• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystawa prezentująca przemysł Wolnego Miasta Gdańska

    19.09.2011. 19:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Zdjęcia, oryginalne etykiety, reklamy, narzędzia itp. prezentowane są na, otwartej w sobotę w Gdańsku, wystawie poświęconej przemysłowi działającemu w mieście w latach 20. i 30. XX. wieku. Ekspozycję można oglądać w Muzeum "Strefa Historyczna Wolne Miasto Gdańsk".


    Wystawę w muzeum, które mieści się przy ul. Piwnej w ścisłym historycznym centrum miasta, przygotowało Towarzystwo Przyjaciół Gdańska (TPG).

    "Gdańsk za czasów Wolnego Miasta był bardzo prężnym ośrodkiem przemysłowym. Było się czym pochwalić. Swoje filie miały tu choćby takie firmy, jak Oetker czy Siemens. Do tego oczywiście był cały ogrom bardzo różnorodnych rodzimych firm, z których wiele - jak choćby firma Dagoma, czy stocznia gdańska - działa do tej pory" - powiedział PAP prezes TPG Piotr Mazurek.

    Główną częścią wystawy jest piętnaście plansz, z których każda prezentuje inną gałąź przemysłu. Za pomocą krótkich, treściwych informacji, zdjęć, wycinków z dawnych gazet czy kopii oryginalnych reklam i pism biznesowych, plansze te prezentują choćby przemysł stoczniowy, browarniczy, spożywczy, tytoniowy czy meblarski.

    Wystawa przypomina też, działającą niegdyś w mieście, Królewską Fabrykę Karabinów czy przedsiębiorstwa, które przed kilkudziesięcioma laty dostarczały gdańszczanom gaz czy prąd.

    Można też zobaczyć m.in. kilkadziesiąt butelek po różnych gatunkach piwa i innych alkoholi produkowanych w przedwojennym Gdańsku, skrzynki na butelki, puszki po marmoladzie czy kakao, bezpieczniki oraz gazomierze używane przez miejskie spółki dostarczające energię i gaz.

    "Pokazujemy też nasz najnowszy nabytek - oryginalną gdańską waflownicę, za pomocą której na rozgrzanym węglu, produkowano wafle" - chwalił się Mazurek.

    Wystawa w Muzeum "Strefa Historyczna Wolne Miasto Gdańsk" czynna będzie do 9 października.

    Wolne Miasto Gdańsk było swoistym autonomicznym miasto-państwem pod ochroną Ligi Narodów (jej interesy reprezentował Wysoki Komisarz). Istniało w latach 1920-1939. Zajmowało ok. 1900 km kw. powierzchni, a w jego skład wchodziły m.in. Gdańsk i Sopot w ówczesnych granicach oraz istniejące wówczas powiaty Niziny Gdańskie, Wyżyny Gdańskie i Żuławy Gdańskie.

    Na terenie Wolnego Miasta mieszkało ponad 400 tys. ludzi - przeważała ludność niemiecka. Według różnych szacunków ludność polska liczyła od 3 do 11 proc. Wolne Miasto Gdańsk miało własną konstytucję oraz parlament i Senat. Interesy Polski reprezentował w nim Komisarz Generalny Rzeczypospolitej Polskiej.

    PAP - Nauka w Polsce

    aks/ son/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Strefa Historyczna Wolnego Miasta Gdańska – placówka edukacyjno-muzealna o charakterze historycznym, prezentująca eksponaty z okresu Wolnego Miasta Gdańska; oddział Towarzystwa Przyjaciół Gdańska. Ekspozycję wzbogacają akcenty multimedialne – stare filmy dokumentalne pokazujące Gdańsk; odtwarzany jest także oryginalny hymn Wolnego Miasta Gdańska z lat 30. "Für Danzig" autorstwa Paula Enderlinga. Komisarz Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku – przedstawiciel polskiego rządu w Gdańsku, reprezentujący polskie interesy i wykonujący uprawnienia Polski wobec Wolnego Miasta wynikające z Traktatu Wersalskiego i umów polsko-gdańskich, rezydujący w mieście w latach 1920 - 1939. Komisarz stał na czele Komisariatu Generalnego RP. Gdańska Macierz Szkolna (przed 1938 oficjalnie: Macierz Szkolna w Gdańsku) – polska organizacja oświatowa w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1921–1939.

    Gimnazjum Polskie w Gdańsku, od 1935 Gimnazjum im. J. Piłsudskiego Macierzy Szkolnej w Gdańsku, zwane gamają – szkoła średnia kształcąca młodzież na poziomie maturalnym, działająca w Gdańsku (na terenie Wolnego Miasta Gdańska), w latach 1922–1939. Gdańska Giełda Papierów Wartościowych i Dewiz (Danziger Effekten- und Devisenbörse) – instytucja giełdowa działająca w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1921-1935.

