• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zakończyły się pierwsze badania wykopaliskowe na zamku Niesytno

    22.11.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    XV-wieczne mury obwodowe średniowiecznej warowni odkryli archeolodzy w czasie październikowych prac na terenie zamku Niesytno w Płoninie koło Bolkowa (woj. dolnośląskie). 

    ,,To jeden z najpiękniejszych, a jednocześnie najbardziej tajemniczych dolnośląskich zamków, którego początki wiązać można z rodziną von Czirn (przełom XIV/XV wieku), do której przylgnęła fama rycerzy rozbójników - raubritterów. W 1432 roku, kiedy zamek należał do husyty: Hayna von Czirn, został zdobyty i zniszczony przez wojska mieszczan świdnickich, lecz jego właścicielowi udało się zbiec na pobliską warownię Sokolec" - mówi szef wykopalisk Tomasz Olszacki z łódzkiej firmy Castrum et Terra Sp. z o.o.

    Tegorocznymi badaniami objęto głównie teren średniowiecznego zamku, a w mniejszym zakresie przyległego do niego pałacu, ufundowanego w połowie XVI stulecia przez rodzinę Zedlitzów.

    Największym odkryciem są relikty murów obwodowych z XV wieku, które wyznaczały obszar nieznanego dotąd dziedzińca, przyległego od strony zachodniej do średniowiecznej kamienicy zamkowej. Podwórzec wyłożono płytami z występujących lokalnie skał, tzw. zieleńców. W innym miejscu badacze natknęli się na XV-wieczne mury wąskiego przedbramia wiodącego ku wieży mieszkalnej.

    ,,Szczególnie zainteresowała nas warstwa spalenizny wśród której odkryliśmy liczne groty bełtów do kuszy. Naszym zdaniem jest to świadectwo jednej z licznych wojen toczonych na Śląsku w XV wieku, które przetoczyły się także i przez Niesytno" - dodaje Olszacki.

    Ponadto badacze odsłonili najniższą kondygnację kamienicy zamkowej, gdzie zidentyfikowano duże pomieszczenia piwniczne i klatkę schodową z okresu średniowiecza. W trakcie badań zgromadzono bardzo dużą ilość ułamków średniowiecznych i nowożytnych naczyń oraz bogato zdobionych wyobrażeniami figuralnymi renesansowych kafli, którymi pierwotnie wyłożone były piece.

    Archeolodzy pojawili się na zamku w związku z planowanym przez obecnych właścicieli warowni projektem budowlano-konserwatorskim.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    szz/ tot/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zamek Niesytno w Płoninie (niem. Nimmersath) – jeden z zamków znajdujących się na szlaku Zamków Piastowskich, położony na zachód od Bolkowa. Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku. Zamek w Rokitnicy w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Złotoryja. Gród w Rokitnicy na prawym brzegu rzeki Kaczawy powstał w pierwszych latach XIII w. z inicjatywy księcia Henryka I Brodatego, wspomina o tym dokument z 1211 roku. Pierwsze kamienne mury zaczęto wznosić w połowie XIII w. W drugiej połowie XIII w. wzniesiono murowany budynek mieszkalny od strony północnej. Z 1319 roku pochodzi informacja o kaplicy zamkowej, którą dobudowano do budynku mieszkalnego. Zamek pełnił funkcje komory celnej na trakcie LegnicaLwówek Śląski i strzegł pobliskich terenów złotonośnych. W XV w. stał się siedzibą rycerzy - raubritterów, w wyniku czego został zdobyty i zniszczony przez mieszczan wrocławskich i świdnickich w 1451 roku. Nigdy nie został odbudowany.

