• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Siemieńska o kobietach w męskim świecie nauki

    04.06.2010. 09:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Czy kobietom trudniej uzyskać profesurę niż mężczyznom? Z jakich powodów ze starania o stypendium naukowe rezygnują kobiety, a z jakich mężczyźni? Jaką rolę w karierze naukowej obu płci odgrywa postać mentora? Odpowiedzi m.in. na takie pytania poznali uczestnicy konferencji ,,Płeć w nauce - przeszkoda czy atut? Kariery naukowe a życie prywatne". ,,Szukamy odpowiedzi na pytanie czy naukę +ciągną+ mężczyźni, czy kobiety coś do niej wnoszą - poza swoją obecnością" - mówiła rozpoczynając konferencję prof. Renata Siemieńska z Instytutu Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.  Według danych przedstawionych podczas konferencji, wśród 193 członków rzeczywistych Polskiej Akademii Nauk jest jedynie 6 kobiet. Kobiety są szefami jedynie siedmiu z 76 instytutów naukowych. 93 proc. kadry kierowniczej polskich instytutów naukowych stanowią mężczyźni.

    Z danych przedstawionych przez prof. Renatę Siemieńską wynika, że choć w ciągu ostatnich 30 lat liczba kobiet i mężczyzn uzyskujących stopień doktora zrównała się, a kobiety stanowią niemal połowę słuchaczy studiów doktoranckich, to wciąż znacznie mniej kobiet niż mężczyzn uzyskuje stopień doktora habilitowanego czy profesora.

    Im wyższy stopień naukowy tym większe różnice w liczbie promowanych kobiet i mężczyzn w poszczególnych dziedzinach nauki. W 2007 roku 49 proc. osób, które uzyskały stopień doktora stanowiły kobiety. Wśród uczonych ze stopniem doktora habilitowanego było ich 32 proc., a z tytułem profesora już tylko 26 proc.

    Jak zauważyła prof. Siemieńska, choć rośnie liczba kobiet osiągających sukcesy w nauce, to ich pozycja jest znacznie słabsza na pozycjach związanych z największym prestiżem. ,,Obecność kobiet w nauce wiąże się z tym, że wielu mężczyzn z tego sektora odchodzi. Więcej kobiet można spotkać tam, gdzie jest gorsze finansowanie" - powiedziała podczas konferencji prof. Siemieńska.

    Badania prof. Siemieńskiej wykazują, że wśród pracowników naukowych z grantów częściej korzystają mężczyźni. ,,W latach 2005-2007 projekty kierowane przez kobiety stanowiły 1/3 wszystkich zaakceptowanych projektów naukowych" - mówiła prof. Siemieńska.

    Tzw. wskaźnik sukcesu, czyli odsetek wniosków, które otrzymały dofinansowanie w stosunku do wniosków złożonych jest mniejszy w grupie kobiet niż mężczyzn. Ta dysproporcja jest szczególnie widoczna w obszarze nauk ścisłych.

    Elementem, w którym pozycja kobiet i mężczyzn utrzymuje się na podobnym poziomie jest ilość publikacji zamieszczanych w mediach zagranicznych. Z danych ośrodka badawczego Pentor z 2005 roku wynika, że wśród badanych młodych naukowców 90 proc. mężczyzn i 93 proc. kobiet nie miało w ciągu ostatnich dwóch lat żadnego artykułu wydrukowanego w książce wydanej zagranicą. ,,Aż 65 proc. mężczyzn i 73 proc. kobiet nie miało też ani jednej publikacji w czasopismach zagranicznych" - mówiła prof. Siemieńska.
     
     ,,Istnieje jednak związek między fazą procesu życiowego a +produkcją naukową+. Kobiety po urodzeniu dziecka swą dobrą organizację przekładają zwykle na efektywność naukową" - zauważyła prof. Siemieńska.

    Czynnikiem, który może utrudniać kobietom awansowanie i pełnienie istotnej roli w instytucjach naukowych jest zjawisko mentoringu. Opieka osoby, wspierającej młodego naukowca w jego karierze może w dużym stopniu przyczynić się do osiągnięcia sukcesu zawodowego.

