• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wciągające opowieści o bagnach w czasie Światowych Dni Mokradeł

    31.01.2010. 13:37
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    O ogromnej roli mokradeł w ekosystemie, o ich znaczeniu dla ludzkości i konieczności ich ochrony będą opowiadać naukowcy w Warszawie podczas Światowych Dni Mokradeł. Konferencja i spotkania dotyczące mokradeł będą się odbywać na Wydziale Biologii UW od 31 stycznia do 2 lutego.

    Jak podkreśla Dariusz Gatkowski z Polskiego Biura Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią, wpływ mokradeł na ekosystem jest niedoceniany: moczary zapobiegać mogą suszom, pożarom i powodziom. Poza tym przyczyniają się do oczyszczania wody. Magazynują więcej dwutlenku węgla niż lasy, a do tego są bardzo bogatym ekosystemem, w którym istnieje ogromna różnorodność gatunków roślin i zwierząt. Zrównoważone użytkowanie tych terenów może pozwolić na uniknięcie kryzysu w dostępie do wody słodkiej na świecie.

    Mokradła gromadzą wilgoć niczym gąbka. Podczas suszy bagna oddają wodę, dzięki temu utrzymują zależne od rzek ekosystemy i zapobiegają pożarom. Podczas wezbrań za to odwrotnie - wypełniają się wodą, zapobiegając powodziom. Są to jedne z najbardziej produktywnych ekosystemów na świecie. To środowisko życia rzadkich gatunków flory i fauny,

    Poza tym, dzięki magazynowaniu węgla w postaci pokładów torfu, mają ogromne znaczenie w regulowaniu klimatu. Krajobraz i bogactwo przyrodnicze terenów podmokłych przyciągają rzesze obserwatorów przyrody, szczególnie podczas wiosennych i jesiennych przelotów ptaków. Są więc także źródłem biznesu turystycznego - zauważa przedstawiciel Polskiego Biura Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią.

    Torfowiska bardzo dobrze wiążą dwutlenek węgla. Gaz ten jest pobierany przez roślinność w procesie fotosyntezy, a następnie zostaje gromadzony w postaci torfu. Ocenia się, że zawartość węgla w torfowiskach może być porównywalna, a nawet przekraczać pulę węgla zgromadzonego w lasach.

    Jeśli torfowiska funkcjonują prawidłowo, to stanowią rezerwuary węgla z ciągłą możliwością jego absorpcji. Jeśli ich funkcje są zaburzone - to stają się źródłami węgla, przyczyniając się do wzrostu zawartości gazów cieplarnianych w atmosferze. Ocieplanie klimatu powoduje wzrost temperatury i zwiększone parowanie. Osuszanie torfowisk prowadzi do wzrostu wydzielania dwutlenku węgla, i uwalniania pokładów węgla zgromadzonego w postaci torfu. W takich warunkach torfowiska stają się źródłami węgla, co gorsza tracą możliwości wiązania węgla, które występują przy prawidłowym funkcjonowaniu torfowisk.

    Pierwszy dzień Światowych Dni Mokradeł, 31 stycznia, poświęcony będzie tegorocznemu hasłu obchodów: "Ochrona mokradeł szansą dla klimatu".

    Podczas kolejnych dwóch dni odbędzie się międzynarodowa konferencja "Wetlands aLive, Projekty LIFE-Nature w zakresie ochrony bioróżnorodności, ze specjalnym naciskiem na tereny podmokłe Europy Środkowej", organizowana wspólnie przez Centrum Ochrony Mokradeł (CMok), Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią (REC), a także Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, przy wsparciu Biura Konwencji Ramsarskiej.

    Konferencje będą dotyczyć problematyki odtwarzania siedlisk zdegradowanych, ochrony zagrożonych gatunków, problemów na styku nauki i praktyki, zaangażowania społeczeństwa, instrumentów ochrony przyrody.

