• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W okolicach Kalisza znaleziono celtycką monetę o średnicy 6,5 mm

    08.11.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Celtycką monetę o średnicy 6,5 mm znaleziono podczas badań prowadzonych w okolicach Kalisza przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN i miejscowych archeologów. Według Sławomira Miłka z kaliskiego Muzeum Okręgowego jest to najmniejsza moneta wybita w Polsce.




    ,,Krążek stanowi 24. część statera - złotej monety celtyckiej. Numizmat waży 0,201 grama, a pod względem średnicy należy do najmniejszych, znanych w naszym kraju" - powiedział PAP Miłek.

    Podkreślił, że 24. części staterów odkrywano już w Polsce, ale w przypadku tamtych nie ma pewności, czy zostały wybite na terenie naszego kraju. ,,W przypadku monety spod Kalisza zostało udowodnione, że pieniądze tego typu produkowane były na tych terenach w I wieku po Chrystusie. Monety znalezione wcześniej różnią się od odkrytej ostatnio tylko wagą i rozmiarem" - wyjaśnił archeolog.

    Jak przypomniał, numizmaty celtyckie, znalezione także pod Kaliszem, były sensacją archeologiczną 2007 r. Od tamtego roku, dzięki intensywnym badaniom, archeolodzy odnaleźli kilkanaście monet, co - według Miłka - świadczy o ich popularności w obrocie lokalnym.

    ,,Monety trafiały też na dalsze rynki" - twierdzi archeolog dr Adam Kędzierski z kaliskiej placówki Instytutu. Według niego, odnalezioną monetę można wiązać z produkcją menniczą plemienia celtyckich Bojów. Okolice Kalisza obfitują w obiekty celtyckie, które być może są pozostałością po pobycie na tych ziemiach małych grup tego ludu.

    Podczas prac archeologicznych prowadzonych w 2007 r. w podkaliskim Jankowie znaleziono obiekty z czasów kultury łużyckiej, cmentarzysko kultury pomorskiej, monety rzymskie z II i III wieku po Chrystusie, fragment srebrnego drutu (tzw. siekańca) do wytapiania monet.

    Największą rewelacją badań w Jankowie było odkrycie monety celtyckiej ze stopu złota i srebra oraz wykonanego z takiego samego materiału fragmentu pręta o wadze 1/8 statera.

    ,,Mógł on (pręt - PAP) być przygotowany do przetopienia na krążek menniczy. Znaleziona w tym miejscu około 50 lat temu gliniana płytka z wgłębieniami (...) oraz pręt mogą świadczyć o istnieniu w okolicy Jankowa mennicy Celtów" - powiedział PAP archeolog Leszek Ziąbka.

    PAP - Nauka w Polsce

    zak/ hes/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Moneta obiegowa to moneta będąca aktualnie lub w przeszłości w obiegu, czyli w użyciu codziennym, służąca jako środek płatniczy (pieniądz) do płacenia za towary i usługi. Oprócz monet obiegowych istnieją monety kolekcjonerskie i monety bulionowe. W przeszłości produkowane ze srebra oraz złota. Współcześnie monety obiegowe z racji ich mniejszego znaczenia w obrocie pieniężnym bite są z tańszych materiałów takich jak: miedzionikiel, stal, mosiądz czy Nordic gold. Rzut monetą – popularna metoda rozstrzygania sporów lub wyboru jednej z dwóch możliwości za pomocą monety. Polega na przypisaniu możliwości do dwóch stron monety (orła i reszki) i rzuceniu monety w powietrze. Gdy moneta spadnie, wybierana jest możliwość przypisana do strony która jest widoczna na górze. Okolicznościowe monety o nominale 2 złote (również GN, NG, golden nordic, nordic gold, nordyckie złoto) – monety okolicznościowe emitowane przez Narodowy Bank Polski od 1995 roku. Monety te bite są stemplem zwykłym i mają status monet obiegowych, są więc prawnym środkiem płatniczym w Polsce.. W pierwszym roku numizmaty bite były w miedzioniklu (CuNi). Od roku 1996 emitent zmienił materiał na stop Nordic Gold (CuAl5Zn5Sn1) używany do dziś. Są kontynuacją przeddenominacyjnych nominałów 20000 zł, które w wyniku denominacji zostały zastąpione aktualnym nominałem – 2 złote. W maju 2014 roku planowane jest zakończenie emisji monet o nominale 2 złote i zastąpienie ich bilonem okolicznościowym o nominale 5 złotych.

