• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Skarb średzki tylko przez weekend można oglądać we Wrocławiu

    23.10.2010. 23:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jeszcze tylko przez weekend można oglądać we wrocławskim Muzeum Narodowym Skarb Średzki. Potem XIV-wieczne precjoza, m.in. korona, zapona i zawieszki, opuszczą Polskę na kilka miesięcy. W tym czasie będą pokazywane w Pradze i Ostrawie.

    Jak poinformowała PAP Anna Kowalów, rzeczniczka prasowa Muzeum Narodowego we Wrocławiu, najcenniejszą częścią skarbu jest korona, której poszczególne segmenty zdobione są naprzemiennie trójlistnymi plakietami z barwną emalią i dużymi szafirami oraz mniejszymi granatami, akwamarynami, szmaragdami, spinelami, tektytami i perłami.

    "Segmenty zwieńczone są figurami orłów trzymających w dziobach pierścienie i połączone szpilami, z których każda zakończona jest kwiatonem. Korona ze Środy Śląskiej jest klejnotem kobiecym zamówionym z okazji ślubu, na co wskazuje motyw pierścieni - oznaka małżeńskiego zobowiązania i symbol dobrej wróżby" - opowiadała Kowalów.

    Prawdopodobnie jej ostatnią właścicielką była Blanka de Valois, pierwsza żona Karola IV, zmarła w 1348 r., a więc niedługo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu. Korona wykonana została w XIV w. i jest jedyną istniejącą koroną tego rodzaju, a niezwykle wysoka jakoś pracy złotnika nadaje jej wyjątkową wartość.

    Według rzeczniczki drugim pod względem wartości klejnotem jest kolista zapona, ozdobiona pośrodku kameą (szlachetny lub półszlachetny kamień cięty wypukło) z chalcedonu, z przedstawieniem orła. "Dookoła kamei oraz na zewnętrznym kręgu zapony umieszczone są szlachetne kamienie - granaty i szmaragdy. W kręgu zewnętrznym zachował się szafir oraz perły w wieńcach szmaragdów i granatów" - mówiła Kowalów. Zapony tego typu służyły do spinania ceremonialnych płaszczy dworskich oraz szat koronacyjnych i liturgicznych.

    Na wystawie pokazane zostaną również dwie złote zawieszki z końca XII w. używane jako ozdoba głowy kobiecej (zdobione filigranem oraz szafirami, cytrynami, granatami i perłami), druga skromniejsza para zawieszek, złote pierścienie, sygnet z motywem półksiężyca i gwiazdy, taśma zdobnicza przeznaczona do okuwania cennych przedmiotów oraz część odnalezionych złotych monet.

    Rzeczniczka przypomniała historię odnalezienia skarbu, kiedy to w maju 1988 r., na podmiejskim wysypisku w Środzie Śląskiej (Dolnośląskie), odnaleziono złote przedmioty, które trafiły tam wraz z ziemią i gruzem z prac rozbiórkowych na terenie starego miasta.

    "Wiadomość o odkryciu przyciągnęła wkrótce poszukiwaczy amatorów i dotarła do służb archeologicznych. W wyniku przeprowadzonej akcji odzyskano złote i srebrne przedmioty, które po scaleniu stworzyły unikatowej wartości zespół średniowiecznych klejnotów i monet" - dodała Kowalów.

    Miejsce i prawdopodobny czas ukrycia drogocennych przedmiotów i monet - przed połową XIV w. oraz charakter klejnotów pozwalają przypuszczać, że stanowiły one bankowy depozyt zastawny, pochodzący ze skarbca Luksemburgów, z czasów panowania Karola IV. Wiadomo, że władca ten zaciągał pożyczki u żydowskich bankierów w Środzie Śląskiej.

