• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Polski Chomik we wtorek wyruszy po próbki kosmicznego gruntu

    08.11.2011. 18:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    ,,Chomik", czyli urządzenie badawcze skonstruowane przez polskich naukowców, we wtorek wieczorem wyruszy w kierunku jednego z księżyców Marsa - Fobosa. Poleci na pokładzie rosyjskiej sondy Fobos-Grunt, by zebrać cenną próbkę kosmicznego gruntu. Chomik to penatrator geologiczny skonstruowany przez uczonych z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

    Jak poinformowało Centrum, jego start z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie planowany jest na wtorek o godz. 21.16.

    ,,Rosjanie też mają urządzenia do pobierania gruntów, ale mogą pobierać jedynie materiały z miękkiego gruntu. My wykonaliśmy urządzenie do pobierania twardych materiałów, nawet ze skał" - powiedział PAP kierownik projektu ,,Chomik" dr Jerzy Grygorczuk.

    Właśnie pobranie próbki gruntu z marsjańskiego księżyca będzie głównym zadaniem "Chomika". ,,Te próbki kosztują tyle, ile przygotowanie całej misji. Słyszałem od Rosjan, że odrobinę - szczyptę tego gruntu chcieli mieć również naukowcy francuscy" - opowiedział kierownik projektu.

    Jak zapewnił, zgodnie z podpisaną umową polscy naukowcy będą zaproszeni do badania przywiezionej z kosmosu próbki. ,,Taka materia, która wraca z kosmosu musi podlegać rygorystycznym procedurom, bo nie wiadomo np. jakie bakterie mogą tam być. Dlatego będzie badana w Instytucie im. Wiernackiego w Moskwie. Tam są odpowiednie narzędzia do badania i przechowywania takich próbek" - wyjaśnił dr Grygorczuk.

    Chomik choć jest urządzeniem bardzo złożonym, waży zaledwie 1,4 kg. Zawiera trzy główne podzespoły: penetrator, elektronikę sterującą i mechanizm blokująco-zwalniający. Blokada zabezpiecza instrument przed wibracjami i przeciążeniami podczas startu i lądowania na Fobosie.

    Polskiemu urządzeniu w zebraniu księżycowej próbki pomoże rosyjski manipulator, z którym będzie on połączony. ,,+Chomik+ będzie umocowany jako końcówka manipulatora, który przetransportuje nasze urządzenie z pokładu lądownika do gruntu. Później, jak już nabierze gruntu, odtransportuje je do głównej kapsuły, gdzie +Chomik+ zostanie odłączony" - opisał naukowiec.

    Dlaczego naukowcom zależy na zbadaniu Fobosa? Dr Grygorczuk tłumaczy, że ścierają się różne koncepcje tego jak powstał ten marsjański księżyc. "Fobos to niezwykle ciekawy obiekt. Być może przypomina bryły z obrzeży Układu Słonecznego, tworzące za orbitą Neptuna pas Kuipera. Najbardziej znanym przedstawicielem tej grupy jest Pluton" - wyjaśnia dr Joanna Gurgurewicz.

    Jednak - jak przypominają specjaliści z CBK - według konkurencyjnej hipotezy księżyc ten nie został przechwycony przez Marsa, lecz uformował się na jego orbicie. Pomiary przeprowadzone przez instrument "Chomik" oraz analiza pobranej za jego pomocą próbki pomogą rozwikłać tę zagadkę. ,,Wyjaśnienie tego, jak powstał Fobos przyniesie interesujące informacje na temat tego, jak powstał cały Układ Słoneczny i planetarny" - wytłumaczył uczony.

    Zgodnie z planem na orbitę wokółmarsjańską Chomik wejdzie dopiero w październiku 2012 roku. Na powierzchni Fobosa wyląduje w lutym 2103 roku. ,,Pobieranie próbek nie będzie trwało dłużej niż kilka dni, dlatego na przełomie lutego i marca wystartuje z powrotem z powierzchni Fobosa. W sierpniu 2014 r. planowane jest lądowanie kapsuły powrotnej na Ziemi" - opisał dr Grygorczuk.

