• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prof. Sikora opowie w CMK o królestwie galaktyk

    05.12.2009. 23:57
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    W poniedziałek, 7 grudnia, w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika prof. Marek Sikora wygłosi wykład pt. "Królestwo galaktyk" w ramach cyklu "Spotkania z astronomią".

    Prof. Sikora specjalizuje się w astrofizyce wysokich energii, w tym przede wszystkim w dżetach i źródłach kosmicznego promieniowania gamma oraz aktywnych jądrach galaktyk. To właśnie tym ciałom niebieskim naukowiec poświeci swoje najbliższe wystąpienie.

    Od początku październik - w cyklu "Spotkania z astronomią" - naukowcy z warszawskich instytucji astronomicznych oraz zaproszeni goście mówili o falach grawitacyjnych (Dorota Rosińska, 5 października), odległościach we Wszechświecie (Agnieszka Janiuk, 12 października), wahadle Foucaulta (Aleksander Schwarzenberg-Czerny, 19 października), sąsiadach Drogi Mlecznej (Kamil Złoczewski, 26 października), Leonidach (Arkadiusz Olech, 9 listopada), obserwacjach planet pozaziemskich (Wojciech Pych, 16 listopada), potwierdzeniach teorii Einsteina (Radosław Poleski, 23 listopada) i najszybszych obiektach we Wszechświecie (Krzysztof Nalewajko, 30 listopada).

    Tematami kolejnych wykładów będą: życie we Wszechświecie (Janusz Ziółkowski, 14 grudnia), "Strzelec w opałach" (Ewa Łokas, 21 grudnia), masy czarnych dziur (Andrzej Zdziarski, 11 stycznia) i gromady kuliste (Arkadiusz Hypki, 18 stycznia).

    Wykłady odbywają się w poniedziałki, o godzinie 17.00, w Sali Seminaryjnej CAMK. Współorganizatorem spotkań jest warszawski oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii. W pogodne dni po wykładach są organizowane pokazy nieba.

    Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN znajduje się na ul. Bartyckiej 18. Do CAMK dojechać można autobusem 108 z Pl. Trzech Krzyży lub 167 z Ochoty, Mokotowa i Woli. Należy wysiąść na przystanku "Figowa". JPO

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Supergromada – zgrupowanie setek lub tysięcy grup i gromad galaktyk. Supergromady są jednymi z największych znanych struktur we Wszechświecie. Istnienie supergromad wskazuje na to, że galaktyki są rozłożone we Wszechświecie nierównomiernie, nawet w dużych skalach. Większość z nich łączy się w grupy i gromady, przy czym grupy zawierają do 50 galaktyk, a gromady do kilku tysięcy. Te grupy i gromady, a także dodatkowe odizolowane galaktyki, tworzą razem większe struktury zwane właśnie supergromadami. Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN (popularnie zwane CAMK) – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, mieszczący się w Warszawie przy ul. Bartyckiej oraz posiadający oddział w Toruniu, w którym prowadzone są badania z zakresu szeroko pojętej astronomii i astrofizyki: ewolucji gwiazd, teorii akrecji, astrofizyki wysokich energii, dynamiki układów gwiazdowych, kosmologii, teorii względności, astrofizyki gwiazd neutronowych, komputerowych symulacji procesów astrofizycznych i innych. CAMK prowadzi także studia doktoranckie w zakresie astronomii oraz astrofizyki i posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. W Centrum jest zatrudnionych ok. 40 pracowników naukowych i studiuje w nim ok. 15 doktorantów. W astronomii włókna są jednymi z największych struktur Wszechświata. Włókna wyglądają jak ogromne nici, ciągnące się na przestrzeni od 70 do 150 megaparseków, tworząc granice pomiędzy ogromnymi pustkami. Włókna są skupiskiem gromad i supergromad galaktyk.

    Zasada kopernikańska – zasada filozoficzna, według której położenie Ziemi we wszechświecie nie jest w żaden sposób uprzywilejowane. Nazwa pochodzi od nazwiska Mikołaja Kopernika, który zapostulował odejście od geocentrycznego modelu Wszechświata i zastąpienie go takim, w którym Ziemia jest tylko jednym z ciał krążących wokół Słońca (przyjął jednak, że to Słońce stanowi centrum Wszechświata). Ściana Rzeźbiarza (Ściana Południowa) – włókno złożone z gromad i supergromad galaktyk. Znajduje się w odległości ok. 400 mln lat świetlnych i ciągnie na przestrzeni blisko miliarda lat świetlnych. Na Ścianę Rzeźbiarza składają się głównie dwie supergromady galaktyk: Supergromada w Feniksie oraz Supergromada w Rzeźbiarzu. Pomiędzy Supergromadą Lokalną w Supergromadą w Feniksie znajduje się Pustka w Rzeźbiarzu, która jest jedną z największych pustek w pobliskim Wszechświecie.