    Skarb przekazany został do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu i po raz pierwszy pokazany w 1997 r. Następnie znalazł się, jako stały depozyt na ekspozycji w Środzie Śląskiej. Korona i inne zabytki były prezentowane na wystawach w Warszawie, Dreźnie, Valladolid i w Brukseli. UMW

    PAP - Nauka w Polsce

    jra/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Skarb średzki – jedno z najcenniejszych znalezisk archeologicznych XX wieku w Europie, kolekcja średniowiecznych monet i klejnotów monarchów czeskich, znalezionych w 1985 i 1988 r. w Środzie Śląskiej podczas prac budowlanych przy ulicy Daszyńskiego oraz na wysypisku gruzu na terenie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Skarb w większości rozkradziony przez przypadkowych znalazców i odkrywców-amatorów był pod koniec lat 80. XX wieku powodem milicyjnej akcji na terenie Polski o kryptonimie Korona oraz kilku procesów karnych. Korona średzka - średniowieczna korona kobieca z przełomu XIII i XIV wieku, najcenniejsze ze znalezisk należących do skarbu średzkiego. Przechowywana w Muzeum Regionalnym w Środzie Śląskiej. Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej – muzeum położone w Środzie Śląskiej . Placówka jest jednostka organizacyjną powiatu średzkiego, współfinansowaną przez gminę Środa Śląska. Jej siedzibą jest budynek średzkiego Starego Ratusza.

    Skarb z Zagórzyna – skarb odnaleziony w 1927 w Zagórzynie koło Kalisza. Zawierał bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tysiące denarów - około 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. (solidy Teodozjusza, Walentyniana i Gracjana). Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub prawdopodobnie nawet przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów ( V-VI w. n.e.). Parafia greckokatolicka pw. Świętego Andrzeja Apostoła w Środzie Śląskiej – parafia obrządku bizantyjsko-ukraińskiego w Środzie Śląskiej.
    Parafia należy do eparchii wrocławsko-gdańskiej i znajduje się na terenie dekanatu wrocławskiego.

    Poczta we Wrocławiu – początki poczty na Dolnym Śląsku sięgają średniowiecza, kiedy zaczęto organizować tu pierwsze poczty klasztorne. W niedługim czasie założone zostały pierwsze prywatne poczty, działające na potrzeby kupców. Były to poczty piesze. Powstała wówczas korporacja posłańców pocztowych, czy miejski urząd gońców. Od 2 poł. XV w. można mówić już o poczcie nowożytnej, czyli zorganizowanej, posiadającej ustaloną administrację, posługującą się wewnętrznymi przepisami, jak regulaminy ruchu pocztowego, mającą ustalone opłaty z dane usługi, itp. Poczta wrocławska była wówczas najlepiej funkcjonującą pocztą w państwie. W okresie panowania austriackiego poczta śląska zorganizowała liczne połączenia pocztowe z różnymi częściami regionu, kraju oraz międzynarodowe. W okresie nowożytnym, po przejęciu poczty dolnośląskiej przez Rzeszę zmieniły się jej zasady funkcjonowania oraz wewnętrzna organizacja. Wyznaczono specjalne okręgi pocztowe, którymi kierowały okręgowe zwierzchnie dyrekcje poczty (m.in. we Wrocławiu, Opolu i Legnicy). Nastąpił także dynamiczny rozwój usług, wielkości i liczebności placówek oraz jakości poczty dolnośląskiej. Muzeum Narodowe we Wrocławiu – jedno z głównych muzeów Wrocławia, kontynuujące tradycję niemieckich muzeów, istniejących w mieście od XIX wieku. Zbiory muzeum obejmują przede wszystkim malarstwo i rzeźbę, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki Śląska.

    Muzeum Farmacji Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu – muzeum farmacji utworzone w listopadzie 2011, mieszczące się we Wrocławiu przy Kurzym Targu w XIII-wiecznej kamienicy znanej obecnie pod nazwą Dom Śląskiego Aptekarza. Małgorzata Możdżyńska-Nawotka – historyk sztuki, kostiumolog i tłumacz. Kształciła się na Uniwersytecie Wrocławskim oraz na Uniwersytecie Stanowym w Ohio (USA). Pracownik Muzeum Narodowego we Wrocławiu, opiekun kolekcji tkanin i ubiorów; autorka książek Ubiory kobiece 1840-1939 oraz O modach i strojach (Wrocław 2002, 2005).

    Najstarszy cmentarz żydowski we Wrocławiu – znajdował się w rejonie obecnych ulic Traugutta, Podwale i Z. Krasińskiego. Został założony pod koniec XII wieku i zajmował powierzchnię pięciu morgów. Został zlikwidowany w 1345 roku, a pochodzące z niego macewy użyto do prac budowlanych na terenie miasta. Pięć z nich zostało odnalezionych (najstarsza jest datowana na 1274 rok) i znajdują sie one obecnie w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu i Starym Cmentarzu Żydowskim przy ul. Ślężnej.

