planet w tym układzie.

    Kepler-19c – prawdopodobna planeta pozasłoneczna orbitująca wokół gwiazdy Kepler-19, której istnienie podejrzewa się ze względu na nieregularności w ruchu odkrytej wcześniej planety Kepler-19b, przypuszczalnie wywołane wpływem grawitacji niezaobserwowanej bezpośrednio planety. The Hunt for Exomoons with Kepler (HEK) – projekt naukowy mający na celu poszukiwanie egzoksiężyców (księżyców planet pozasłonecznych). Jest to pierwsze tego typu przedsięwzięcie badawcze.

    Kepler-9d - planeta pozasłoneczna krążąca wokół gwiazdy Kepler-9. Planeta okrąża gwiazdę co 1,56 dni w odległości 0,0273 AU od Kepler-9. Mimo, że Kepler-9d znajduje się najbliżej gwiazdy, to nosi literę d, ponieważ odkryto wcześniej dwie inne planety tego układu: Kepler-9b i Kepler-9c. Zooniverse – serwis internetowy grupujący obywatelskie projekty naukowe należący do organizacji Citizen Science Alliance. Pierwszym z nich był Galaxy Zoo uruchomiony w lipcu 2007. Po jego sukcesie rozpoczęto planowanie i uruchamianie kolejnych projektów dzięki którym każdy internauta może brać udział w badaniach naukowych.

    PH2 b – planeta pozasłoneczna typu gazowy olbrzym orbitująca gwiazdę PH2 (znaną również jako KIC 12735740), odkryta w 2012 w ramach amatorskiego programu Planet Hunters analizującego dane odebrane z teleskopu kosmicznego Kepler. Istnienie planety zostało potwierdzone z pewnością wynoszącą 99,92%. Misja New Worlds – projekt planujący budowę dużego okultera w przestrzeni kosmicznej stworzony do blokowania światła w pobliżu gwiazd, w celu obserwowania na ich orbitach planet. Obserwacje mogłyby być podjęte z istniejącego teleskopu kosmicznego, prawdopodobnie z użyciem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który jest w fazie projektu i budowy, lub specjalnie stworzonego do tego celu teleskopu światła widzialnego, mającego na celu tylko znajdowanie planet. Program w latach 2004-2008 finansowany był przez NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC), i kierowany przez dr. Webstera Casha z University of Colorado w Boulder, we współpracy z Ball Aerospace & Technologies Corp., Northrop Grumman, Southwest Research Institute i innymi. W 2010 r. projekt szukał wsparcia finansowego w NASA i w innych źródłach w wysokości 3 mld dolarów, wskutek czego rozpoczęcie projektu mogłoby być możliwe w 2011 r. (projekt został wymieniony przez NASA w planach strategicznych na rok 2011), a teleskop mógłby zostać uruchomiony w 2019 r., a starshade w 2020 r., natomiast rozpoczęcie badań naukowych nastąpiłoby w 2020 r.

    SuperWASP (Wide Angle Search for Planets) – międzynarodowy program badawczy mający na celu wyszukiwanie planet pozasłonecznych. W 2006 roku ogłoszono odkrycie pierwszej planety, która nosi nazwę WASP-1 b. Obecnie (7 lipca 2013) w Encyklopedii pozasłonecznych układów planetarnych wymienione są 72 planety odkryte w ramach tego programu, 3 z nich zostały niezależnie odkryte w ramach Projektu HATNet.

    Kepler-10c – planeta pozasłoneczna oddalona od Ziemi o 564 (±88) lat świetlnych. Orbituje ona wokół gwiazdy Kepler-10 w gwiazdozbiorze Smoka. Została odkryta w 2011 roku i jest drugą, po Kepler-10b, planetą w tym układzie.

    Astronomia optyczna jest działem astronomii obserwacyjnej badającym promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie światła widzialnego oraz pobliskich zakresów widma elektromagnetycznegopodczerwieni i ultrafioletu, docierające od ciał niebieskich. Obecnie obiektami badań astronomii optycznej są planety Układu Słonecznego, księżyce, planetoidy, gwiazdy, gromady gwiazd, mgławice i całe Galaktyki. Współczesne teleskopy nie są jeszcze w stanie obserwować (poza nielicznymi wyjątkami) planet pozasłonecznych, planowane są jednak urządzenia oraz misje kosmiczne, mające na celu takie badania (E-ELT, Terrestrial Planet Finder). Astronomia optyczna posługuje się kilkoma zasadniczymi metodami obserwacji: Terrestrial Planet Finder – anulowany projekt urządzenia zdolnego do wykrywania planet pozasłonecznych wielkością zbliżonych do Ziemi.

    Kepler-37d – planeta pozasłoneczna orbitująca wokół gwiazdy Kepler-37. Jej średnica jest około dwukrotnie większa od średnicy Ziemi, okres orbitalny wynosi 40 dni. Hipotetyczne planety – planety, które nie istnieją w rzeczywistości (bądź ich istnienie jest podawane w wątpliwość). Na przestrzeni wieków astronomowie spekulowali istnienie wielu planet, często spekulacje owe szły w parze z odkryciami naukowymi. Do najczęściej wymienianych planet hipotetycznych należą Wulkan, Terraluna, Faeton, Uraneptun i Planeta X.

    Eddington - początkowo planowana na 2008 rok, następnie porzucona, misja Europejskiej Agencji Kosmicznej, której celem miało być poszukiwanie planet pozasłonecznych. Główny instrument Eddingtona miał stanowić bardzo czuły fotometr, który rejestrowałby minimalne zmiany jasności gwiazd, wywołane tranzytem planet na tle ich tarczy. Urządzenie planowano wysłać w przestrzeń kosmiczną przy pomocy rakiety Sojuz i umieścić w odległości 1,5 miliona kilometrów od Ziemi (punkt libracyjny - L2). Nazwa sondy pochodzi od nazwiska brytyjskiego astrofizyka Arthura Eddingtona. Kepler-9b – planeta pozasłoneczna krążąca wokół gwiazdy Kepler-9. Ma ona masę w przybliżeniu 0,25 MJ i promień około 0,84 RJ. Okrąża gwiazdę co około 19 dni, poruszając się po orbicie o promieniu 0,14 j.a. W układzie znane są jeszcze dwie planety, Kepler-9c i Kepler-9d.

    Dodano: 28.11.2011. 00:04  


    Najnowsze