    Growing Up in the Universe – seria wykładów Richarda Dawkinsa będąca częścią wykładów bożonarodzeniowych Royal Institution, w których omawia ewolucję życia we wszechświecie. Janusz Bieniak (ur. 1 października 1927 w Warszawie) - prof. dr hab, polski historyk (mediewista) specjalizujący się w tematyce dotyczącej historii Polski średniowiecznej oraz nauk pomocniczych historii m.in. genealogii, heraldyki, dyplomatyki i źródłoznawstwa.. Wykładowca Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

    Zimna ciemna materia - jeden z rodzajów ciemnej materii. Postulat jej istnienia wynika z udoskonalenia teorii wielkiego wybuchu zawierającej dodatkowe założenia, że większość materii we wszechświecie składa się z materiału, który nie może być obserwowany, bo nie wytwarza promieniowania elektromagnetycznego (skutkiem czego jest ciemna), a cząstki tworzące tę materię poruszają się wolno (stąd jest zimna). Większość kosmologów traktowała zimną materię jako opis, jak wszechświat przeszedł z gładkiego początkowego stanu we wczesnym czasie (jak pokazują badania kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła) do rozkładu galaktyk i ich gromad, jaki widzimy dziś - wielkoskalowej struktury wszechświata. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA) znajduje się w Cambridge, Massachusetts (USA) przy 60 Garden Street. Jest to najbardziej zróżnicowana instytucja astrofizyczna na świecie. Naukowcy CfA przeprowadzają szeroki program badań astronomicznych i astrofizycznych. Misją Centrum jest szerzenie naszej wiedzy i zrozumienia Wszechświata poprzez badania i edukację w zakresie astronomii i astrofizyki oraz Nauk o Ziemi.

    Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika - jeden z 17 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Humanistyczny powstał wraz z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika. Organizatorem i pierwszym dziekanem był prof. dr hab. Konrad Górski. Rozpoczęcie wykładów na Wydziale w dniu 24 XI 1945 r. inaugurowało jednocześnie działalność dydaktyczną całego Uniwersytetu.

    Aleksander Schwarzenberg-Czerny – polski astronom, profesor doktor habilitowany. Syn Władysława. Ukończył studia astronomiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Doktorat z astrofizyki, habilitacja – 1990, tytuł profesorski otrzymał w 2002 roku. Obecnie pracuje jako profesor zwyczajny w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.

    Supergromada Shapleya (również Koncentracja Shapleya) – najmasywniejsza koncentracja gromad galaktyk w lokalnym Wszechświecie . Została zaobserwowana przez Harlowa Shapleya w 1930 roku w gwiazdozbiorze Centaura. Znajduje się ona w odległości 650 milionów lat świetlnych oraz 500 milionów za Supergromadą w Centaurze za którą bezpośrednio jest położona. Zapadanie grawitacyjne (kolaps) – zjawisko kurczenia się skupisk materii pod wpływem siły grawitacji. Jeden z najbardziej powszechnych procesów zachodzących we Wszechświecie w najróżniejszych skalach przestrzennych i czasowych, począwszy od formowania się gromad galaktyk, galaktyk, a skończywszy na narodzinach, ewolucji i śmierci gwiazd. Zapadanie obłoków gazu zachodzi, gdy nie jest możliwe zachowanie równowagi hydrostatycznej, tzn. kiedy ciśnienie całkowite gazu nie jest w stanie zrównoważyć oddziaływań grawitacyjnych. Stan taki osiągany jest przez dowolne skupisko materii, które przekroczy masę krytyczną, zwaną masą Jeansa.

    Pomiary odległości w kosmologii fizycznej są wykorzystywane do zobrazowania odległości pomiędzy obiektami astronomicznymi lub zdarzeniami we Wszechświecie. Są często wykorzystywane do powiązania pewnych obserwowalnych wielkości (jak jasność odległych kwazarów, przesunięcie ku czerwieni odległej galaktyki lub rozmiar kątowy pików akustycznych mikrofalowego promieniowania tła) z wielkościami, które nie są bezpośrednio obserwowalne, ale wygodniejsze do obliczeń (jak współrzędne współporuszające się kwazarów, galaktyk itp.). Metody pomiarów odległości opisane poniżej odnoszą się do odległości euklidesowych, przy niewielkim przesunięciu ku czerwieni. Wielka Ściana Sloan – ogromna struktura typu włókno, zbudowana z supergromad galaktyk. Jest to największa ze znanych obecnie struktur w obserwowanym Wszechświecie. Została odkryta przez J.R. Gotta i in. w 2003 r. w oparciu o przegląd nieba Sloan Digital Sky Survey. Ściana znajduje się w kierunku gwiazdozbioru Panny, w średniej odległości około 1 miliarda lat świetlnych, ma długość 1,37 miliarda lat świetlnych i jest o 80% większa od odkrytej wcześniej Wielkiej Ściany.

    Dodano: 05.12.2009. 23:57  


    Najnowsze