    Senat – nazwa, jaką zgodnie z konstytucją nosił najwyższy organ zarządzający i wykonawczy Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920-1939. Był to odpowiednik rządu, a "senatem" nazwano go przez analogię do podobnych instytucji wolnych miast hanzeatyckich: Hamburga, Bremy i Lubeki. Nazwa ta nawiązywała zarazem do historycznego określenia rady miejskiej Gdańska w języku łacińskim jako senatus gedanensis oraz do senatu Wolnego Miasta Gdańska z lat 1807-1813. Socjaldemokratyczna Partia Wolnego Miasta Gdańska (niem. SP – Sozialdemokratische Partei der Freien Stadt Danzig) – partia polityczna działającą w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1919-1936.

    Komisariat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku (Polnisches Generalkommissariat, Diplomatische Vertretung der Republik Polen in der Freien Stadt Danzig) – urząd powołany do wykonywania uprawnień Polski wobec Gdańska zagwarantowanych Traktatem wersalskim i innymi umowami międzynarodowymi, istniejący w latach 1920 - 1939. Na czele Komisariatu stał Komisarz Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Konwencja polsko-gdańska, zwana potocznie "Konwencją paryską", konwencja zawarta w Paryżu 9 listopada 1920 r. przez Rzeczpospolitą Polską i przedstawicieli Wolnego Miasta Gdańska (w organizacji) w wykonaniu postanowień traktatu wersalskiego o ustanowieniu Wolnego Miasta Gdańska i szczególnych prawach Polski w Wolnym Mieście (art.104-108 traktatu). Konwencja regulowała prawa Polski w Gdańsku i wzajemne stosunki prawne Polski i Wolnego Miasta Gdańska w sprecyzowaniu postanowień traktatu wersalskiego (Art.104 traktatu).

    Wybory parlamentarne w Wolnym Mieście Gdańsku w 1920 roku – pierwsze w Wolnym Mieście Gdańsku, przeprowadzone 16 maja 1920 roku, a więc jeszcze przed formalnym utworzeniem Wolnego Miasta Gdańska. Wybrane w wyborach Zgromadzenie Konstytucyjne przekształciło się 6 grudnia w Volkstag.

    Sparkasse der Hansestadt Danzig (Kasa Oszczędności Hanzeatyckiego Miasta Gdańska) – działający w Gdańsku w latach 1907-1945 bank o kapitale gdańskim, mieszkańców Gdańska.

    Bank Gdański (niem. Bank von Danzig) – bank centralny, emisyjny Wolnego Miasta Gdańska z siedzibą w Gdańsku, powołany w listopadzie 1923, a utworzony w lutym 1924. Funkcjonował do wcielenia Wolnego Miasta Gdańska do III Rzeszy jesienią 1939. Związek Polaków w Wolnem Mieście Gdańsku (ZP) – organizacja społeczno-polityczna, istniejąca w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1933-1937.

    Wolne Miasto Gdańsk (fr. Ville libre de Dantzig) – autonomiczne terytorium obejmujące miasto Gdańsk i okolice, istniejące w latach 1807–1814. Wolne Miasto Gdańsk znajdowało się pod protektoratem Prus i Saksonii, choć faktyczny protektorat sprawowała nad nim Francja. O jego utworzeniu zdecydował podpisany 9 lipca 1807 r. pokoju w Tylży. Powstanie Wolnego Miasta poprzedziło długotrwałe oblężenie Gdańska przez wojska napoleońskie. W 1813 miasto zostało ponownie oblężone, tym razem przez wojska pruskie i rosyjskie. Niemal roczne oblężenie miasta doprowadziło do ogromnych strat. 2 stycznia 1814 Francuzi poddali miasto, co de facto oznaczało koniec istnienia wolnego miasta. Na kongresie wiedeńskim w 1815 zdecydowano o likwidacji Wolnego Miasta Gdańska. Gulden gdański – waluta wprowadzona w 1923 r. w Wolnym Mieście Gdańsku w miejsce marki niemieckiej, która obowiązywała jako legalny środek płatniczy do końca 1923 r. Wcześniej gulden gdański obowiązywał w okresie napoleońskim, kiedy po raz pierwszy utworzono Wolne Miasto Gdańsk.

    Danziger Handels-und Industriebank A.G. (Gdański Bank Handlowo-Przemysłowy) – działający w Gdańsku w latach 1922-1934 bank o kapitale mieszanym polsko-gdańskim. Muzeum Historyczne Miasta Gdańska – do 2000 r. istniejące pod nazwą Muzeum Historii Miasta Gdańska. Instytucja gromadząca zbiory dokumentujące historię Gdańska od średniowiecza do XX wieku. Muzeum zostało utworzone 31 marca 1970 uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej jako oddział Muzeum Pomorskiego w Gdańsku.

    Herkules holownik ratowniczy zbudowany w 1937 w The International Shipbuilding and Engineering Co Ltd w Gdańsku. Przedwojenna jednostka Wolnego Miasta Gdańska, eksploatowany przez firmę "Weichsel" Danziger Dampfschiffahrt und Seebad A.G. Staatsbank der Freien Stadt Danzig (Bank Państwowy Wolnego Miasta Gdańska) – działający w Gdańsku w latach 1933 do 1939 bank o kapitale niemieckim.

    Dodano: 19.09.2011. 19:33  


    Najnowsze