    Dime (czyt. daɪm) – amerykańska moneta dziesięciocentowa. Masa monety wynosi 2,268 g, średnica 17,91 mm, grubość 1.35 mm. Moneta jest ząbkowana – na jej obwodzie znajduje się 118 ząbków. Wykonana jest z miedzi (rdzeń monety) oraz stopu niklowomiedziowego (75% Cu i 25% Ni – zewnętrzna warstwa) tak, że całkowite proporcje obu metali w całej monecie wynoszą 91,67% Cu i 8,33% Ni. Monety kolekcjonerskie – monety z metali szlachetnych (głównie ze złota, srebra) bite przeważnie dla uczczenia ważnych osób lub wydarzeń. Mimo zadeklarowanego nominału, na ich wartość ma wpływ głównie ilość zawartego kruszcu, a w niektórych przypadkach (w odróżnieniu od monet bulionowych) także bieżące trendy rynkowe określane jako tzw. wartość kolekcjonerska.

    Portugał to złota moneta o wartości 10 lub 5 dukatów, wagi ok. 35/17,5 grama, wzorowana na portugalskich cruzados. Używana w Europie w XVI i XVII wieku. W Polsce i na Litwie była to największa złota moneta obiegowa, bita w XVI/XVII wieku. Pierwsza emisja tej monety w Polsce miała miejsce za rządów króla Zygmunta II Augusta. W 1562 roku w wybito portugała w mennicy wileńskiej. Monety bulionowe (monety lokacyjne, inwestycyjne) – monety z metali szlachetnych (głównie ze złota, srebra, platyny) bite na cele inwestycyjne, czyli lokatę kapitału – zobacz: bulionizm. Monety te niekiedy nie mają zadeklarowanej wartości nominalnej, a zamiast nominału podana jest zawartość kruszcu, np. 1 uncja (t oz). Nakład zwykle nie jest ograniczony i zależy od popytu.

    Suweren - angielska moneta złota o wartości 1 funta (20 szylingów), bita w latach: 1489-1604, 1816-1932, 1957-1982 i od 2000 roku. Pierwotnie suweren zawierał ½ uncji (ok. 15,5 g) czystego złota, monety były próby 23-karatowej, po roku 1816 ważył 7,98 g 22-karatowego złota (zawierał 7,315 g czystego złota). Monety mają średnicę 22,05 mm. Wybijanie suwerenów zostało przerwane przed II wojną światową i wznowione w 1957 roku. Następna przerwa w emisji nastąpiła po 1982 roku. Bicie suwerenów wznowiono w 2000 roku. Mimo że nie są już monetą obiegową (współczesne suwereny to monety bulionowe), wciąż wybija się nawet kilka milionów suwerenów rocznie. Gwinea - dawna, pierwsza maszynowo bita złota moneta angielska (równa 21 szylingom). Nazwa wywodzi się z faktu, iż większość tych złotych monet bito ze złota z Wybrzeża Gwinejskiego w Afryce. Początkowo gwinea była równa 20 szylingom. Bicie rozpoczęto za rządów króla Karola II 6 lutego 1663 roku. Początkowo ważyła 8,47 grama złota próby 0,9166 (11/12 jak określano to wtedy w Anglii), co dawało około 7,76 grama czystego złota, jednak wzrost wartości złota sprawił, że zmniejszono wagę do 8,38 grama tej samej próby, co dawało około 7,68 grama czystego złota. Potem ustalono wartość monety na 21 szylingów. Ostatnie bicie tej monety miało miejsce w 1813 roku.

    Psucie monety - w ścisłym znaczeniu tego sformułowania to obniżanie zawartości szlachetnego kruszcu w monecie i zmniejszanie jej ciężaru.

    Seria Historia Monety Polskiej obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 2013 roku. Jej celem jest przedstawienie historii polskiego mennictwa na przykładzie monet z poszczególnych epok. Pierwsza moneta serii wyemitowana 10 czerwca 2013, upamiętniła Denar Bolesława Chrobrego.

    Wywołanie monety – urzędowe zdelegalizowanie obiegu określonej monety na danym obszarze stosowane w średniowieczu i nowożytnej Europie. Połtina lub połtinnik - przyjęta w Polsce w obrocie numizmatycznym nazwa własna rosyjskiej monety wartości pół rubla, tj. 50 kopiejek, mająca taką wytłoczoną nazwę. Ostatni raz w Rosji monety z nazwą połtinnik bito w latach 20. XX wieku. We współczesnym języku rosyjskim występują obie nazwy, ale częściej połtinnik.

    Lepton – drobna moneta miedziana bita w starożytnej Grecji. 1 lepton odpowiadał 1/128 drachmy i 1/12800 części miny. Nazywano tak też monety, będące w obiegu na wschodnich terytoriach cesarstwa rzymskiego.

    Dodano: 08.11.2011. 00:04  


    Najnowsze