• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Odkryto najstarsze ślady bytności człowieka w rejonie wyspy Wolin

    08.12.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Archeolodzy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Szczecińskiego znaleźli na Wyspie Chrząszczewskiej narzędzia krzemienne sprzed ok. 11 tys. lat. To najstarsze ślady działalności człowieka odkryte dotąd w rejonie wyspy Wolin. Narzędzia i ślady poświadczające o obecności pracowni, w której je wykonywano badacze datują na schyłkowy paleolit (ok. 11 tys. lat temu).

    ,,Wyniki naszych badań zupełnie nas zaskoczyły. Naszym celem było wytypowanie stanowisk archeologicznych z okresu przełomu mezolitu i neolitu, kiedy ludzie zaczęli osiadły tryb życia. Nie zdawaliśmy sobie sprawy, że już wcześniej ludzie rozpoczęli zasiedlenie tego terenu" - wyjaśniła dr Katarzyna Pyżewicz, współkierująca projektem badawczym.

    Tak wczesne zamieszkanie obszaru wokół wyspy Wolin wskazuje, że ludzie bardzo szybko przemieścili się na północ za zanikającym lądolodem pod koniec ostatniego zlodowacenia.

    ,,Cofnęliśmy moment zasiedlenia rejonu o dobrych kilka tysięcy lat" - zaznaczył dr Mikołaj Urbanowski.

    Naukowcy nie prowadzili regularnych wykopalisk. Po wnikliwej analizie danych archiwalnych, dostępnych w lokalnych muzeach, wytypowali szczególnie obiecujące obszary do badań rozpoznawczych. Jednym z nich było miejsce obok wsi Buniewice na Wyspie Chrząszczewskiej.

    ,,To był strzał w dziesiątkę - opisał archeolog Michał Adamczyk. - Dzięki badaniom powierzchniowym pozyskaliśmy bogaty materiał krzemienny. Oprócz liściaków (kamiennych ostrzy umieszczanych wzdłuż wierzchołków strzał i harpunów - przyp. PAP), znaleźliśmy fragmenty brył krzemiennych poświadczających o tym, że w tym miejscu wykonywano narzędzia".

    Dr Pyżewicz dodała, że w sumie zebrano ponad 100 fragmentów obrobionych krzemieni. ,,To dużo, tym bardziej, że w tym roku nie prowadziliśmy wykopalisk - wszystkie wyroby znaleźliśmy na powierzchni" - oceniła.

    Znalezione wyroby należą do ludzi, którzy zajęli te tereny tuż po opuszczeniu zalęgającego w tym miejscu od tysiącleci lądolodu. Archeolodzy nazwali społeczność zamieszkującą w tym czasie w rejonie Wolina mianem tzw. kultury ahrensburskiej. Określenie powstało na podstawie analiz typologicznych i technologicznych wyrobów krzemiennych i ich podobieństw. W tym samym czasie podobna tradycja krzemieniarska była charakterystyczna dla obszaru Niżu Europejskiego - po zachodnie krańce dzisiejszej Polski. Niektórzy archeolodzy sugerują, że jej rozprzestrzenienie należy wiązać z migracją ludności na wschód.

    Sukcesem zakończyły się także poszukiwania miejsca wydobycia bogatych wyrobów z krzemienia i poroża.

    ,,Kilka lat temu do Muzeum Regionalnego w Wolinie zgłosił się przypadkowy znalazca narzędzi krzemiennych i wyrobów wykonanych z poroża, który natknął się na nie w czasie pogłębiania rowu w rejonie Darzowic (wschodni Wolin). Dotychczas jednak nikt nie ustalił precyzyjnego miejsca ich wydobycia. Poszukiwania rozpoczęliśmy od rozmów z lokalnymi mieszkańcami, a zakończyliśmy z pomocą wierceń geologicznych. Udało się!" - nie kryła zadowolenia dr Pyżewicz.

    Zdaniem archeologów, miejsce nadal ma wielki potencjał dla badań. Wyroby datowane są bowiem na moment przybycia na wyspę Wolin pierwszych społeczności osiadłych, czyli tzw. protoneolitycznych w okresie V tysiąclecia p.n.e.