    ,,Mentorami częściej są mężczyźni. Kobiety zazwyczaj nie zajmują odpowiednio wysokich stanowisk, by mogły pełnić taką funkcję" - mówiła prof. Siemieńska. Jak tłumaczyła, mentorzy-mężczyźni częściej wspierają kariery mężczyzn, podczas gdy wśród kobiet pełniących funkcję mentora nie widać tendencji do szczególnego faworyzowania którejś z płci.

    Siemieńska tłumaczyła również, że płeć jest czynnikiem, w istotny sposób różnicującym powody, dla których młodzi naukowcy rezygnują z ubiegania się o stypendium. Z badań Pentora wynika, że wśród kobiet najczęstszym powodem nieubiegania się o stypendium naukowe są powody rodzinne. Na taką przyczynę wskazało 37 proc. ankietowanych kobiet - naukowców. W przypadku 26 proc. mężczyzn decyduje o tym najczęściej po prostu brak potrzeby wyjazdu na stypendium.

    Wśród najczęstszych powodów rezygnacji z ubiegania się o stypendium naukowe - wśród obu płci - jest brak czasu. Tak swą rezygnację uzasadniało 11 proc. kobiet i 19 proc. mężczyzn. Jak tłumaczyła prof. Siemieńska, brak czasu mężczyzn-naukowców można tłumaczyć, tym, że często muszą oni podejmować różne prace dodatkowe, by móc utrzymać swoje rodziny.

    ***

    Konferencję ,,Płeć w nauce - przeszkoda czy atut? Kariery naukowe a życie prywatne" zorganizowały: Instytut Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego (ISS), Fundacja Feminoteka we współpracy z katedrą UNESCO Kobiety-Społeczeństwo-Rozwój.

    Spotkanie zrealizowano w ramach międzynarodowego projektu ,,Workcare Synergies" finansowanego z 7 Programu Ramowego Komisji Europejskiej, prowadzonego w 7 krajach Unii. Polską część badań realizuje ISS UW,  a koordynatorką badań jest prof. Renata Siemieńska. Projekt będzie trwał do końca 2012 roku i ma służyć upowszechnieniu wyników kilkunastu badań przeprowadzonych w ramach wcześniejszych Programów Ramowych UE.

    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    bsz




    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gródek Szlachecki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Siemień. Powierzchnia 475 ha oraz 581 mieszkańców ( 288 kobiet i 296 mężczyzn). Domy i budynki gospodarcze położone są po obu stronach drogi, typ ulicówka. Wskaźnik maskulinizacji, współczynnik maskulinizacji – wskaźnik demograficzny określający, ilu mężczyzn w danym społeczeństwie przypada na określoną liczbę kobiet - czyli najczęściej określa liczbę mężczyzn na 100 kobiet. Finnkampen – tradycyjny mecz lekkoatletyczny rozgrywany począwszy od 1925 roku pomiędzy reprezentacjami Finlandii i Szwecji. Aktualnie impreza odbywa się rokrocznie od 1954 roku. Pierwotnie w zawodach brali udział tylko mężczyźni, a kobiety startują od 1953 roku (poza 1956, 1962 i 1963) jednak dopiero w 1964 rywalizowały na tym samym obiekcie co mężczyźni . Punktacja w meczu liczona jest osobno dla panów i pań. Najwięcej zwycięstw w klasyfikacji końcowej odnieśli wśród mężczyzn Finowie (44), a wśród kobiet Szwedki (32).

    Siemień – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Siemień, przy ujściu Piwonii do Tyśmienicy. Kobiety w nauce: Udział kobiet w działalności naukowej odróżnia się od udziału mężczyzn w wielu aspektach m.in.: mniejszego zaangażowania kobiet w działalność naukową w każdej epoce (także współcześnie), preferowania przez kobiety określonych dziedzin naukowych, mniejszej obecności kobiet na eksponowanych stanowiskach naukowych itp. Te zjawiska były przedmiotem zainteresowania w Europie już w średniowieczu (np. Christine de Pisan), a od XVIII w. (np. Jean Condorcet) stały się przedmiotem badań i rozważań różnych dziedzin nauki np. historii kobiet, psychologii, socjologii, antropologii, filozofii, kulturoznawstwa, czy badań gender. Wnioski wysnute na tej podstawie nie są do dzisiaj powszechnie akceptowane i niekiedy są uznawane za kontrowersyjne.