    Różnorodność podejścia do mokradeł zostanie pokazana w prezentacji wstępnej konferencji. Profesor Uniwersytetu w Antwerpii, Rudy van Diggelen, opowie o możliwościach i ograniczeniach nauki i praktyki w ochronie i przywracaniem naturalnego stanu ekosystemów podmokłych. Przybliży cele ochrony ekosystemów podmokłych, co będzie punktem wyjścia do dalszych prezentacji i dyskusji.

    Prezentacja zamykająca konferencję będzie dotyczyć komunikacji osób i grup reprezentujących różne interesy dla ochrony przyrody. Omówiona zostanie na przykładzie europejskiego systemu obszarów chronionych Natura 2000. Michał Miazga z Regionalnego Centrum Ekologicznego podsumuje wysiłki zmierzające do ustanowienia systemu obszarów chronionych, w których uwzględniane są zarówno potrzeby ludzi, jak i przyrody.

    Panel dyskusyjny kończący konferencję Wetlands aLive będzie okazją do podsumowania Światowych Dni Mokradeł oraz przygotowania dokumentu z przesłaniem od uczestników konferencji. Przesłanie to ma być opublikowane na stronach internetowych organizacji organizujących konferencje oraz będzie wysłane do instytucji zajmujących się ochroną środowiska. Organizatorzy mają nadzieję, że doświadczenia różnych środowisk pomogą skutecznie chronić i gospodarować bezcennymi ekosystemami podmokłymi.

    Informacje o programie Dni Mokradeł 31 stycznia można znaleźć na stronie: www.bagna.pl. Szczegóły dotyczące konferencji: http://www.rec.org.pl/wetlands_alive/eng.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Światowy Dzień Mokradeł, również: Światowy Dzień Obszarów Wodno-Błotnych, Światowy Dzień Terenów Podmokłych, Międzynarodowy Dzień Mokradeł, ang. World Wetland Day – święto obchodzone 2 lutego. Data upamiętnia podpisania konwencji ramsarskiej 2 lutego 1971 roku. Obchodzone jest od 1997 roku. Czasami dodatkowo organizowane są obchody Światowego Tygodnia Mokradeł. Konwencja ramsarska (ang. Ramsar Convention on Wetlands) – potoczna nazwa układu międzynarodowego dotyczącego ochrony przyrody, który został podpisany 2 lutego 1971 roku podczas konferencji w irańskim kurorcie Ramsar nad brzegiem Morza Kaspijskiego. Konwencja weszła w życie 21 grudnia 1975 roku. Pełna nazwa tego aktu prawnego brzmi: Konwencja o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego. 2 lutego, w kolejne rocznice podpisania konwencji, obchodzony jest Światowy Dzień Mokradeł. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) – organ opiniodawczo-doradczy w zakresie ochrony przyrody, działający przy Ministrze Środowiska, ale doradzający na podstawie różnych ustaw także innym organom oraz mogący wyrażać opinie i stanowiska z własnej inicjatywy oraz na wniosek dowolnych podmiotów. Rada składa się z 40 członków powoływanych przez ministra na pięcioletnią kadencję, spośród działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych. Państwowa Rada Ochrony Przyrody okresowo ocenia stan ochrony przyrody w Polsce, opiniuje projekty aktów prawnych, projekty nowych obszarów chronionych, przedstawia wnioski w sprawach dotyczących ochrony przyrody oraz popularyzuje ochronę przyrody. Zgodnie z ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody pełni także funkcję organu naukowego CITES. PROP jest także członkiem Światowej Unii Ochrony Przyrody IUCN (jako organizacja pozarządowa). Do 1949 r. była wraz z Biurem Delegata Ministra Oświaty jedyną w Polsce instytucją państwową zajmującą się ochroną przyrody.