    ,,Jest to zatem bezcenne stanowisko do badań relacji między ludnością zbieracko-łowiecką a rolniczą. Dodatkowo, oprócz narzędzi krzemiennych, znajdują się tutaj rzadko spotykane na tak wczesnych stanowiskach wyroby z surowców organicznych" - podkreślili naukowcy.

    Tegoroczne badania archeologów na Wyspie Wolin to dopiero wstęp do szeroko zakrojonego projektu badawczego, którego celem jest rzucenie światła na słabo rozpoznane zagadnienie osadnictwa epoki kamienia.

    Projektem badawczym kierują wspólnie dr Katarzyna Pyżewicz z UAM i dr Mikołaj Urbanowski w Uniwersytetu Szczecińskiego. Badania sfinansował w tym roku Wydział Humanistyczny US.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    szz/ agt/ bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Port Sierosław – mały port morski nad cieśniną Dziwną na wyspie Wolin, w woj. zachodniopomorskim, gminie Wolin, w miejscowości Sierosław. Położony jest we wschodniej części wyspy Wolin, na wschodnim brzegu cieśniny Dziwny na wysokości Wyspy Chrząszczewskiej. Narzędzia kamienne – narzędzia używane przez praludzi, wykonane z kamienia. Najstarsze znane narzędzia kamienne pochodzą sprzed 3,39 mln lat, odkryto je w pobliżu osady Dikika w Etiopii. Są one o około 800 tys. lat starsze od najstarszych znanych wcześniej kamiennych narzędzi i dowodzą, że posługiwał się nimi już Australopithecus afarensis. Wykonywane były w od paleolitu do neolitu . Były to kolejno: Mokrzyckie Góry (313.216) – mikroregion obszaru Uznam i Wolin, nad Zalewem Szczecińskim, nad Płocińską Mielizną. Stanowi guz morenowy w południowo-wschodniej części wyspy Wolin. Jest to teren wykorzystywany rolniczo, w centralnej części zalesiony. Najwyższe wzniesienie osiąga tu 67 m n.p.m.

    Boleń – zatoka Zalewu Szczecińskiego, w jego północnej części przy wyspie Wolin, przy północnej części półwyspu Rów. Zatoka należy do gminy Wolin i jej brzeg jest granicą administracyjną miasta Wolin. Srebrna Góra (Srebrne Wzgórze) – pagórek na wyspie Wolin, położony ok. 0,5 km na północ od centrum miasta Wolina, na trasie żółtego szlaku turystycznego.

    Historia Finlandii: Najstarsze znaleziska archeologiczne świadczące o zasiedleniu Finlandii przez człowieka pochodzą sprzed 130 tysięcy lat w Susiluola. Wraz z przyjściem ostatniej epoki lodowej 100 tysięcy lat temu ludność ta wymarła, bądź przemieściła się na południe. Ponownie ludzie pojawili się po zniknięciu lądolodu w IX tysiącleciu p.n.e. Pierwotnymi mieszkańcami tych obszarów byli ludzie polujący na renifery w okresie polodowcowym. Północ została zasiedlona kilkaset lat później przez Pralapończyków. Około 5100 roku p.n.e. rozwinęła się kultura wypalająca i używająca ceramiki, która prawdopodobnie przyszła znad Wołgi. W połowie IV tysiąclecia p.n.e. przybyli przodkowie dzisiejszych Finów i zaczęli wypierać miejscową ludność na północ. W tym czasie na południowym wybrzeżu podjęto pierwsze próby uprawy roli, ale rolnictwo na dobre zadomowiło się w Finlandii dopiero w następnym tysiącleciu, docierając do środkowej części kraju. Na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. zaczął się rozwijać handel z dzisiejszą Szwecją, a do użytku weszły łodzie żaglowe. Na obszarze tym handlowano futrami i skórami. Około 1800 roku p.n.e. rozpoczęła się w Finlandii epoka brązu. Znaleziska archeologiczne dowodzą, że istniała wtedy rozwinięta kultura Kiukainen, w której zapoczątkowano budowę obronnych osad i ośrodków kultu religijnego. Ochłodzenie klimatu pod koniec II tysiąclecia p.n.e., spowodowało upadek tej społeczności, migrację mieszkańców na południe w cieplejsze rejony, a ziemie fińskie na kilka stuleci pozostawały we względnej izolacji. Historia Irlandii: Pierwsi ludzie przybyli na wyspę zapewne w epoce mezolitu; pędzili koczowniczy tryb życia, trudnili się myślistwem, zbieractwem i rybołówstwem; w IV tysiącleciu p.n.e z kontynentu europejskiego dotarła rewolucja neolityczna, zapoczątkowując uprawę zbóż; upowszechnił się osiadły tryb życia i hodowlą. W epoce neolitu nastąpił też wielki rozwój budownictwa megalitycznego, w tym zwłaszcza grobów korytarzowych (najsłynniejszy w Newgrange ); ok. 2000-1800 p.n.e. zapoczątkowano metalurgię brązu (miedź pozyskiwano z miejscowych złóż); w II i I tysiącleciu p.n.e. rozwijała się także obróbka złota, a wyroby z brązu i złota były przedmiotem eksportu do Brytanii i na kontynent europejski. W drugiej połowie I tysiąclecia p.n.e. upowszechniało się użycie żelaza, zastępującego stopniowo brąz; z okresem tym wiążą się początki obecności w irlandzkiej kultury lateńskiej (datowane na ok. III w. p.n.e.) oraz ludności celtyckiej.

