• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rak jelita na smyczy - konferencja w Warszawie

    26.10.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Rak jelita grubego należy do najczęściej występujących nowotworów. Można to zmienić - mówili uczestnicy konferencji dla studentów Uniwersytetu Medycznego w Warszawie "Rak na smyczy", zorganizowanej w poniedziałek.

    Jak przypomniał prof. Marek Szczepkowski, ordynator Klinicznego Oddziału Chirurgii Ogólnej i Kolorektalnej Szpitala Bielańskiego w Warszawie, rak jelita grubego zajmuje wśród nowotworów drugie miejsce pod względem częstości występowania - u mężczyzn częstszy jest tylko rak płuca, wśród kobiet - rak piersi. Dynamika wzrostu zachorowań jest u nas najwyższa w Europie. Dane z roku 2006 mówiły o około 13 000 zachorowań, w roku 2010 było to już około 15 000. W roku 2025 ma być około 25 000 zachorowań i 16 000 zgonów.

     

    W Polsce pacjent ma nadal mniejsze szanse na przeżycie niż krajach Europy zachodniej. Przede wszystkim ważne jest rozpoznanie we wczesnym stadium. Ale w Polsce wciąż zbyt długi jest także odstęp pomiędzy postawieniem rozpoznania a podjęciem leczenia. Samo leczenie nie może się zaczynać od operacji - najpierw potrzebna jest właściwa ocena stanu pacjenta i wdrożenie leczenia skojarzonego - na przykład przeprowadzenie przed operacją radioterapii. Dobre leczenie wymaga doświadczenia, dlatego powinno być prowadzone w specjalistycznych ośrodkach. Ważne jest także dobre monitorowanie po operacji - może poprawić odległe wyniki leczenia nawet o 10 proc. - zaznaczył prof. Szczepkowski.

    W przypadku raka płuca udało się odwrócić tendencję i zapadalność maleje. Aby osiągnąć podobny rezultat w raku jelita, potrzebne są działania profilaktyczne. "Róbmy wszystko, aby chirurdzy mieli jak najmniej do roboty" - mówił dr Leszek Zając, chirurg onkolog z warszawskiego Centrum Onkologii.

    Około 30 procent przypadków ma podłoże genetyczne - w przypadku niektórych rzadkich zespołów można mieć stuprocentową pewność, że rak rozwinie się u danej osoby przed 40 rokiem życia, dlatego usuwa się zapobiegawczo całe jelito. Jednak większość raków jelita - około 3/4 - wywodzi się z łagodnych guzów - gruczolaków, które po kilkunastu latach mogą przekształcić się w nowotwory złośliwe.

    Wykonywane po 50. roku życia raz na kilka lat badanie kolonoskopowe pozwala nie tylko wykrywać, ale od razu usuwać gruczolaki, a tym samym - zabezpieczyć przed rozwojem raka jelita.

    Kolonoskopia, czyli badanie endoskopowe całego jelita grubego - to najdroższe, ale i najpewniejsze badanie przesiewowe. W czterech krajach Europy - w tym w Polsce - prowadzi się badania przesiewowe tą właśnie metoda.

    Finansowana przez Ministerstwo Zdrowia kolonoskopia jest przeprowadzana raz na 10 lat, począwszy od 50. roku życia. Każdy lekarz rodzinny powinien móc skierować pacjenta na kolonoskopię. Dotychczas wykonano już około 190 tys. takich badań, wykrywając prawie 1800 przypadków raka jelita grubego oraz ponad 10 000 zaawansowanych gruczolaków.

    Wciąż mało popularne, choć wyjątkowo tanie i proste jest badanie per rectum - badanie przez lekarza palcem odbytu i końcowego odcinka jelita grubego. Wciąż zdarza się, że lekarz leczy domniemane hemoroidy, a u pacjenta rozwija się nowotwór. Duża część nowotworów - około połowy - zlokalizowanych jest w odbytnicy i esicy. W ich przypadku w stolcu może być widoczna krew. Jeśli guz zaatakował część jelita położoną głębiej (po stronie prawej) - pacjent może być anemiczny z powodu niewidocznych krwawień.

    Czynnikami ryzyka raka jelita grubego są choroby zapalne jelit, wiek (najczęściej rozwija się w wieku 60-70 lat) oraz niska aktywność fizyczna i niewłaściwa dieta (dużo tłuszczu i czerwonego mięsa.)

    "Gdy pacjent słyszy +dieta+, zwykle błędnie i myśli o diecie lekkostrawnej" - mówił dr Dariusz Włodarek, kierownik Zakładu Dietetyki na SGGW. - Tymczasem dieta, która zapobiega rakowi jelita powinna być bogata w błonnik, zawierać warzywa i owoce, pełnoziarniste pieczywo, warzywa, rośliny strączkowe, zieloną herbatę - produkty zapobiegające nowotworom. Dieta lekkostrawna przydaje się natomiast u chorych tuż po operacji jelita.

    Grzegorz Kotoro ze stowarzyszenia Europacolon mówił o nowych metodach diagnostycznych - jak test ms 9, który na podstawie badania krwi pozwala znaleźć typowe dla raka jelita grubego uszkodzenia DNA. Wirtualna kolonoskopia odtwarza obraz jelita grubego na podstawie danych pochodzących z badania metodą tomografii komputerowej. Wreszcie połykana przez pacjenta kapsułka endoskopowa wykonujące serię zdjęć jelita (4 klatki na sekundę) jest badaniem o wiele wygodniejszym od kolonoskopii, choć nie pozwala na pobranie próbek.

