• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W polskim internecie rozpoczęło się wielkie polowanie na supernowe

    12.01.2010. 16:22
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Od 11 stycznia polscy internauci mogą brać udział w ogólnoświatowym polowaniu na supernowe, czyli spektakularne wybuchy oznaczające śmierć masywnych gwiazd. To kolejna polska odsłona międzynarodowego, społecznościowego projektu naukowego "Galaktyczne Zoo", w którym dotychczas blisko 20 tys. Polaków już pokazało, że chce pomagać w badaniu Wszechświata.

    Podobnie jak w przypadku pierwszych dwóch faz "Galaktycznego Zoo" (dotyczyły one klasyfikowania galaktyk), także podczas "Polowania na supernowe" (ang. "The Hunt for Supernovae") astronomowie proszą internatów o pomoc w analizowaniu fotografii wykonanych podczas automatycznych przeglądów nieba.

    Zdjęcia te pochodzą z programu "Palomar Transient Factory", którego zadaniem jest poszukiwanie wszystkiego, co zmienia się na niebie - od ruchu planetoid, poprzez rozbłyski gwiazd zmiennych i aktywne jądra galaktyk, do supernowych właśnie.

    "Polowanie..." jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych, wystarczy odwiedzić stronę http://supernova.galaxyzoo.org - jedynym warunkiem pozostaje dostęp do komputera i Internetu.

    Zadania, które naukowcy powierzają internautom jest bardzo odpowiedzialne - to właśnie użytkownicy globalnej sieci mają wyszukiwać na fotografiach obiekty mogące być supernowymi. Z kolei do astronomów będzie należała weryfikacja najciekawszych propozycji (w tym celu mają zostać użyte największe obserwatoria na świecie, m.in. William Herschel Telescope znajdujący się na wyspie La Palma czy Keck - potężny bliźniak z Hawajów).

    Wyniki tych badań zostaną później wykorzystane przy wyznaczaniu odległości do dalekich galaktyk, mogą także pomóc w lepszym zrozumieniu ewolucji gwiazd.

    Samo odnajdywanie supernowych, wbrew pozorom nie jest jednak trudnym zdaniem - masywne gwiazdy, które koniec swojego istnienia znaczą wielkim wybuchem, w ostatnim etapie swojego życia przewyższają jasnością nawet galaktyki, w których się znajdują. Dlatego właśnie dostrzeżenie supernowej na zestawie fotografii tego samego fragmentu nieba, wykonanych w różnym czasie, jest stosunkowo łatwe - w ten prosty sposób każdy może mieć swój udział w badaniach Wszechświata.

    Polacy, podobnie jak w dwóch poprzednich fazach "Galaktycznego Zoo" są w "Polowaniu na supernowe" na uprzywilejowanej pozycji. Jako jedynie bowiem, poza użytkownikami pochodzącymi z krajów anglosaskich, mogą korzystać ze stron internetowych projektu w ich języku ojczystym.

    Pomysłodawcami stworzenia "polskiej bramy" do "Galaktycznego Zoo" są: dr hab. Lech Mankiewicz, dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN koordynujący wspólnie z dr Józefiną Turło (UMK) program Hands-On Universe w Polsce oraz Jan Pomierny, założyciel portalu Astronomia.pl.

