• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Spotkanie informacyjne dotyczace nauki popiera koncepcje sieci w naukach spolecznych

    15.09.2010. 18:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Chociaż sieciom naukowców od dawna sprzyjano na poziomie europejskim, z przyczyn związanych z rozpowszechnianiem wiedzy i unikaniem powielania działań, większość sieci koncentrowała się na naukach przyrodniczych. Ale czy takie sieci mogą być równie konstruktywne w innych dziedzinach naukowych, zwłaszcza naukach społecznych i humanistycznych?

    Pytanie to było przedmiotem dyskusji na spotkaniu informacyjnym dotyczącym szwajcarskiej nauki w Brukseli w dniu 17 czerwca, na którym zarówno szwajcarski politolog profesor Hanspeter Kriesi, jak i ekonomista oraz były hiszpański Sekretarz Stanu ds. Nauki i Technologii, profesor Ramon Marimon, opowiadali się za tworzeniem sieci w naukach społecznych.

    Przemawiając tego samego dnia, w którym europejscy szefowie państw i rządów utknęli w trudnych dyskusjach nad przyszłym kierunkiem Unii Europejskiej, profesor Marimon zauważył, że choć istotne jest koncentrowanie się na przemyśle w ramach europejskich programów badawczych, to "jeśli spojrzy się na problemy UE, sprawiają one wrażenie problemów rozważanych przez nauki społeczne. Więc to dziwne, że nie chcemy zainwestować w to trochę pieniędzy".

    Szwajcaria posiada prawdopodobnie więcej sieci w naukach społecznych i humanistycznych niż jakikolwiek inny kraj. W 1999 r. kraj ten stworzył szereg Krajowych Ośrodków Kompetencji w Zakresie Badań (NCCR). W tej chwili działa około 20 takich ośrodków, a sześć z nich pracuje w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych.

    Jak wyjaśnił profesor Kriesi, nauki przyrodnicze jako pierwsze odniosły korzyści z systemu. Przy pierwszej publikacji zaproszenia do składania wniosków nauki społeczne musiały konkurować z naukami przyrodniczymi i żadne z nich nie otrzymały dofinansowania. - Uważano, że dziedzina nauk społecznych nie jest zdolna do budowy trwałych sieci - powiedział profesor Kriesi. To doprowadziło do sprzeciwu ze strony środowiska nauk społecznych i w terminie późniejszym opublikowano zaproszenie do składania wniosków adresowane specjalnie do tej dziedziny.

    Profesor Kriesi jest koordynatorem NCCR o nazwie "Wyzwania dla demokracji w XXI wieku" i wiernym sprzymierzeńcem sieci skupiających naukowców z dziedziny nauk społecznych i humanistycznych.

    Sieci sprzyjają zewnętrznej i wewnętrznej wymianie oraz współpracy w ramach dyscyplin, uniwersytetów i regionów, która zdaniem profesora Kriesi jest szczególnie odpowiednia dla nauk społecznych, tradycyjnie bardzo indywidualistycznych.

    Sieci pozwalają na unikanie "efektu aerozolu?, dzięki któremu środków jest za dużo lub za mało, i skutkują wyraźnym sformułowaniem celów oraz określeniem sposobów ich realizacji. Szczególnie istotny czynnik w przypadku nauk społecznych - udział różnych podmiotów - może zainicjować tworzenie infrastruktury danych.

    Sieci prowadzą również do poprawy wizerunku oraz zwiększają prestiż ich uczestników. - Otrzymujemy publiczne pieniądze, więc opinia publiczna chce wiedzieć, co robimy. Dziennikarze piszą o Was, gdy posiadacie NCCR, co oczywiście przyciąga uwagę sponsorów.

    Profesor Kriesi przedstawił również niektóre argumenty przeciwko tworzeniu sieci, włącznie z poglądem mówiącym, że doskonałość jest efektem pracy jednostek, że sieci pozwalają osobom nieprzykładającym się do pracy wieść spokojne życie, oraz że zniechęcają do prowadzenia innych badań.

    Niektórzy argumentują również, że sieci to twory sztuczne z natury - utworzone w celu otrzymania finansowania, zaś po uzyskaniu funduszy powracające na utarte ścieżki. I pozostaje jeszcze jeden argument, że partnerów włącza się do sieci ze względów strategicznych, w celu zapewnienia reprezentacji wszystkich regionów czy grup językowych, a nie z powodu posiadanych przez nich zasobów wiedzy specjalistycznej.

    Profesor Kriesi podkreślił, że nie opowiada się za tworzeniem sieci w każdych okolicznościach. Partnerzy muszą mieć długoterminową perspektywę, a grupy powinny składać się z otwartych, przedsiębiorczych badaczy posiadających międzynarodowe doświadczenie - stwierdził.

