• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Radom/Wystawa z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

    01.03.2012. 16:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wystawę i konferencję naukową poświęconą podziemiu niepodległościowemu w regionie radomskim przygotowała radomska delegatura IPN w związku z obchodzonym w czwartek Narodowym Dniem Pamięci "Żołnierzy Wyklętych".

    Wystawa nosi tytuł "Bić się do końca. Podziemie niepodległościowe w regionie radomskim w latach 1945-1950". Jej autorami są pracownicy radomskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej - Krzysztof Busse i Arkadiusz Kutkowski.

    Na wystawie zaprezentowano dokumentację dotyczącą podziemia niepodległościowego na terenie regionu radomskiego; są to m.in. fotografie i dokumenty obrazujące działalność Inspektoratu WiN krypt. Związek Zbrojnej Konspiracji - największej niepodległościowej struktury w regionie radomskim po 1945 r.

    Na ekspozycji znalazły się m.in. fotografie komendanta Inspektoratu "ZZK" por. Franciszka Jaskulskiego pseud. Zagończyk, który został stracony 19 lutego 1947 r.

    Materiały zaprezentowane na wystawie pochodzą głównie z archiwum IPN, a także ze zbiorów osób prywatnych. Wystawę w sali koncertowej Urzędu Miejskiego w Radomiu będzie można oglądać przez najbliższe trzy tygodnie.

    W ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych Klub Historyczny im. Generała Stefana Roweckiego "Grota" przygotował także konferencję naukową pt."Ofiary represji komunistycznych w regionie radomskim w latach 1945-1956", która po południu w czwartek odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej.

    Według jednego z prelegentów - Krzysztofa Busse, to pierwsza w regionie tego typu konferencja ujmująca w sposób kompleksowy tematykę podziemia niepodległościowego w regionie radomskim w latach 1945-1950.

    Podczas sesji mowa będzie m.in. o akcji represyjnej NKWD wobec radomskich sędziów i prokuratorów w styczniu 1945 r. oraz o losach osób zamordowanych przez stalinowski aparat represji w latach 1945-1956 w pow. radomskim. Omawiane będzie także pojęcie zbrodni komunistycznej w kontekście odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy państwa komunistycznego na przykładzie śledztwa ws. zabójstwa legendarnego żołnierza WiN Aleksandra Młyńskiego "Drągala".

    Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" został ustanowiony w 2011 roku przez parlament "w hołdzie +Żołnierzom Wyklętym+ - bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu".

    PAP - Nauka w Polsce

    ilp/ abe/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” – polskie święto państwowe obchodzone corocznie 1 marca, poświęcone pamięci Żołnierzy Wyklętych – żołnierzom antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia, ustanowione na mocy ustawy z dnia 3 lutego 2011 roku. Święto nie jest dniem wolnym od pracy. Panny wyklęte – projekt muzyczny Dariusza Malejonka i artystek polskiej sceny muzycznej, zainspirowany historią Żołnierzy Wyklętych. Wydawcą albumu jest Fundacja Niepodległości w ramach obchodów Roku Żołnierzy Wyklętych. Armia Polska w Kraju – organizacja zbrojna polskiego podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego działająca w latach 1946-1947 na terenie województwa krakowskiego.

    Marzec 2011: W Polsce po raz pierwszy obchodzono nowe święto państwowe – Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". (prezydent.pl) Samodzielny Batalion Operacyjny NSZ krypt. "Zuch" – oddział partyzantki podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, podlegający Oddziałowi III Komendy Okręgu VII NSZ (Kraków), działający na terenie powiatu sanockiego i ościennych w latach 1945-1946.

    Władysław Liniarski, ps. "Mścisław", "Wuj", "Jan" (ur. 23 listopada 1897, zm. 11 kwietnia 1984 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego, komendant Białostockiego Okręgu ZWZ-AK (nieprzerwanie przez 5 lat); od stycznia 1945 komendant Białostockiego Okręgu AKO; jeden z "żołnierzy wyklętych"; działacz podziemia antykomunistycznego, ofiara represji stalinowskich; w 1979 został członkiem Komitetu Porozumienia na rzecz Samostanowienia Narodu. Norbert Ołyński (ur. 1913, zm. 1983) – prawnik, sędzia, oficer Ludowego Wojska Polskiego, odpowiedzialny za skazanie na śmierć 32 żołnierzy podziemia niepodległościowego.