    Hands-On Universe i portal Astronomia.pl są parterami Citizen Science Alliance, czyli konsorcjum powołanego przez kilka czołowych brytyjskich i amerykańskich uniwersytetów, które koncentruje swoje działania na rozwoju społecznościowych projektów naukowych w ramach platformy "Zooniverse". Obecnie na świecie w projektach opartych na tych rozwiązaniach uczestniczy ponad ćwierć miliona internatów, w tym blisko 20 tys. z Polski.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lista supernowych zawierająca wszystkie obiekty zakwalifikowane jako supernowe. Lista jest uzupełniana w kolejności potwierdzonych supernowych zaobserwowanych w danym roku kalendarzowym. Supernowe otrzymują swoje nazwy według zasady SN (supernowa), rok obserwacji, kolejne litery alfabetu zgodnie z kolejnością na liście. Pierwsze 26 supernowych w danym roku otrzymuje nazwy zapisywane z wielkimi literami (A, B, C do Z), następne supernowe zapisywane są już dwiema małymi literami (aa, ab, ac ... az, ba, bb, bc ... bz itd.) Moon Zoo – jeden z ogólnodostępnych internetowych projektów astronomicznych, zapoczątkowanych projektem Galaxy Zoo. Z tego projektu wywodzi się zakrojona na szeroką skalę inicjatywa nazwana "Zooniverse", do której należą również takie zoo-projekty jak: Galaxy Zoo Mergers, Galaxy Zoo Supernovae, Solar Stormwatch, Galaxy Zoo Hubble i inne. Celem "Zooniverse" jest stworzenie miejsca dla całego pakietu projektów, które pozwolą każdemu, kto ma dostęp do internetu, przyczynić się do rozwoju nauki. Wszystkie z nich wykorzystują możliwości internetu poprzez udział internautów w badaniach naukowych, wspierających projekty badawcze opracowane przez astronomów, a które wymagają udziału dużej liczby uczestników. Są to badania, które wymagają szczególnie inteligencji oraz spostrzegawczości człowieka (wykorzystanie komputerów nie daje w tych badaniach oczekiwanych rezultatów). Fałszywa supernowa (ang. supernova impostor) – kosmiczna eksplozja pozornie wyglądająca jak supernowa, ale w odróżnieniu od prawdziwiej supernowej, niekończąca się rozerwaniem gwiazdy, w której została zainicjowana. Fałszywe supernowe są w rzeczywistości bardzo gwałtownymi nowymi lub wybuchami gwiazd zmiennych, pozornie jedynie przypominającymi supernowe.

    Lista najjaśniejszych gwiazd według jasności absolutnej: Poniższa lista przedstawia jasności absolutne gwiazd. Nie jest ona kompletna, pokazuje tylko przykładowe gwiazdy, by dać wyobrażenie o natężeniu ich promieniowania w porównaniu do Słońca. Niektóre dane mogą być trudne do weryfikacji, gdyż odległość do pewnych gwiazd nie jest znana dokładnie, zatem określenie ich jasności absolutnej (czyli jasności, jaką miałaby gwiazda, znajdując się w odległości 10 pc od Ziemi) może być nieprecyzyjne. Innymi powodami, dla których poniższe dane mogą mieć charakter jedynie poglądowy, są: podwójność gwiazd, które trzeba by czasem traktować indywidualnie, zmienność niektórych gwiazd i różnice w wykonanych pomiarach. Hospitality Club to społecznościowy portal internetowy, dostępny w kilkudziesięciu językach, skupiający osoby, które mogą zaoferować nocleg, zaprosić na obiad lub pokazać swoje miasto lub też które chcą skorzystać z takiej możliwości. Ponadto często w różnych miejscach na świecie odbywają się spotkania członków Hospitality Club - HC Meetings. W portalu zarejestrowanych jest obecnie ponad 300 000 użytkowników z ponad 200 krajów.

    Crowdfunding – forma finansowania różnego rodzaju projektów przez społeczności, które są wokół tych projektów zorganizowane. Przedsięwzięcie jest w takim przypadku finansowane poprzez dużą liczbę drobnych, jednorazowych wpłat dokonywanych przez osoby zainteresowane projektem. Upowszechnienie się internetu pozwala na łatwe informowanie o projektach i tworzenie wokół nich społeczności, co przyczyniło się do rozwoju zjawiska crowdfundingu. Określenie to jest zwykle używane w odniesieniu do zbiórek prowadzonych na stworzonych w tym celu platformach internetowych, rzadziej także przy pomocy serwisów społecznościowych lub blogów. Supergromada – zgrupowanie setek lub tysięcy grup i gromad galaktyk. Supergromady są jednymi z największych znanych struktur we Wszechświecie. Istnienie supergromad wskazuje na to, że galaktyki są rozłożone we Wszechświecie nierównomiernie, nawet w dużych skalach. Większość z nich łączy się w grupy i gromady, przy czym grupy zawierają do 50 galaktyk, a gromady do kilku tysięcy. Te grupy i gromady, a także dodatkowe odizolowane galaktyki, tworzą razem większe struktury zwane właśnie supergromadami.

