• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Z ceramiką przez wieki wśród gablot muzeum

    13.10.2010. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ponad 200 obiektów - głównie naczyń pochodzących z różnych epok; od pradziejów po XX stulecie - można będzie podziwiać na wystawie "Z ceramiką przez wieki". Muzeum Narodowe w Kielcach otworzy ją w piątek i będzie prezentować do końca stycznia przyszłego roku.

    Jak zapowiada komisarz wystawy Janina Skotnicka, bogatą historię ceramiki świętokrzyskiej dokumentować będą m.in. znaleziska archeologiczne; najstarsze z nich pochodzi z epoki neolitu, czyli sprzed pięciu tysięcy lat. "Rozwojowi garncarstwa w tym regionie sprzyjało występowanie bogatych złóż surowców ilastych, przy których powstały liczne ośrodki garncarskie" - wyjaśnia muzealniczka.

    W XIX wieku powstały w Świętokrzyskiem wytwórnie ceramiki szlachetnej, które produkowały początkowo fajans, a następnie porcelanę. Na ekspozycji zostaną zaprezentowane z tego okresu wyroby fabryki w Ćmielowie. Kolekcja ceramiki ćmielowskiej zilustruje przemiany stylistyczne i technologiczne oraz różnorodność wyrobów, od początku działalności zakładu w 1804 roku po XX wiek - informuje Skotnicka.

    Pokazane będą też przykłady wyrobów z innych wytwórni. Prezentację wzbogacą unikatowe formy gipsowe, używane głównie do produkcji ozdobnych talerzy.

    Wystawie towarzyszyć będą filmy ukazujące proces toczenia naczyń oraz przybliżające technikę lepienia glinianych figur. W trakcie wystawy zostaną zorganizowane również warsztaty plastyczne dla uczniów. W ramach spotkań pod hasłem "Nie święci garnki lepią" zaplanowano wykonywanie naczyń, natomiast zawodowy ceramik zaprosi na zajęcia "Lepimy gliniane gwizdki".

    W większości kultur wyróżnia się tzw. ceramikę kuchenną "grubej roboty" i delikatną - "stołową". U początków garncarstwa, w neolicie, wyrobem ceramiki zajmowały się głównie kobiety. Gdy wynalezione zostało koło garncarskie, za toczenie wzięli się mężczyźni. Ojczyzną porcelany są Chiny; w Europie posiadł tajemnicę ich sztuki ceramicznej dopiero w 1709 r. nadworny alchemik Augusta II Mocnego.

    PAP - Nauka w Polsce

    mch/ dym/kap/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ounjougou - stanowisko archeologiczne w centralnym Mali (Afryka), gdzie w latach 2002-2006 odnaleziono i datowano pozostałości najstarszej znanej ceramiki na świecie z epoki paleolitu (do tej pory za najstarsze uważano znaleziska ceramiki z Bliskiego Wschodu sprzed 10 tys. lat oraz z regionu Sahary środkowej i wschodniej sprzed 9-10 tys. lat). Na znalezisko składa się sześć fragmentów naczyń glinianych, znalezionych w warstwie sprzed 11.400 lat (rolnictwo w owym czasie nie było jeszcze znane). Niemniej same naczynia mogą być jeszcze starsze. Muzeum Ceramiki Kaszubskiej Neclów w Chmielnie – powstałe w roku 1993 z inicjatywy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Chmielnie przy warsztacie wytwórczym rodziny Neclów nad jeziorem Białym. Otwarcie muzeum nastąpiło 23 czerwca zbiegło się z 70. rocznicą wizyty Prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego w warsztacie Franciszka Necla w roku 1923. Znajdują się tu eksponaty ceramiki pochodzące z ostatnich 300 lat, bogato zdobione charakterystycznym wzornictwem rodu Neclów, jak i oryginalne sprzęty w warsztatach rzemieślniczych (możliwość obserwacji garncarza przy pracy) z piecem do wypalania ceramiki w piwnicy. Przy muzeum istnieje mały sklepik firmowy umożliwiający dokonanie zakupu oryginalnych pamiątek ceramiki kaszubskiej. Fajans – rodzaj ceramiki podobny nieco do porcelany wytwarzanej z zanieczyszczonego kaolinu.
    Po wypaleniu (w temperaturach przekraczających 1000°C) wyroby fajansowe mają kolor od białego do jasnokremowego. Wytwarza się je najczęściej w wersji powleczonej nieprzezroczystym szkliwem.