    Antoni Fryszkowski ps. Ryś (ur. 5 czerwca 1924, zm. 10 lutego 1948) – żołnierz Konspiracyjnego Wojska Polskiego oraz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, jeden z dowódców podziemia niepodległościowego we wschodniej Wielkopolsce i na Kujawach w latach 1945–47, żołnierz wyklęty. W regularnym wojsku nigdy nie służył, jako dowódca partyzancki używał stopnia porucznika. Mieczysław Widaj (ur. 12 września 1912 w Mościskach, zm. 11 stycznia 2008 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego, zastępca przewodniczącego Najwyższego Sądu Wojskowego, w latach 1945-1953 odpowiedzialny za skazanie na śmierć 106 żołnierzy podziemia niepodległościowego.

    Anatol Radziwonik, ps. Olech (ur. 20 lutego 1916 w Briańsku na terenie Rosji, zm. 12 maja 1949 na Nowogródczyźnie) – podporucznik WP, od 1943 w AK, jeden z dowódców oddziałów podziemia antykomunistycznego i niepodległościowego, ostatni dowódca zorganizowanych struktur polskiego podziemia niepodległościowego na ziemi nowogródzkiej.

    Wiktor Suchocki (ur. 31 sierpnia 1906 w Sosnkowiczach w powiecie łuninieckim, zm. 26 października 1956 w Kowarach) – podpułkownik LWP, prokurator wojskowy oskarżający w procesach żołnierzy antykomunistycznego podziemia niepodległościowego.

    Żołnierze Wyklęci (Żołnierze Niezłomni, Żołnierze drugiej konspiracji) – określenie żołnierzy podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiających opór sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR. Ostatni „żołnierz wyklęty” – Józef Franczak ps. „Lalek” z oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka” – zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami (woj. lubelskie) osiemnaście lat po wojnie – 21 października 1963 roku. Amnestia w 1947 roku – amnestia skierowana do żołnierzy i działaczy polskiego podziemia antykomunistycznego. Ustawa o amnestii została uchwalona przez polski Sejm 22 lutego 1947 r. Faktycznym celem amnestii była likwidacja zorganizowanego oporu przeciwników rządu. Obietnic amnestyjnych nie dotrzymano. Zebrana w toku przesłuchań wiedza posłużyła do późniejszych represji wobec ujawnionych i dotarcie do osób nadal prowadzących walkę. Łącznie amnestia objęła 76 774 osoby.

    Obława augustowska (inaczej: obława lipcowa) – operacja przeprowadzona w lipcu 1945 roku przez oddziały Armii Czerwonej siłami 385 Pułku Strzeleckiego Wojsk Wewnętrznych NKWD oraz wydzielonymi oddziałami LWP i UB. Miała ona na celu rozbicie i likwidację oddziałów podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego w rejonie Suwałk i Augustowa. Obława augustowska nazywana jest niekiedy "Małym Katyniem". Podobną akcję antypartyzancką przeprowadzono w sierpniu 1945 roku również na Litwie. Stanisław Pióro ps. Emir, Mohort (zm. 1949) − leśniczy z Nawojowej, podczas okupacji hitlerowskiej żołnierz 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK, w 1947 roku twórca organizacji i jeden z przywódców Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej, z którą związany był między innymi ks. Władysław Gurgacz ps. Sem, uczestnik podziemia antykomunistycznego po II wojnie światowej.

    338 Pułk Pograniczny NKWD – jeden z pułków w składzie wojsk NKWD. U schyłku lata 1945 operował w regionie Lubaczowa walcząc z polskim podziemiem niepodległościowym oraz sotniami UPA. Dzień Weteranów (ang. Veterans Day) - amerykańskie święto mające na celu uhonorowanie weteranów służących w siłach zbrojnych Stanów Zjednoczonych. Obchodzone jest 11 listopada, w rocznicę zawarcia rozejmu po I wojnie światowej, w ten sam dzień co Święto Niepodległości i Dzień Pamięci w innych krajach. Mimo że święto poświęcone jest pamięci wszystkich weteranów, żywych i zmarłych, jego celem jest uczczenie głównie żyjących żołnierzy i wyrażenie podziękowania za ich służbę krajowi. Pamięci zmarłych żołnierzy poświęcone jest oddzielne święto, Memorial Day, obchodzone w maju.

    Myśmy rebelianci. Piosenki żołnierzy wyklętych - studyjny album grupy De Press wydany przez Muzeum Powstania Warszawskiego 8 października 2009 r. Album zawiera piosenki niepodległościowego podziemia z lat 1944 - 1953 w nowej aranżacji, z rockową muzyką autorstwa zespołu. Muzykę dodano też do wierszy Czerwona zaraza Józefa Szczepańskiego i Wilki Zbigniewa Herberta, czyniąc z nich piosenki. Do płyty CD dołączony jest śpiewnik zawierający teksty wraz z komentarzami.

    Dodano: 01.03.2012. 16:19  


    Najnowsze