    Wskaźnik feminizacji (współczynnik feminizacji) - określa, ile kobiet w danym społeczeństwie przypada na określoną liczbę mężczyzn, czyli najczęściej - określa liczbę kobiet na 100 mężczyzn. Analogicznym współczynnikiem jest współczynnik maskulinizacji. Siemień-Kolonia – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Siemień. Leży przy drodze 815.

    Pożądanie – stan silnego pragnienia posiadania czegoś lub odbycia stosunku płciowego. Występuje najczęściej pod wpływem bodźców wzrokowych (w przypadku mężczyzn), bądź też słuchowych (kobiety). Choć nie jest to regułą; jest wielka różnorodność i ilość impulsów, czy też sytuacji mogących wywołać pożądanie. U mężczyzn objawia się ono wzwodem prącia i obfitym ślinieniem, u kobiet jest to wzwód łechtaczki, sutków, wilgoć w ustach, a także w pochwie. U niektórych osób pożądanie (seksualne lub inne) może być niezwykle silne, może to prowadzić do aktów przemocy, ale bywa też motorem ambicji, zwłaszcza męskiej, co związane jest z wysokim poziomem testosteronu w organizmie. Liga Kobiet Polskich – Liga Kobiet Polskich jest stowarzyszeniem zrzeszającym kobiety bez względu na światopogląd, przekonanie czy przynależność do innych organizacji społecznych, partii politycznych, kościołów lub związków wyznaniowych chcące działać na rzecz kobiet i ich rodzin( § 1 Statutu LKP). Została oficjalnie zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w 2001 roku, ale odwołuje się do tradycji Ligi Kobiet Polskich założonej w 1913 roku.

    Kubańska Federacja Kobiet hisz. Federación de Mujeres Cubanas (FMC) – kubańska organizacja społeczno-polityczna założona w 1960 r., mająca 73710 placówek w całym kraju. Do FMC należy 85% kobiet w wieku powyżej 14 roku życia. Federacja ma bliskie powiązania z wieloma ministerstwami i przez tę organizację głos kobiet w walce o pełne prawa może zostać usłyszany. W dzisiejszej Kubie 44,5% członków związków zawodowych, 64% prawników, 49% sędziów i 47% sędziów Sądu Najwyższego to kobiety. 45,2% deputowanych do parlamentu to kobiety – to trzeci na świecie odsetek kobiet uczestniczących w życiu publicznym.

    Tytuł naukowy (tytuł naukowy profesora) – nadawany przez Prezydenta RP osobie, która uzyskała już stopień naukowy doktora habilitowanego przez to jest samodzielnym pracownikiem nauki, ma osiągnięcia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej. Wyjątkowo może być nadany osobie ze stopniem doktora, o wybitnych osiągnięciach naukowych lub artystycznych.

    Ślepota barw – zwana też zaburzeniem rozpoznawania barw (często ogólnie i mylnie nazywana daltonizmem), u ludzi jest niezdolnością do spostrzegania różnic pomiędzy niektórymi lub wszystkimi barwami, które normalnie są dostrzegane przez inne osoby. Ślepota barw jest zazwyczaj wadą wrodzoną, uwarunkowaną genetycznie, dziedziczoną recesywnie w sprzężeniu z chromosomem X. Z tego też powodu znacznie częściej dotyczy mężczyzn (ok. 1,5%) niż kobiet (ok. 0,5%). Ponieważ mężczyźni nie przekazują swojego chromosomu X swoim męskim potomkom, zatem mężczyzna ze ślepotą barw nie przekaże jej swojemu synowi. Kobieta, mając dwa chromosomy X może być nosicielką genu ślepoty barw nawet o tym nie wiedząc. Jeżeli po stronie rodziny matki jest mężczyzna, który ma ślepotę barw, to jest duża szansa, że jej dziecko odziedziczy jego gen. Przyczyni się to do ślepoty barw zazwyczaj w przypadku, gdy dziecko będzie płci męskiej. W bardzo rzadkich przypadkach matka sama będzie miała tę wadę. Oznaczać to będzie, że posiada dwa „ślepe na barwy” chromosomy X. Fakt, że gen ślepoty barw jest w chromosomie X, jest przyczyną, że prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u mężczyzn jest od 10 do 20 razy większe niż u kobiet.

    Dodano: 04.06.2010. 09:19  


    Najnowsze