    Organizatorami konferencji byli stowarzyszenie Europacolon Polska, IFMSA Poland, Studenckie Towarzystwo Onkologiczne oraz Instytut Psychologiczno-Psychoseksualno-Szkoleniowy "Beata Vita".

    PAP - Nauka w Polsce, Paweł Wernicki

    pmw/ tot/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kolonoskop – giętki, oparty na technice światłowodowej przyrząd w kształcie długiej, cienkiej rury, służący do diagnostyki (obrazowania) chorób jelita grubego. Badanie wykonywane tym urządzeniem nazywane jest kolonoskopią (w przypadku wziernikowania całego jelita grubego) lub sigmoidoskopią – w przypadku obrazowania końcowego, 50–60 cm odcinka jelita grubego. Pancolitis jest to bardzo poważna postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w której choroba zajmuje całe jelito grube. Zastawka krętniczo-kątnicza jest otwarta i mogą przez nią przedostawać się mediatory procesu zapalnego z jelita grubego do jelita cienkiego i powodować zmiany w końcowej części jelita krętego (dzieje się tak u 15-20% chorych u których stwierdza się pancolitis). Rodzinna polipowatość gruczolakowata (ang. familial adenomatous polyposis, FAP) – choroba genetyczna charakteryzująca się licznymi polipami gruczolakowatymi jelita grubego, powstającymi w 2. dekadzie życia. U nieleczonych chorych niemal we wszystkich przypadkach rozwija się rak jelita grubego.

    Wirtualna kolonoskopia to metoda diagnostyki, polegająca na utworzenia trójwymiarowego modelu jelita grubego od odbytnicy aż do kątnicy, przy użyciu obrazów uzyskanych za pomocą tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Badanie to używane jest do zdiagnozowania chorób jelita grubego jak polipy, uchyłkowość jelit, czy zmiany nowotworowe. Niedokrwienne zapalenia jelita grubego – choroba jelita grubego spowodowana niedostatecznym dopływem krwi do jego ściany.

    Rak odbytu – nowotwór złośliwy wywodzący się z odbytu, najczęściej typu raka płaskonabłonkowego. Jest jednostką o odmiennym przebiegu i leczeniu niż rak jelita grubego. Płukanie jelita grubego (hydrokolonoterapia) - głębokie płukanie jelita grubego za pomocą wody bez użycia leków. Jest to kontrowersyjna metoda medycyny alternatywnej, niemająca podstaw naukowych i nieuznawana za metodę leczniczą przez medycynę akademicką.

    Kolektomia – częściowe lub całkowite (totalne) chirurgiczne usunięcie jelita grubego. Najczęściej wykonywana jest z powodu nowotworu złośliwego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, polipowatości rodzinnej. Test Tumor M2-PK stosuje się w profilaktyce i wczesnym wykrywaniu raka jelita grubego. Jest to wiarygodny test enzymatyczny wykrywający obecność izoenzymu M2 kinazy pirogronianowej, który bierze udział w procesie metabolizmu komórek rakowych. Test kałowy Tumor M2-PK wykrywa zmiany w jelitach, w tym stany przed nowotworowe takie jak polipy (powyżej 1 cm) i gruczolaki oraz raka jelita grubego, również we wczesnym stadium. Tumor M2-PK ma wysoką czułość. Pobieranie materiału do badania jest bezbolesne i nieinwazyjne. W przeciwieństwie do testu na krew utajoną wykrywa również niekrwawiące polipy i guzy. Test Tumor M2-PK można przeprowadzić w każdej chwili, gdyż nie wymaga specjalnego przygotowania ani diety. Materiałem pobieranym do badania jest kał. Test wykonywany jest w warunkach laboratoryjnych przez wykwalifikowany personel medyczny.

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (łac. colitis ulcerosa, CU), zaliczane do grupy nieswoistych zapaleń jelit (Inflammatory bowel disease – IBD) – jest przewlekłym procesem zapalnym błony śluzowej odbytu lub jelita grubego, o nieustalonej dotychczas etiologii.

    Ostre rozdęcie okrężnicy - powikłanie m.in. wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (rozwija się u około 4% chorych) czy rzekomobłoniastego zapalenia jelit.

    Kolonoskopia – metoda badania dolnego odcinka przewodu pokarmowego polegająca na oglądaniu wnętrza jelita grubego. Polega ona na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika zakończonego kamerą i przesłaniu obrazu na zewnątrz. Do tego celu służy giętki instrument zwany kolonoskopem, który jest zbudowany podobnie jak fiberoskop służący do diagnostyki górnego odcinka przewodu pokarmowego. Podczas kolonoskopii możliwe jest też pobieranie wycinków błony śluzowej jelita grubego do badań histopatologicznych, a także wykonywanie drobnych zabiegów, np. usuwanie pojedynczych polipów. Wlew dooodbytniczy (czyli wlew kontrastowy jelita grubego) - badanie radiologiczne wykonywane w diagnostyce chorób jelita grubego.

    Dodano: 26.10.2011. 00:25  


    Najnowsze