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Fobos-Grunt (ros. Фобос-Грунт) – rosyjska sonda kosmiczna przygotowana przez agencję Roskosmos. Zadaniem misji było lądowanie na powierzchni Fobosa, większego z dwóch księżyców Marsa, w celu pobrania próbek gruntu i dostarczenia ich na Ziemię. Fobos-Grunt miał też przetransportować na orbitę wokółmarsjańską chińską sondę Yinghuo-1. Z powodu awarii po starcie sonda pozostała na niskiej orbicie wokółziemskiej i w dniu 15 stycznia 2012 roku spłonęła w atmosferze Ziemi. Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej. Program Fobos (ros. Фобос) – program lotu dwóch radzieckich bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w 1988 roku. Celem ich misji było przeprowadzenie szczegółowych badań marsjańskiego księżyca Fobosa. Sondy miały dokonać bardzo bliskich przelotów nad powierzchnią Fobosa, umieścić na niej lądowniki, wykonać obserwacje powierzchni i atmosfery Marsa, a także przeprowadzić obserwacje Słońca i przestrzeni międzyplanetarnej.

    Chomik Campbella (Phodopus campbelli) – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych, wcześniej klasyfikowany jako podgatunek chomika dżungarskiego Phodopus sungorus campbelli. Żyje na stepach i terenach półpustynnych. Piaskowy odcień jego futra zlewa się z otoczeniem. Ma podobnie jak chomik dżungarski czarną pręgę biegnącą wzdłuż grzbietu, nie posiada bocznych plam. W zimie odcień jego futra pozostaje niezmienny. Hodowcy wychodowali także inne ubarwienia tych chomików. Chomik Campbella jest nazywany również chomikiem mandżurskim lub mandżugarskim. Aparat skrzynkowy AB jest to przyrząd służący do badania kąta tarcia wewnętrznego, kohezji oraz do wyznaczania wytrzymałości gruntu na ścinanie. Do badania wykorzystuje się próbki gruntu o nienaruszonej strukturze (NNS). Przyrząd składa się z dwóch skrzynek o tych samych wymiarach, połączonych ze sobą jednym bokiem, tworząc skrzynkę o wymiarach 6cm x 6cm x 2cm. Jedna ze skrzynek jest przytwierdzona na stałe do przyrządu, natomiast druga, ruchoma, służy do ścinania gruntu.

    Chomik turecki, chomik azerski (Mesocricetus brandti) – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych, blisko spokrewniony z chomikiem syryjskim. Jest używany jako zwierzę laboratoryjne, ale nie jest szeroko dostępnym gatunkiem na rynku. W USA jest dostępny do kupienia, ale mniej popularny niż syryjski, ze względu na swój agresywny temperament. Choroba mokrego ogona (choroba mokrego tułowia) - nazywana również "ciekłym chomikiem" to śmiertelna choroba bakteryjna atakująca chomiki, głównie chomiki syryjskie.

    Program Łuna (ros. Луна - Księżyc) — był to radziecki, bardzo bogaty i zróżnicowany program bezzałogowych sond kosmicznych do badań Księżyca, który objął łącznie aż 45 (24 oficjalne) misje. Jego celem było przede wszystkim wykonanie bardzo dokładnych fotografii widocznej oraz niewidocznej z Ziemi półkuli księżycowej, wylądowanie na powierzchni, przeprowadzenie analiz gruntu, jego pomiarów termicznych, chemicznych i fizycznych. Program, w zależności od charakteru misji, planowany był jako seria bezzałogowych orbiterów i lądowników, w tym pierwszych bezzałogowych pojazdów kołowych, zdolnych przemieszczać aparaturę naukową oraz lądowników z aparaturę wzlotową, zdolną powrócić na Ziemię. Chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii) – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych. Najmniejszy przedstawiciel podrodziny chomików. Ma 7 cm długości, waży 10–25 g, jest więc wielkości 2-tygodniowego chomika syryjskiego. Jego futro ma barwę piaskową z lekko czerwonawym odcieniem w lecie i szarym w zimie. Brak pręgi na grzbiecie i bocznych plam. Łapy ma porośnięte futrem. Porusza się jak chomik dżungarski, lecz jest bardziej zwinny. Na wolności zamieszkuje piaszczyste pustynie i półpustynie Azji Środkowej. Nie kopie rozbudowanego systemu nor. Wygrzebuje wąski otwór w wydmie i tuż za nim wykopuje sobie sypialnię. Ciąża trwa od 19 do 22 dni, po czym rodzi się do siedmiu młodych. Jego zwyczaje, zachowanie i biologia są podobne do innych chomików karłowatych. Żyje 2-3 lata.

    Dodano: 08.11.2011. 18:04  


    Najnowsze