    Zamek w Stopnicy – zamek królewski wzniesiony w Stopnicy około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w zachodniej części dawnego miasta. Pełnił on funkcję stacji królewskiej przy drodze z Krakowa do Sandomierza oraz ośrodka okolicznych dóbr. Nie jest znany kształt zamku z czasów Kazimierza Wielkiego, ponieważ niewielki zamek przez niego wybudowany (określony przez Długosza wręcz jako kamienny dwór) został przebudowany w XVI wieku. Starosta Marcin Zborowski w tym też okresie na terenie zamku założył zbór kalwiński. Na początku XVII wieku zamek składał się z kamienicy gotyckiej, drugiego budynku z kaplicą i z krużgankami w stylu renesansowym i trzeciego budynku drewnianego z murowanymi piwnicami. Zamek został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Po zniszczeniu w roku 1661 zamek został odbudowany w nowym kształcie (w stylu włoskim), przez Jana Klemensa Branickiego. W roku 1783 starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek na pałac. Z lustracji z 1789 roku wynika, że założenie składało się od tego czasu z głównego dworu oraz dwóch oficyn. Jedynym z zachowanych elementów dawnej architektury zamku była już tylko okazała skarpa od południowo-wschodniej jego strony. Przed II Wojną światową w zamku mieściła się siedziba starostwa powiatowego i gimnazjum. Podczas działań wojennych w 1944 roku całkowicie spłonął. Brama Wybrańców, zwana również "Wartą" − powstała w 1687 roku, najstarsza zachowana do dziś w niezmienionej formie część kompleksu zamkowego w Pszczynie. Usytuowana w południowo-zachodniej części rynku, była głównym wjazdem na teren zamku. Wzniesiona została przez budowniczego Consilio Miliusa na zlecenie ówczesnego właściciela zamku, Baltazara Promnitza, w miejscu dawnej, XV-wiecznej wartowni z mostem zwodzonym przez fosę. Mieściła pomieszczenia dla straży zamkowej. Żołnierze do straży, wybierani przez Promnitzów spośród chłopów z podległych im włości, byli nazywani właśnie "wybrańcami". Pszczyńscy "wybrańcy" strzegli zamku do 1875 roku.

    Zamek w Buczaczu – pierwszy drewniany zamek obronny na trójkątnym cyplu nad rzeką Strypą został wzniesiony w XII wieku, kolejny wybudowano w końcu XIV w. Obronny zamek należał do rodów Buczackich, Golskich i na początku XVII wieku do Potockich. Budowlę wzniesiono z jasnego i czerwonego piaskowca na zaprawie wapiennej. Najstarsza część zamku od strony północnej jest pozostałością założenia średniowiecznego. Po przejściu zamku w ręce Potockich, żona Stefana Potockiego, Maria Mohylanka rozbudowała i wzmocniła warownię o część południową z dwiema wielkimi półkolistymi bastejami od wschodu i zachodu, które flankowały załamująca się kurtynę południową. Mury tej części dochodzą do dzisiaj do 4 m grubości. Strzelnice umieszczone w bastejach do prowadzenia ognia krzyżowego zlokalizowano na kilku kondygnacjach. Na murach obronnych od wewnątrz widoczne są do dzisiaj kamienne wsporniki, dźwigające dawniej drewniane ganki strzelnicze. Wewnątrz obwodu zamkowego od strony wschodniej, zbudowano budynek renesansowy z krużgankami. Mieściła się w nim także brama wjazdowa na wysokości I piętra z mostem zwodzonym i pochylnią. Dzięki tym modyfikacjom, zamek odparł liczne najazdy kozackie, tatarskie, tureckie i moskiewskie. W czasie wojny z Turcją, w 1676 r. Turcy zdobyli zamek i zniszczyli paląc jego część mieszkalną. Wzmianki z 1784 roku mówią o tym, że zamek został jednak odbudowany przez Jana Potockiego. Jednak w owym okresie był on już opuszczony. W 1772 r. trafił do zaboru rosyjskiego, a w XIX wieku zabudowania zamku zaczęto sukcesywnie rozbierać na materiał budowlany, przez co do dzisiaj przetrwały tylko części murów południowych i wschodniej bastei a także fragmenty pałacu z ciosami piaskowcowymi na narożach i z otworami okien. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu 200 m od kościoła Wniebowzięcia NMP. Do zamku dojść można ul. Zamkową. Zamek w Chudowie – ruiny renesansowego zamku w Chudowie z lat 30. XVI wieku, wzniesionego przez Jana Gierałtowskiego na miejscu drewnianej wieży obronnej. Obiekt murowany z kamienia i cegły, pierwotnie na planie prostokąta, z dziedzińcem centralnym z krużgankami i studnią. Założenie posiadało dwa trzykondygnacyjne budynki mieszkalne, przekryte wysokimi dachami dwuspadowymi oraz czworoboczną, pięciokondygnacyjną wieżę, przekrytą wysokim dachem czterospadowym, z wejściem głównym od strony południowo-zachodniej z drewnianym mostem nad fosą zamkową. Szósta kondygnacja została dodana podczas XIX-wiecznej przebudowy, dokonanej przez ówczesnego właściciela zamku - Aleksandra von Bally.