    Porcelana – rodzaj białej, przeświecającej ceramiki wysokiej jakości, wynaleziony w Chinach w VII w. Porcelana jest wytwarzana z mieszanki glinki kaolinowej ze skaleniem i kwarcem poprzez wypalanie uformowanych wyrobów w temperaturze od 920-980 °C (wyroby nieszkliwione, tzw. biskwit) aż do 1280-1460 °C (wyroby szkliwione). Charakteryzuje się niską nasiąkliwością, bardzo dobrymi właściwościami dielektrycznymi, dużą wytrzymałością mechaniczną, wysoką odpornością na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalnością dla cieczy i gazów. Kultura Salinar jest jedną z kultur andyjskich okresu formacyjnego, następczyni kultury Capisnique powstałej ok. XVIII w. p.n.e. Czas jej trwania określany jest na okres od 200 p.n.e. do 200 r. Została odkryta przez Larco Hoyle w 1941 r. w pobliżu El Salinar w dolinie Chicama w północnej części Peru. W odkrytej nekropolii natrafiono na ok. 200 miejsc pochówku. Odnalezione groby miały kształt elipsoidy. Zmarłych układano w nich w pozycji wyprostowanej, na prawym boku. Wśród darów natrafiono na żywność, ceramikę, wyroby ze złota. Kultura Salinar bezpośrednio poprzedza kulturę Mochica, stąd forma wielu wyrobów zbliżona jest do kształtu ceramiki Moche (naczynia o podwójnym wlewie połączonym mostkiem). Dekoracje wykonywane były metodą nacinania lub malowania. Powtarzającym się motywem są linie łamane, faliste, gwiazdy i pętle. Występowały także postacie zwierząt i ludzi. W tym też okresie powstały zaczęły powstawać naczynia z scenami erotycznymi. Kolorystyka ceramiki to barwy ziemi: od koloru pomarańczowego do beżowego.

    Majolika – ceramika pokryta nieprzezroczystą polewą ołowiowo-cynową o bogatej kolorystyce. Rodzaj fajansu produkowanego we Włoszech od XIV w. do XVII w. Z majoliki wyrabiano przede wszystkim bogato zdobione naczynia. Produkcja majoliki rozwinęła się pod wpływem ceramiki mauretańsko-hiszpańskiej importowanej do Włoch przez Majorkę (stąd nazwa). W XV wieku produkcję rozpoczęto także we Florencji (wprowadzono rzeźby z majoliki). Na początku XVI w. rozwinął się styl istoriato (narracyjny), czyli zdobienie scenami mitologicznymi, historycznymi oraz biblijnymi. Malarzami tego stylu byli zazwyczaj wybitni artyści, a inspiracji szukali w dziełach Rafaela i jego uczniów. Zakłady Ceramiki Radiowej UNITRA-CERAD w Białogardzie - zakład przemysłu elektronicznego, należący do zjednoczenia UNITRA. Produkował podzespoły ceramiczne dla radiotechniki. Jedną z jego komórek był Zakład Doświadczalno - Badawczy Ceramiki Elektronicznej, mieszczący się w Warszawie przy ul. Kłobuckiej 3.

    Narodowe Muzeum Ceramiki (fr. Musée national de Céramique) – francuska placówka muzealna w Sèvres koło Paryża, gromadząca i prezentująca ceramikę z całego świata i z różnych okresów historycznych. Tworzywo szklano-ceramiczne - materiał mający wiele właściwości zarówno szkła jak i bardziej tradycyjnej ceramiki krystalicznej. Tworzywo jest formowane jako szkło a następnie częściowo krystalizowane poprzez obróbkę cieplną. W przeciwieństwie do ceramiki spiekanej, tworzywo szklano-ceramiczne nie posiada porów pomiędzy kryształami.

    Talerz – okrągłe naczynie, na ogół mniej (talerze płytkie) lub bardziej (talerze głębokie) wgłębione, służące do podawania potraw. Talerze są wykonywane z różnych materiałów, najczęściej z ceramiki (porcelana, fajans), metalu, szkła, współcześnie także z tworzyw sztucznych.

    Kultura ceramiki wstęgowej rytej (KCWR) – neolityczna kultura z kręgu kultur naddunajskich. Jej nazwa pochodzi od kulistej formy naczyń glinianych zdobionych ornamentem rytym w postaci wstęg spiralnych i innych wątków geometrycznych.

    Kultura Chañapata – jedna z kultur andyjskich okresu formacyjnego. Powstała w południowym paśmie górskim w Peru. Odnaleziona ceramika to naczynia o gładzonych ściankach, czarne lub czerwone. Zdobione nacinanymi motywami geometrycznymi i zoomorficznymi. Oprócz naczyń: misek, talerzy znaleziono figurki postaci ludzkich. W miejscach pochówku nie odnaleziono darów pogrzebowych. Muzeum Ziemi Choszczeńskiej – utworzone zostało w 1995 roku. Początkowo swą siedzibę miało w Szkole Podstawowej w Krzęcinie, a od 1998 r. do dziś znajduje się w Zespole Szkół nr 1 w Choszcznie. Opiekunem muzeum od 1995 r. jest dr G.J. Brzustowicz. W zbiorach muzeum znajdują się liczne znaleziska archeologiczne od epoki neolitu przez epokę brązu, wczesne średniowiecze, nowożytność po współczesność. Od 2000 r. w ekspozycji znajdują się dwa duże kamienne epitafia z 1796 roku poświęcone Annie Luizie Diliannie von Puttkamer. W 2006roku muzeum otrzymało drugą izbę. Zbiory obejmują kilkaset zabytków ruchomych z okresów od epoki kamiennej do współczesności: broń, ceramika, pieczęci, monety, gotyckie elementy architektury itd. Muzeum prowadzi działalność wystawienniczą (wystawy), naukową (gromadzi i udostępnia do badań eksponaty) i popularyzatorską (organizuje konkursy i sesje popularnonaukowe). Merytorycznym opiekunem muzeum od 1995 r. jest Regionalne Towarzystwo Historyczne Ziemi Choszczeńskiej.

    Dodano: 13.10.2010. 00:11  


    Najnowsze