• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystawa Skarby Średniowieczne Wielkopolski w Muzeum na Lednicy

    01.06.2010. 00:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Blisko 2 tys. zabytków pochodzących z 58 skarbów i 5 stanowisk archeologicznych o charakterze cmentarzysk można obejrzeć na wystawie "Skarby Średniowieczne Wielkopolski", w głównej siedzibie Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy w Dziekanowicach. To jedyna okazja, by zobaczyć bogaty, nigdy w takiej liczbie nie pokazywany, zbiór cennych artefaktów z niemal 20 instytucji z całego kraju.

    Wystawa przybliża zjawisko średniowiecznych srebrnych skarbów deponowanych w ziemi, a zawierających przede wszystkim monety i biżuterię nadzwyczajnej urody, powstałą przy użyciu skomplikowanych technik złotniczych, takich jak filigran czy granulacja. Skarby są prezentowane w ciągu chronologicznym, dzięki czemu łatwo można zauważyć zmiany, jakim podlegały w miarę upływu czasu.

    Najdawniejsze depozyty na terytorium szeroko pojętej Wielkopolski schowano w ziemi najprawdopodobniej w pierwszej połowie X wieku, w trakcie formowania się zrębów polskiej państwowości. W najwcześniejszych skarbach, obok biżuterii, znajdowano jedynie monety pochodzące ze Wschodu - arabskie dirhemy oraz nieliczne monety bizantyńskie.

    Wraz z przyjęciem chrztu przez Mieszka I (966 r.) nastąpił napływ monet zachodnioeuropejskich, głównie denarów niemieckich, co znajduje w krótkim czasie odzwierciedlenie w składzie skarbów, a po dzień dzisiejszy jest dowodem tysiącletnich związków Polski z kulturą materialną Europy Zachodniej.

    Pieniądz rodzimy stał się znaczącym składnikiem depozytów w XII wieku, by dopiero w wieku XV zapewnić sobie przewagę liczebną. Były to już monety groszowe, powstałe w wyniku reformy przeprowadzonej przez króla Kazimierza Wielkiego.

    W skarbach doby wczesnego średniowiecza ukrywano prawie zawsze również biżuterię. Niekiedy jest odnajdywana w całości i wtedy można domniemywać, że należała precjozów żony właściciela skarbu. Z reguły jednak biżuteria deponowana była w postaci uszkodzonych ozdób lub srebrnego złomu. Nadzwyczaj rzadko znajdowana jest biżuteria i monety wykonane ze złota.

    Do dzisiaj naukowcy nie rozstrzygnęli przyczyn powierzania ziemi depozytów kruszcowych. Prawdopodobne są względy ekonomiczne - ziemia spełniała rolę banku, jak i te związane z praktykami magicznymi.

    Obok kilkudziesięciu znalezisk gromadnych, odkrytych na terenie Wielkopolski, a sprowadzonych na wystawę niemal z całego kraju, pokazane są także skarby w znaczeniu unikalnych przedmiotów o najwyższej wartości. Za takie uważa się - odkryte przede wszystkim w grobach - kompletne naszyjniki, kolie, pierścionki, kaptorgi - schowki na amulety czy wyjątkowo rzadkie monety pochodzące z różnego rodzaju znalezisk - jak denar z imieniem Mieszka, grosz krakowski Kazimierza Wielkiego.

    Ekspozycję wzbogaca 15 plansz ilustrujących prace mincerza i rolę pieniądza w życiu ówczesnych ludzi oraz projekcja multimedialna z przeszło 100 fotografiami, która umożliwia szczegółowe zapoznanie się z zabytkami wielkości ziaren grochu.

    Poza tym zwiedzający mogą zobaczyć manekiny ubrane w stroje z epoki, na których zaprezentowano kopie biżuterii srebrnej występującej masowo w skarbach wczesnego średniowiecza.

    Kuratorem wystawy jest Agnieszka Murawska, pracownik Gabinetu Numizmatycznego w Muzeum Narodowym w Poznaniu.

    Ekspozycja potrwa do końca października. SZZ

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pożyczka lombardowa jest to pożyczka, która jest udzielana pod zastaw papierów wartościowych oraz wartościowych przedmiotów o charakterze użytkowym, jak biżuteria czy obrazy. Banki udzielają pożyczek lombardowych na okres od 7 dni do 3 miesięcy. Zabezpieczeniem tych pożyczek mogą być bony i książeczki PKO lub blokada środków pieniężnych na rachunkach złotowych i walutowych, ponadto bank przyjmuje kosztowności w postaci wyrobów ze złota i platyny, sztabek złota oraz złotych monet. Skarb z Zagórzyna – skarb odnaleziony w 1927 w Zagórzynie koło Kalisza. Zawierał bezcenne przedmioty: m.in. sześć złotych medalionów oraz zbiór monet (3 tysiące denarów - około 20 kg srebrnych monet), a także złote monety rzymskie z V w. (solidy Teodozjusza, Walentyniana i Gracjana). Przedmioty ze skarbu zostały rozsprzedane, lub prawdopodobnie nawet przetopione. Jeden z medalionów znajduje się w Berlinie, jeden w Nowym Jorku. Srebrna sprzączka znajduje się w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu. Ukrycie skarbu datowane jest na okres wędrówek ludów ( V-VI w. n.e.). Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach – skansen wsi wielkopolskiej w Dziekanowicach (oddział Muzeum Pierwszych Piastów) położony nad brzegiem jeziora Lednica i gromadzący, zabezpieczający i eksponujący przedmioty i obiekty architektoniczne z obszaru Wielkopolski. Budowę skansenu rozpoczęto w 29 września 1975 roku. Pierwszą ekspozycję udostępniono zwiedzającym 1 czerwca 1982 roku. Status muzeum nadany dopiero 25. maja 1993 roku.

    Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej - muzeum zbiorów sprzętu strażackiego oraz historii Ochotniczej Straży Pożarnej. Mieści się w Olkuszu przy ulicy Floriańskiej 5. W jego zbiorach można zobaczyć kolekcję samochodów, toporów, mundurów, konnych sikawek, hełmów oraz sztandarów zgromadzonych od roku 1885. W gablotach można również zobaczyć medale, odznaczenia oraz stare monety. Jednym z najstarszych eksponatów jest dzwon alarmowy z 1647 roku. Linijka Fischa - przyrząd stosowany w jubilerstwie, służący do sprawdzania autentyczności monet bulionowych. Zestaw linijek Fischa składa się ze wzorców, za pomocą których można sprawdzić parametry konkretnej monety takie jak: grubość, średnicę, kształt oraz wagę. Każdy pojedynczy wzorzec linijki dedykowany jest do sprawdzania określonej monety. Dedykowane otwory i zagłębienia w danej linijce Fischa wykonane są w zgodzie ze wzorcem (katalogiem) producenta i muszą łącznie spełniać wszystkie założenia.

    Monety obiegowe III RP – monety emitowane przez Narodowy Bank Polski od dnia przegłosowania ustawy przez Sejm PRL ustawy o zmianie ustroju, nazwy państwa oraz symboli narodowych, 1 stycznia 1990 r. Na awersie każdej monety znajduje się nazwa państwa polskiego "Rzeczpospolita Polska" oraz godło. W ciągu pierwszych lat panowała wysoka inflacja, wobec czego bank centralny emitował coraz to wyższe nominały monet oraz banknotów. Dnia 1 stycznia 1995 r. na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. przeprowadzona została w Polsce operacja denominacji złotego. Nowy Polski złoty (PLN) równał się 10 000 starych złotych. Wymiany starych złotych na nowe złote (banknotów i monet), które przestały być prawnymi środkami płatniczymi, dokonano w ten sposób, że wydawano nowe banknoty i monety w zamian wycofując stare. Do dnia 31 grudnia 2010 roku można było wymienić stare pieniądze, po tej dacie stały się one bezużyteczne. W okresie przed denominacją znajdowały się w obiegu monety wybite jeszcze przed 1990 rokiem oraz monety wyemitowane z nową nazwą państwa od 50 zł do 20 000, a po denominacji, w obiegu powszechnym znajdują się monety o nominale od 1 grosza do 5 złotych. Seria Historia Monety Polskiej obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 2013 roku. Jej celem jest przedstawienie historii polskiego mennictwa na przykładzie monet z poszczególnych epok. Pierwsza moneta serii wyemitowana 10 czerwca 2013, upamiętniła Denar Bolesława Chrobrego.

    Moneta obiegowa to moneta będąca aktualnie lub w przeszłości w obiegu, czyli w użyciu codziennym, służąca jako środek płatniczy (pieniądz) do płacenia za towary i usługi. Oprócz monet obiegowych istnieją monety kolekcjonerskie i monety bulionowe. W przeszłości produkowane ze srebra oraz złota. Współcześnie monety obiegowe z racji ich mniejszego znaczenia w obrocie pieniężnym bite są z tańszych materiałów takich jak: miedzionikiel, stal, mosiądz czy Nordic gold. Rzut monetą – popularna metoda rozstrzygania sporów lub wyboru jednej z dwóch możliwości za pomocą monety. Polega na przypisaniu możliwości do dwóch stron monety (orła i reszki) i rzuceniu monety w powietrze. Gdy moneta spadnie, wybierana jest możliwość przypisana do strony która jest widoczna na górze.

    Biały Grosz Goleniowski – własna moneta Goleniowa, której przywilej bicia miasto otrzymało w roku 1386. Średniowieczne monety bite w XIV i XV wieku posiadały na rewersie dwa odwrócone do siebie półksiężyce z czterema gwiazdami. Symbol ten powstał najprawdopodobniej z połączenia herbu Leliwa z herbem Morgenstern przyniesionym przez niemieckich osadników. Na awersie monety znajdowała się postać gryfa.

    Seria Polscy Malarze XIX/XX wieku obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie oraz obiegowe okolicznościowe o nominale 2 złote ze stopu Nordic Gold. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 2002 roku. Jej celem jest przedstawienie wybitnych polskich artystów tworzących na przełomie XIX i XX wieku.

    Seria Historia polskiej muzyki rozrywkowej obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie, srebrne klipy oraz obiegowe dwuzłotowe monety okolicznościowe ze stopu Nordic Gold. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 2009 roku. Jej celem jest przedstawienie wybitnych polskich artystów nagrywających muzykę rozrywkową. Pierwsze monety serii upamiętniły Czesława Niemena.

    Dodano: 01.06.2010. 00:18  


    Najnowsze