    Zamek w Starym Siole – jeden z największych zamków spośród wszystkich, które kiedykolwiek powstały na Ukrainie, zbudowany przez księcia Władysława Dominika Ostrogskiego w 1654 roku na planie pięciokąta, z kamienia i cegły. W budowie prawdopodobnie brał udział architekt Ambroży Przychylny. W latach 1649–1654 książę Dominik Zasławski przekształcił budowlę we wspaniałą rezydencję obronną. Zamek nie został zdobyty przez buntowników Bohdana Chmielnickiego, nie szturmowali go też w 1672 roku Turcy po zdobyciu Kamieńca Podolskiego. Na początku XVIII wieku obiekt został odrestaurowany przez Adama Mikołaja Sieniawskiego. Na początku XIX wieku Potoccy założyli na terenie zamku browar, co – razem z otwarciem linii kolejowej obok zamku – przyczyniło się do zniszczenia budowli. Zamek w Solcu nad Wisłą – zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego ze względu na strategiczne położenie Solca na szlakach handlowych. Dokumenty mówiące o istnieniu zamku pochodzą już z 1394 roku. W latach 1604-1627 poważnie przebudowany i umocniony trzema bastionami przez księcia Krzysztofa Zbaraskiego w stylu renesansowym. Zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Około 1780 roku podjęto próby odbudowy zamku. Do zamieszkania nadawał się do XIX wieku., kiedy to zaczęto rozbierać jego szczątki. Do dziś zachowały się dolne partie murów zamkowych.

    Budowla obronna w Fałkowie: Ruiny zamku lub dworu z początku XVII w. w Fałkowie, stojące na wzniesieniu, otoczone fosą wypełnioną wodą. Zachowane mury pierwszego piętra z oknami i bramą wjazdową oraz piwnice. Do zamku prowadził drewniany most zwodzony. Ze względu na niewielkie rozmiary, historycy sztuki uznają kamienno-ceglany budynek nie za zamek, lecz dwór obronny. Zamek uległ zniszczeniu w XVII wieku, głównie pod naporem Szwedów.

    Zamek w Majkowicach – ruiny dworu obronnego określanego też niekiedy mianem zamku wybudowanego w pierwszej połowie XVI wieku jako rezydencja obronna szlacheckiego rodu Majkowskich. Dwór rozbudowywany w XVI i XVII wieku, został zniszczony przez wojska szwedzkie w roku 1702.

    Zamek w Krewie (obecnie Krewo na Białorusi) – zbudowany prawdopodobnie przez księcia Olgierda, który zbudował też zamek w Lidzie. W 1381 roku na zamku przebywał Jagiełło, wygnany przez swojego stryja Kiejstuta, którego następnie w Krewie kazał zamordować w roku 1382. W 1385 roku na zamku podpisano unię Litwy i Polski. W 1391 roku ustanowiono na zamku starostwo. W 1503-1506 roku zamek poważnie zniszczyli Tatarzy. W XVI wieku został opuszczony. W XIX wieku na dziedzińcu wybudowano drewniany ratusz miejski. Zamek bardzo ucierpiał podczas I wojny światowej ponieważ zamek przez 3 lata stał na linii frontu. W latach 20. XX wieku władze polskie zaczęły prace konserwatorskie. Książ (niem. Fürstenstein) – zespół rezydencjalny znajdujący się w województwie dolnośląskim w Wałbrzychu w dzielnicy Książ, na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego, wchodzi także w skład Szlaku Zamków Piastowskich. Obejmuje trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Jego niewielka część, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski, jest udostępniona zwiedzającym. Zespół zamkowy stanowi administracyjnie część miasta Wałbrzych.

    Dodano: 22.11.2011. 00:04  


    Najnowsze