    Młynówka – pagórek na wyspie Wolin, oddalony od centrum miasta Wolina o ok. 1 km w kierunku północnym. Archeolodzy odkryli tu cmentarzysko birytualne z IX– XII wieku z bogato wyposażonymi grobami m. in. w inwentarzu znajdowały się paciorki i inne ozdoby, naczynia ceramiczne i nieceramiczne (misa wykonana z brązu), tzw. pisanka, lunula. Wśród grobów ciałopalnych można wymienić takie typy jak: jamowe, popielnicowe i typu Alt Käbelich (nie zawierały urn). Pagórki Lubińsko-Wapnickie (313.213) – mikroregion obszaru Uznam i Wolin, w południowej części wyspy Wolin, nad Zalewem Szczecińskim i jeziorem Wicko Wielkie. Pagórki stanowią wał morenowy oddzielony od Pasma Wolińskiego obniżeniem równoleżnikowym. Na południowy wschód od Pagórków Lubińsko-Wapnickich znajduje się obszar Mokrzyckich Gór.

    Produkcja - wszelka działalność ludzka, której celem jest wytwarzanie określonych dóbr materialnych, przynoszących zyski producentowi i zaspokajająca potrzeby społeczne. Natomiast produkcja wyrobów jest to działalność polegająca na wydobywaniu surowców mineralnych bądź przetwarzaniu surowców i materiałów na wyroby gotowe.

    Pasmo Wolińskie – mikroregion obszaru Uznam i Wolin, będący wysokim, zalesionym wałem morenowym, który kończy się nad morzem falezą. Znajduje się w środkowej części wyspy Wolin, wyraźnie oddzielająca zachodni Półwysep Przytorski od reszty wyspy.

    Równina Dargobądzka (313.215) – mikroregion obszaru Uznam i Wolin, obejmujący sandr po południowo-wschodniej stronie Pasma Wolińskiego, w środkowej części wyspy Wolin. Rów – półwysep stanowiący część wyspy Wolin, pomiędzy Zalewem Szczecińskim a cieśniną Głęboki Nurt. Obejmuje płaski obszar zbudowany z osadów organogenicznych i mineralnych. Półwysep zajmują łąki i pastwiska. Stanowi mikroregion obszaru Uznam i Wolin. Ma 3 km długości i 1 km szerokości. Stanowi najbardziej wysuniętą na południe część wyspy. Przy północno-zachodniej części półwyspu znajduje się zatoka Boleń. Na południe od półwyspu rozciąga się Zatoka Skoszewska.

    Dodano: 08.12.2011. 00:19  


    Najnowsze