    Profesor Marimon, dobrze znany ze śródokresowej oceny szóstego programu ramowego (6. PR), którą przygotował w 2004 r. wraz z zespołem ekspertów, mówił o pewnych potencjalnych ujemnych stronach tworzenia sieci, które należy minimalizować. Jego zdaniem do tej kategorii można zaliczyć nadmierne koszty zarządzania i biurokracji, zatory instytucjonalne, słabe struktury wewnętrzne, słabe zaangażowanie intelektualne oraz powierzchowną interdyscyplinarność.

    Odnosząc się do niskiego odsetka pozytywnie rozpatrzonych wniosków o finansowanie profesor Marimon powiedział, że koszty są zawsze wyższe, gdy dotyczą jednorazowego wysiłku. Ci, którzy nie otrzymali dofinansowania powinni dostać szczegółową informację zwrotną o przyczynach takiej decyzji. - Jeśli ludzie ufają mechanizmowi, następnym razem go udoskonalą - stwierdził.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nauki o obronności – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). Nauki o bezpieczeństwie – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). Sprawczość (ang. agency) – w naukach społecznych termin ten oznacza zdolność, dzięki której jednostka może oddziaływać na inne jednostki czy wpływać poprzez takie działanie na szerszą sieć relacji społecznych, i jest z reguły przywoływany w kontekście problemu władzy. Związki pomiędzy jednostkową sprawczością a strukturami ograniczającymi możliwość jej całkowicie wolnej ekspresji (np. system prawny i edukacyjny) są jednym z głównych obszarów badawczych w nowoczesnych naukach społecznych. Mimo iż zwykle pojęcie to jest odnoszone jedynie do działających ludzi, część badaczy społecznych przypisuje sprawczość również przedmiotom. Tym, co odróżnia działanie ludzkie od działalności innych podmiotów sprawczych jest jego intencjonalność oraz zdeterminowanie.

    Instytut Historii Nauki im. Ludwika I Aleksandra Birkenmajerów PAN jest placówką Polskiej Akademii Nauk założoną w 1954 r. Prowadzi badania w zakresie historii nauki, zarówno nauk społecznych, jak i nauk ścisłych i przyrodniczych oraz historii techniki, a także w zakresie dziejów oświaty i wychowania. Instytut składa się z dwóch zakładów: Zakładu Historii Nauk Społecznych, Oświaty i Organizacji Nauki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Społecznych, Dziejów Oświaty i Historii Organizacji Nauki oraz Zakładu Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki, w którym działają Sekcje: Historii Nauk Ścisłych i Techniki, Historii Medycyny, Historii Chemii i Farmacji oraz Historii Nauk Matematycznych. Instytut posiada własną bibliotekę naukową oraz własne wydawnictwo. Rada Naukowa Instytutu, której przewodniczącym jest Andrzej Kajetan Wróblewski, posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Siedzibą Instytutu jest Pałac Staszica w Warszawie. Od 2011 r. Instytut otrzymał imię Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów. Nauki społeczne - nauki badające strukturę i funkcje dziejów społeczeństwa, jego kulturę, prawa i prawidłowości jego rozwoju. Obok nauk przyrodniczych i nauk humanistycznych zaliczają się do nauk empirycznych. Nauki społeczne odróżniają się od nauk humanistycznych naukowymi metodami poznania oraz tym, że stosują ścisłe kryteria.

    Stosunki międzynarodowe – dziedzina wiedzy i dyscyplina akademicka zaliczana do nauk społecznych, a często także (choć wzbudza to poważne kontrowersje wśród badaczy) do nauk politycznych. Przedmiotem badań są wszelkie "stosunki społeczne, które kształtują się ponad granicami państw i dotyczą relacji między różnymi podmiotami życia międzynarodowego". Analiza sieciowa lub społeczna analiza sieciowa (ang. social network analysis) to określenie badań sieci społecznej i stosunków społecznych. Badania te wykorzystują teorię sieci (ang. network theory) i koncentrują się na analizie stosunków pomiędzy elementami sieci (jednostkami, organizacjami, itp.).

    Antropologia (gr. άνθρωπος anthropos – człowiek, λόγος logos – nauka) – interdyscyplinarna dziedzina nauki na pograniczu nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych. Zajmuje się badaniem człowieka jako jednostki w społeczeństwie w kontekstach historycznej zmienności, różnorodności, etniczności, struktur władzy czy płci kulturowej (gender). Ma dwa podstawowe nurty: Nauki prawne – zbiór nauk społecznych zawierających elementy nauk humanistycznych i nauk ścisłych, zajmujących się prawem.

    Dodano: 15.09.2010. 18:17  


    Najnowsze