• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • XV Festiwal Nauki w Warszawie/Psycholog: starość też radość

    19.09.2011. 10:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    95 proc. skojarzeń, jakie mają młodzi myśląc o starości, to określenia negatywne. Jednak starość nie musi być smutna, bo wiek nie wpływa na poziom zadowolenia z życia - przekonywała podczas Festiwalu Nauki w Warszawie dr Zuzanna Toeplitz.

    "Mówi się: starość nie radość, śmierć nie wesele. Tymczasem starość i śmierć czekają każdego z nas, pytanie tylko, czy ta starość musi być smutna? Ja uważam, że nie" - powiedziała dr Zuzanna Toeplitz z Wydziału Psychologii UW.

     

    Zdaniem badaczki, wiek nie ma wpływu na jakość życia. "Czasami wraz z wiekiem obserwuje się wręcz wzrost zadowolenia, związany ze zmniejszeniem się oczekiwań wobec życia" - zauważyła.

    Rozmaite badania pokazują jednak, że Polacy coraz bardziej boją się starości. W 2004 roku obawiało się jej 59 proc. z nas, a w 2009 już 83 proc. Najwięcej obaw wśród przyszłych staruszków budzi sytuacja ekonomiczna. "Boimy się po prostu, że nie będzie nas na nic stać" - wyjaśniła psycholog.

    Najczęściej, gdy myślimy o starości, mamy negatywne skojarzenia. Pokazały to badania przeprowadzone przez dr Toeplitz, na osobach między 23. a 26. rokiem życia. 95 proc. skojarzeń wymienionych przez badanych miało wydźwięk negatywny. Starość kojarzyła się m.in. z chorobą, brzydkim zapachem, zmarszczkami, brakiem samodzielności.

    "Często boimy się ubezwłasnowolnienia. Zdarza się, że dzieci zaczynają odgrywać role rodziców, którzy słyszą: tego nie rób, tamtego nie jedz, to ci szkodzi" - powiedziała badaczka.

    Kto jest staruszkiem, a kto jeszcze nim nie jest? Na to pytanie - jak mówiła dr Toeplitz - trudno udzielić precyzyjnej odpowiedzi. Młode osoby pytane przez psychologów o to, kiedy zaczyna się starość wskazywały wiek od 41 do 86 lat. Średnia wyniosła lat 75.

    "Wiadomo, że nasza skóra starzeje się od momentu narodzenia. Już od 30. roku życia każdy z nas zaczyna się starzeć. Wydolność naszego organizmu spada od tego momentu o procent z każdym kolejnym rokiem. Jednak nie wszyscy starzejemy się tak samo szybko" - zaznaczyła prelegentka.

    Jak wyjaśniła, pod względem psychologicznym starość zaczyna się wtedy, kiedy sami powiemy sobie, że jesteśmy starzy. "Mojej, dziś ponad 90-letniej, ciotce 30 lat temu zdechł pies. Powiedziała sobie wtedy, że teraz to już nie weźmie żadnego, bo przecież sama zaraz umrze, a nim nie będzie miał się kto zająć. Pomyślmy, ile od tamtego czasu mogła mieć psów" - wytłumaczyła.

    Dlaczego na starość może spadać poczucie zadowolenia z życia? "To skutek nagromadzenia negatywnych uczuć, które pamiętamy silniej niż te pozytywne i poczucia odpowiedzialności za błędy popełnione w życiu" - tłumaczyła dr Toeplitz.

    Co może zrobić staruszek, by podnieść jakość swojego życia? Pracować i znaleźć hobby, które sprowokuje do wychodzenia do ludzi.

    Jak wyjaśniła dr Toeplitz osoby, które pracują w jakiś sposób nawet na emeryturze, czują się lepiej. Jakość ich życia podnosi się, bo wychodzą z "getta starych". "Pytanie oczywiście, ile mają pracować i za jakie pieniądze" - dodała.

