• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wszystko o dinozaurach w Śląskiej Kawiarni Naukowej

    06.01.2010. 18:27
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Co jadły dinozaury, dlaczego wyginęły i czy zamieszkiwały obszar obecnej Polski - tego m.in. dowiedzą się goście kolejnego spotkania Śląskiej Kawiarni Naukowej (ŚKN). Wykład pt. "Dinozaury - pradawne smoki" odbędzie się 7 stycznia w katowickim Rondzie Sztuki. Spotkanie będzie można śledzić w internecie, będzie też tłumaczone na język migowy.

    Spotkanie poprowadzą: Aleksandra Skawina - doktorantka na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, prowadząca badania mięczaków i innych bezkręgowców słodkowodnych i dr Tomasz Sulej - pracownik Instytutu Paleobiologii PAN, jeden z odkrywców tzw. "Smoka z Lisowic" - pierwszego polskiego dinozaura drapieżnego.
    "Dotychczasowe znaleziska dinozaurów świadczą o tym, że były to największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi. Niektóre miały masę ponad 130 ton. Nic więc dziwnego, że dinozaur znaczy dosłownie +straszny jaszczur+" - wyjaśniają organizatorzy na stronie internetowej ŚKN.

    Dodają, że choć trudno jednoznacznie stwierdzić, kiedy dokładnie pojawiły się pierwsze dinozaury, to najstarsze znaleziska pochodzą sprzed 200-220 milionów lat. Wiadomo, że wymarły one ponad 60 milionów lat temu, ale dokładna przyczyna ich śmierci nie jest znana. Powstało na ten temat bardzo wiele hipotez. Mówi się, że wpływ na ich wyginięcie mogły mieć zmiany klimatu. Nie brakuje również tez, mówiących o uderzeniu w Ziemię wielkiego meteorytu.

    Pewne jest, że dinozaury żyły na wszystkich siedmiu kontynentach. Ich ślady znaleziono nawet na Antarktydzie. Ogromne zróżnicowanie gatunków, liczba 150 milionów dinozaurów żyjących dawniej na Ziemi i ich tajemnicza śmierć, czynią z nich najbardziej tajemnicze i fascynujące stworzenia, jakie kiedykolwiek żyły na naszej planecie.

    Początek spotkania o godz. 18.00. Szczegółowe informacje i transmisja na stronie: www.kawiarnianaukowa.pl

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi. Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie). Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu. Wśród nich były formy zarówno mięsożerne jak i roślinożerne, tak dwunożne jak i czworonożne. Mięsożerne miały zęby zakrzywione ku tyłowi, ostre, bocznie spłaszczone, o trójkątnym kształcie z ząbkowanymi krawędziami, a u form roślinożernych zęby na ogół były tępe i słupkowate. Niektóre zaawansowane Saurischia były bezzębne. Znane ze wszystkich kontynentów od późnego triasu do końca kredy. Wśród teropodów były największe drapieżne zwierzęta lądowe, a wśród zauropodów największe zwierzęta roślinożerne, jakie kiedykolwiek żyły na ziemi.

    Dinozaury wyginęły prawie wszystkie 65 mln lat temu. Udało się przetrwać tylko małym, opierzonym dinozaurom, ptakom. Są one tylko odpryskiem ponad 800 gatunków dinozaurów, które zamieszkiwały ląd. Były wśród nich drapieżniki i roślinożercy. Dinozaury są słynne głównie ze względu na swe rozmiary – były wśród nich 30- metrowe olbrzymy oraz podobne do kur zwierzęta długości 1 metra. Dinozaury w kulturze: Odkąd słowo „dinozaur” zostało ukute w 1842, istniało wiele obrazów dinozaurów w kulturze. Dinozaury przedstawiane w filmach, książkach, telewizji, sztuce i innych mediach służyły rozrywce i edukacji. Przedstawienia obejmują realistyczne, jak w programach dokumentalnych przełomu XX i XXI wieku, i fantastyczne, jak filmy o potworach lat 50. i 60. Ludzie zaczęli interesować się dinozaurami m.in. z powodu wielkich rozmiarów niektórych gatunków.

    Megazostrodon – mały ssakokształtny żyjący za czasów dinozaurów ok. 200 milionów lat temu zaliczany do ssakokształtnych (Mammaliaformes) - protoplastów współczesnych ssaków. Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).

    Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii". Kompsognat (Compsognathus) – rodzaj niewielkiego teropoda z rodziny kompsognatów (Compsognathidae). Jego nazwa oznacza „delikatna szczęka”. Cieszy się on powszechną sławą jako dinozaur wielkości kurczaka, choć w rzeczywistości osiągał większe rozmiary, a szkielet berliński, będący wielkości szkieletu kurczaka, należał do młodego osobnika. Mimo to wiele książek popularnonaukowych wciąż opisuje go jako najmniejszego dinozaura. Jest jednym z nielicznych dinozaurów, których dieta jest dokładnie poznana. Do chwili obecnej znaleziono dwa szkielety kompsognata – większy francuski i berliński, należący do osobnika młodego. Zęby kompsognata znaleziono również w Portugalii. Ten niewielki teropod występował w okresie jurajskim, ok. 150 mln lat temu. Obecnie wyróżnia się tylko jeden gatunek należący do tego rodzaju (Compsognathus longipes), chociaż w 1970 okaz francuski uznano za przedstawiciela nowego gatunku – C. corallestris (obecnie uważany za dorosłego osobnika Compsognathus longipes). Do niedawna kompsognat był najbliższym znanym krewnym archeopteryksa.

    Dodano: 06.01.2010. 18:27  


    Najnowsze