    Muzeum Miejskie Wrocławia zostało założone 1 stycznia 2000 roku przy ul. Sukiennice 14/15 (siedziba dyrekcji). Dyrektorem muzeum jest dr Maciej Łagiewski. 19 kwietnia 2009 r. po wieloletniej przebudowie otwarto nową siedzibę w dawnym Pałacu Królów Pruskich (wcześniejszym Pałacu Spätgena) przy ul. Kazimierza Wielkiego 35 (dyrekcja pozostaje w Sukiennicach). Główną część ekspozycji stanowi wystawa "1000 lat historii Wrocławia", na której pokazano dzieje miasta od czasów średniowiecza po współczesność. Zgromadzono nań ponad 3 tysiące eksponatów, m. in. ze zbiorów własnych Muzeum, zasobów prywatnych kolekcjonerów, muzeów regionalnych całej Polski, Muzeum Narodowego w Warszawie czy Biblioteki Uniwersyteckiej UWr. Można zobaczyć np. słynny skarb z Bremy (obecnie najlepsza w Europie kolekcja śląskiego złotnictwa), obrazy z pracowni Lukasa Cranacha, tzw. Śląski Graal (ostatnia taka pamiątka po Piastach śląskich), liczne dzieła sztuki z dawnych far miejskich: św Elżbiety i Marii Magdaleny, relikwiarze ze skarbca katedralnego i wiele innych. Wielką atrakcję stanowią także drobiazgowo zrekonstruowane komnaty królewskie (w tym Pokój Żółty - miejsce ustanowienia przez króla Fryderyka Wilhelma III orderu Krzyża Żelaznego, najwyższego odznaczenia militarnego Niemiec), a także barokowy ogród na tyłach pałacu. Skrzydło zachodnie zajmuje Galeria Wrocławskiej Sztuki XIX i XX wieku.

    Stary cmentarz żydowski we Wrocławiu – kirkut znajdujący się przy ulicy Ślężnej we Wrocławiu, stanowi obecnie Muzeum Sztuki Cmentarnej, które jest oddziałem Muzeum Miejskiego Wrocławia. Jego łączna powierzchnia to 4,6 ha, znajduje się na nim około 12 tysięcy nagrobków. Znajdują się tutaj groby Żydów przybyłych z odległych stron, m.in. z Gdańska, Warszawy, Bonn, Hamburga czy Bostonu. Nekropolia jest miejscem szczególnie ważnym dla historyków, jako miejsce pochówku wielu znanych osób nie tylko z Wrocławia, ale i z Europy. Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Środzie Śląskiej znajduje się w dekanacie Środa Śląska w archidiecezji wrocławskiej. Jej proboszczem jest ks. Jan Walów. Obsługiwana przez księży archidiecezjalnych. Erygowana w 1993.

    Historia muzealnictwa we Wrocławiu: We Wrocławiu znajduje się obecnie ok. 25 muzeów różnotematycznych. Historia muzealnictwa we Wrocławiu rozpoczyna się w XIX wieku, jednakże pierwsze ślady kolekcjonerstwa sięgają XVI wieku i są związane z osobą biskupa wrocławskiego Jana Turzo (zm. 1520 roku) z Krakowa oraz patrycjusza Thomasa Rehdigera (zm. w 1576 roku). Ten ostatni był ofiarodawcą 8 tysięcy książek, które trafiły do kościoła św. Elżbiety. Kolekcja ta była w późniejszym czasie podstawą biblioteki znajdującej się przy świątyni. Inne zbiory Rehdigera trafiły w ręce miasta Wrocławia. Były to kolekcje obrazów, rzeźb, monet medali i rękopisów średniowiecznych. Muzeum PRL-u w Rudzie Śląskiej – muzeum położone w Rudzie Śląskiej. Placówka prowadzona jest przez Fundację Minionej Epoki z siedzibą w Rudzie Śląskiej.

    Marek Ordyłowski (ur. 19 stycznia 1949 r. we Wrocławiu) polski historyk, doktor habilitowany, specjalizujący się w: historii najnowszej Polski, historii kultury fizycznej, historii Śląska, jak również historii wsi oraz ruchu ludowego, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz Akademii Wychowania Fizycznego, we Wrocławiu. Obecnie jest kierownikiem Zakładu Dziennikarstwa w Dolnośląskiej Szkole Wyższej we Wrocławiu.

    Dodano: 23.10.2010. 23:11  


    Najnowsze