    Sposobem na poprawę zadowolenia z życia mogą być również wnuczki. Jednak - jak pokazują badania dr Toeplitz - wnuczęta podnoszą jakość życia, ale przede wszystkim dziadków, rzadziej babć. "Jedna z interpretacji mówi, że mężczyźni spotykają się z wnuczkami dla przyjemności, a babcie traktowane są jako zastępcze matki. Wtedy to już nie jest ta sama przyjemność, a rodzaj obowiązku. To bardzo niewdzięczna rola: dziecka nie można wychowywać, a ponosi się taką samą odpowiedzialność jak rodzic" - podkreśliła badaczka.

    Na starość bardziej zadowolone z życia są zazwyczaj osoby ekstrawertywne, otwarte na ludzi i nowe doświadczenia. "Ta cecha jednak nie jest wcale związana z wiekiem, bo mamy przecież niezadowolonych z życia, zamartwiających się szesnastolatków" - zaznaczyła prelegentka.

    Większym zadowoleniem z życia przez długie lata mogą cieszyć się osoby z wyższym wykształceniem. Dr Toeplitz zaznacza jednak, że ta tendencja jest charakterystyczna tylko dla Polski. Dlaczego? Osoby z wyższym wykształceniem zazwyczaj robią coś nawet na emeryturze. Poza tym lepiej rozumieją, co się z nimi dzieje i czują się mniej bezradne.

    Wbrew pozorom stan zdrowia nie wpływa na zadowolenie w takim stopniu, jak się to powszechnie uważa. "W starszym wieku jeśli coś nas boli, to mniej się tym przejmujemy. To ma oczywiście negatywne konsekwencje, bo mniej się leczymy. Oczywiście jakość życia obniża bardzo sytuacja, w której ktoś przez chorobę jest zdany na opiekę innych" - wyjaśniła dr Toeplitz.

    Zaznaczyła, że osoby starsze często chodzą do lekarza z samotności. "Nawet jeśli nie porozmawiają tam z lekarzem, to w poczekalni spotkają takie same osoby, jak one" - dodała.

    Zdaniem badaczki, często niezadowolenie z życia u osób starszych, to efekt samospełniającej się przepowiedni. Jeśli uważamy, że na starość będziemy nieszczęśliwi, to będziemy. "Dlatego już dziś trzeba zacząć dbać o swoją starość" - powiedziała.

    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

     

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi. Starość – stan będący efektem starzenia się, ostatni okres życia u ludzi. Starość ma przede wszystkim wymiar biologiczny (fizjologiczny), lecz także poznawczy, emocjonalny i społeczny. Starościn Kolonia - dzielnica wsi Starościn położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kamionka.

    Starołęka – część Poznania, w osiedlu samorządowym Starołęka-Minikowo-Marlewo. Położona jest nad wschodnim brzegiem rzeki Warty. Tatuaż – dowolny znak graficzny na ciele powstały w wyniku trwałego wszczepienia za pomocą specjalnej igły barwnika pod skórę. W Polsce tatuaż mogą sobie zrobić osoby, które ukończyły 18 rok życia - nie ma jednak ustawy, czy rozporządzenia, które dokładnie regulowałoby kwestię robienia tatuażu przez osoby niepełnoletnie. Przed ukończeniem 18 roku życia tatuaż można zrobić jedynie po wyrażeniu zgody przez opiekunów prawnych.

    Rondo Starołęka – rondo w Poznaniu, na osiedlu samorządowym Starołęka-Minikowo-Marlewo, w pobliżu Starołęki, od której pochodzi nazwa. Rondo jest częścią II ramy komunikacyjnej oraz drogi krajowej nr 11. Przed otwarciem Wschodniej Obwodnicy miasta przez rondo przebiegała droga krajowa nr 5 oraz trasa europejska E261. Rondo Starołęka jest skrzyżowaniem ulic: Kościół św. Antoniego Padewskiego – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się przy ul. św. Antoniego na poznańskiej Starołęce.