    Konferencja sztokholmska ONZ obradowała w 1972 pod hasłem: "Mamy tylko jedną ziemię". Podczas tej konferencji ochrona środowiska podniesiona została do rangi podstawowej funkcji państwa. Pojawił się termin polityka ochrony środowiska. Konferencja wskazała na konieczność powołania wyspecjalizowanej agencji przy ONZ zajmującej się zagadnieniami ochrony środowiska. Tak oto powstał UNEP. Podczas Konferencji ustalono także Deklarację Konferencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Naturalnego Środowiska Człowieka. Deklaracja ta składa się ze Wstępu i 26 Zasad. Ochrona przyrody – ogół działań zmierzających do zachowania w niezmienionym lub optymalnym stanie przyrody ożywionej i nieożywionej, a także krajobrazu. Głównym celem ochrony przyrody jest utrzymanie stabilności ekosystemów i procesów ekologicznych oraz zachowanie różnorodności biologicznej.

    Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku. Ochrona gatunkowa – w Polsce jedna z form ochrony przyrody. Zgodnie z brzmieniem ustawa o ochronie przyrody z 2004 roku na celu ma zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących roślin, grzybów i zwierząt oraz ich siedlisk, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej. Ochrona ta dotyczy gatunków rzadko występujących, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie umów międzynarodowych.

    Mokradła słone, słone bagna, błotniste solniska – środowisko pobrzeża morskiego stanowiące równię pływową pomiędzy lądem a słoną lub brakiczną wodą zdominowaną przez słonorośla zielne lub niskie krzewy. Roślinność bagienna ma kluczowe znaczenie dla stabilności nadmorskich mokradeł solnych przez wyłapywanie i wiązanie osadów. Mokradła słone odgrywają dużą rolę w łańcuchu pokarmowym, gdyż są źródłem składników odżywczych w przybrzeżnych wodach dla żyjących tam organizmów wodnych. Są ponadto istotnym siedliskiem dla zwierząt takich jak migrujące ptaki, a także stanowią ochronną barierę przybrzeżną. W warunkach śródlądowych słone mokradła tworzą się w miejscach wypływu wód silnie zasolonych, które spotykane są w miejscach występowania pokładów soli kamiennej blisko powierzchni ziemi. Ochrona gatunkowa roślin – prawny sposób zabezpieczenia rzadko występujących gatunków dziko rosnących roślin zagrożonych wyginięciem. Gatunków chronionych nie wolno niszczyć, zrywać, zbierać, niszczyć ich siedlisk, sprzedawać, nabywać, przewozić przez granicę państwa itp. Dla gatunków ściśle chronionych na odstępstwo od takiego zakazu może wyjątkowo wyrazić zgodę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dla gatunków częściowo chronionych - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Gatunki częściowo chronionych gatunków roślin mogą być dopuszczone do limitowanego (za zezwoleniem wojewody) zbioru na potrzeby ziołolecznictwa.

    Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra” - społeczna organizacja przyrodnicza powstała w roku 1993. W 2004 roku uzyskała status organizacji pożytku publicznego. Podejmuje działania na rzecz ochrony dziedzictwa przyrodniczego Polski - fauny, flory, ekosystemów i krajobrazów. Zajmuje się również edukacją ekologiczną. Stara się także wpływać na kształt prawa ochrony przyrody i zwiększać stopień jego przestrzegania. Organizacja kierowana jest przez osoby zajmujące się naukami przyrodniczymi, a jej przedsięwzięcia koordynują specjaliści z odpowiednich dziedzin. Poza tym Towarzystwo korzysta z pomocy wolontariuszy. W 2012 r. liczy ponad 3000 członków, z czego ok. 500 aktywnie uczestniczy w działaniach stowarzyszenia. Ponadto z organizacją stale współpracuje kilkadziesiąt osób, niebędących jej członkami, a także wiele instytucji i organizacji zajmujących się ochroną przyrody. Jest członkiem organizacji międzynarodowych: IUCN, BatLife Europe i CEEweb. Wydaje popularnonaukowe czasopismo Magazyn Przyrodniczy „Salamandra” oraz specjalistyczne - Ptaki Wielkopolski. Siedziba organizacji mieści się w Poznaniu przy ulicy Stolarskiej 7/3, 60-788, KRS: 0000117212.

    Dodano: 31.01.2010. 13:37  


    Najnowsze