    Astronomia (gr. ἀστρονομία astronomía) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ciał niebieskich (np. gwiazd, planet, komet, mgławic, gromad i galaktyk) oraz zjawisk, które zachodzą poza Ziemią, jak również tych, które oddziałują w jej atmosferze, wnętrzu lub na powierzchni, a są pochodzenia pozaplanetarnego (np. neutrina, wtórne promieniowanie kosmiczne). Skoncentrowana jest na fizyce, chemii, meteorologii i ruchu ciał niebieskich, zajmuje się także powstaniem i rozwojem (ewolucją) Wszechświata. Sloan Digital Sky Survey (SDSS) – jeden z najważniejszych przeglądów nieba w historii astronomii. Nazwa projektu jest związana z Fundacją im. Alfreda P. Sloana. Program obserwacyjny został rozpoczęty w roku 2000 i do chwili obecnej przyniósł odkrycie m.in. 930 tysięcy galaktyk oraz ponad 120 tysięcy kwazarów po przejrzeniu ponad 1/4 całego nieba. Program będzie kontynuowany do roku 2014.

    ulike.net (dawniej: u-lik.com) - serwis społecznościowy, w ramach którego użytkownicy oceniają, a także korzystają z rekomendacji dotyczących wszelkiego rodzaju twórców, ich dzieł oraz innych zagadnień związanych z kulturą. Serwis jest współtworzony przez jego użytkowników, którzy mogą edytować już istniejące, a także dodawać nowe "kluby", reprezentujące poszczególnych artystów, czy ich dzieła. Strona jest dostępna w dwóch wersjach językowych: angielskiej i francuskiej.

    Powstawanie galaktyk i ich późniejsza ewolucja jest dziś tematem wielu konkurujących hipotez, w których próbuje się połączyć znane z nocnego nieba typy morfologiczne galaktyk w spójne "scenariusze" uwzględniające całą ich różnorodność. Tematami ściśle związanymi z tym zagadnieniem są m.in.: powstawanie gwiazd, scenariusz Wielkiego Wybuchu oraz wielkoskalowa struktura Kosmosu (np. gromady galaktyk).

    Facebook – serwis społecznościowy, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy mogą tworzyć sieci i grupy, dzielić się wiadomościami i zdjęciami oraz korzystać z aplikacji, będących własnością Facebook, Inc. z siedzibą w Menlo Park. W październiku 2012 liczba użytkowników na całym świecie wynosiła ponad 1 miliard, a co miesiąc wgrywany jest ponad 1 mld zdjęć oraz 10 mln filmów, których obecnie jest 265 miliardów. Średni wiek użytkownika serwisu to 22 lata. Dane zgromadzone na Facebooku to ponad 180 petabajtów, co 24 godziny przybywa ponad 0,5 petabajta. Galaktyka gwiazdotwórcza (ang. Starburst galaxy) – galaktyka, w której zachodzi wyjątkowo intensywny proces formowania nowych gwiazd w porównaniu z procesem powstawania gwiazd obserwowanym w większości galaktyk. Proces ten jest zwykle skutkiem kolizji lub bliskiego spotkania dwóch galaktyk. Przykładami galaktyk, w których występują niezwykle intensywne procesy powstawania gwiazd, są Galaktyka Cygaro, Galaktyki Czułki, IC 10 czy Haro 11.

    Dodano: 12.01.2010. 16:22  


    Najnowsze