    Niepełnosprawność intelektualna w stopniu znacznym (upośledzenie umysłowe znaczne, dawniej idiotyzm – niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – rozwój psychiczny osoby dorosłej na poziomie 6. roku życia. Około 4-5 roku życia zauważalne spóźnienie rozwoju psychofizycznego. Osoby te mogą opanować samoobsługę, przy stałej opiece mogą wyuczyć się czynności domowych, ale nie są zdolne do wyuczenia zawodu. Mogą podejmować prace niewymagające kwalifikacji. Gmina Starościn (następnie gmina Samoklęski) – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni lubelskiej. Siedzibą władz gminy był Starościn.

    Andropauza (gr. andros = mężczyzna, człowiek; gr. pausis, łac. pausa = przerwa) - w ujęciu biopsychospołecznym definiowana jako okres w życiu mężczyzny (najczęściej po 50 roku życia), zapowiadający zbliżające się wejście w okres starości z początkiem wystąpienia szeregu dolegliwości w różnych sferach funkcjonowania jednostki, zarówno somatycznej, psychologicznej jak i seksualnej o podłożu wielonarządowych zmian w organizmie, w tym zmian hormonalnych, wywołanych starzeniem się.

    Budynek grodu starościńskiego w Bieczu (także: budynek wójtowski, zamek starościński, gród starościński) – budynek wzniesiony na początku XVI w. pierwotnie jako siedziba wójta Biecza. W 1641 zamieniony na zamek stanowiący siedzibę starosty oraz sądu grodzkiego. W latach 1667-1676 urzędował w nim jeden z głównych twórców barokowych w Polsce, Wacław Potocki. Po 1783 budynek popadł w ruinę. Nazwa gród starościński mocą żywej tradycji przetrwała jednak do dziś.

    Niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim (upośledzenie umysłowe lekkie, dawniej debilizm – niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – poziom intelektualny osób dorosłych charakterystyczny dla 12. roku życia. Ta forma deficytu intelektualnego stanowi najwięcej rozpoznań. Osoby takie są samodzielne i zaradne społecznie, nie powinny jednak wykonywać zawodów wymagających podejmowania decyzji, ponieważ nie osiągnęły etapu myślenia abstrakcyjnego w rozwoju poznawczym. Życie rodzinne przebiega bez trudności. W socjalizacji mogą nabywać zaburzeń osobowościowych, ze względu na atmosferę otoczenia i stosunek innych. Obecnie istnieje tendencja do wprowadzania zajęć korekcyjnych, przy intensywniejszym treningu poznawczym w dłuższym czasie osoby z upośledzeniem w stopniu lekkim osiągają podobne wyniki co osoby z przeciętnym IQ. Do 12 roku życia brak różnic rozwojowych. Zaburzenie somatyzacyjne (daw. zespół Briqueta) to forma zaburzenia somatoformicznego, charakteryzująca się skargami na długotrwałe schorzenia fizyczne (lub zranienia), mające swój początek przed trzydziestym rokiem życia, które są niedostatecznie wyjaśnione niezależnymi potwierdzeniami choroby somatycznej i prowadzą do pogorszenia jakości życia. Uważa się, że zaburzenie występuje dziesięć razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.

    Zaniedbywalne starzenie się — określenie stanu organizmu, w którym nie następuje proces starzenia się albo jest on zbyt wolny, aby dało się go stwierdzić. Organizmy, których starzenie się jest zaniedbywalne, nie mają maksymalnej długości życia, a ich zdolności reprodukcyjne nie maleją z czasem. Umierają one jedynie z przyczyn niezwiązanych ze starością (np. bycie zjedzonym, choroba lub wypadek). Prawdopodobieństwo śmierci u takich organizmów nie rośnie z czasem, w przeciwieństwie do organizmów starzejących się, u których gwałtownie rośnie w miarę zbliżania się do maksymalnej długości życia.

    Dodano: 19.09.2011. 10:33  


    Najnowsze