• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zbliża się maksimum roju Leonidów

    15.11.2011. 19:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W tym tygodniu swoje maksimum aktywności osiągają Leonidy - jeden z najciekawszych rojów meteorów naszego nieba - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.


    Leonidy to jeden z najbardziej znanych rojów meteorów. Swoją popularność zawdzięczają dwóm największym, udokumentowanym deszczom meteorów, w których mogliśmy obserwować nawet ponad 100 tysięcy "spadających gwiazd" na godzinę i które wydarzyły się w latach 1833 i 1966. Dziś wiemy, że deszcze meteorów pojawiają się w okresie, kiedy w najbliższych okolicach Słońca przebywa kometa macierzysta roju - 55P/Tempel-Tuttle. Ostatnio tak było w latach 1998-2002 i wtedy Leonidy popisywały się aktywnością nawet ponad 3000 zjawisk na godzinę.

    " Ten okres świetności jest już niestety za nami i Leonidy wracają do swojej zwykłej aktywności. Meteory z tego roju możemy obserwować w dniach 6-30 listopada z maksimum występującym typowo około 17/18 listopada. Prognozy na ten rok wskazują, że klasyczne maksimum aktywności może pojawić się 18 listopada o godz. 4:40 naszego czasu. Jest to moment korzystny dla obserwatorów w Polsce. Problemem będzie Księżyc w ostatniej kwadrze, który w nocy z 17 na 18 listopada świeci na granicy konstelacji Raka i Lwa, czyli bardzo blisko radiantu roju" - mówi astronom.

    Różne modele roju Leonidów przewidują pojawienie się dodatkowych maksimów. Przykładowo, Jeremie Vaubaillon z Francji przewiduje, że już 16 listopada o godzinie 23:36 Ziemia spotka się z materiałem wyrzuconym z komety w roku 1800. Liczby godzinne mogą wtedy sięgnąć nawet 200. Problem w tym, że strumień ten jest bogaty w bardzo małe cząstki, przez co znaczna większość meteorów ma być bardzo słaba, dostrzegalna tylko technikami teleskopowymi lub radiowymi.

    Dla odmiany Mikhail Maslov wskazuje na dwa dodatkowe maksima - pierwsze 17 listopada o godz. 22 naszego czasu, kiedy to liczby godzinne mają być wyższe o 5-10 meteorów od typowego poziomu oraz dokładnie o północy z 18 na 19 listopada kiedy ta nadwyżka ma wynosić 10 meteorów na godzinę. Biorąc pod uwagę, że w tym czasie typowa aktywność roju wynosi 10-15 "spadających gwiazd" na godzinę, możemy oczekiwać aktywności na poziomie około 20 meteorów na godzinę.

    Leonidy zdają się wybiegać z konstelacji Lwa, a ta wznosi się u nas nad horyzont dopiero w drugiej połowie nocy. Nie ma więc sensu obserwowanie Leonidów przed północą, bo wtedy liczby godzinne są bardzo mizerne. Problemem o tej porze roku jest także pogoda, która w listopadzie nie rozpieszcza obserwatorów.

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    delta Leonidy (δ Leonidy, DLE) – słaby rój meteorów aktywny od 15 lutego do 10 marca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lwa. Maksimum roju przypada na 24 lutego, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość meteorów tego roju to 23 km/s. delta Leonidy związane są z planetoidą (4450) Pan. epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień. Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny.

    delta Erydanidy (DER) – coroczny rój meteorów aktywny od 6 listopada do 29 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Erydanu. Maksimum roju przypada na 10 listopada, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 31 km/s. Północne Taurydy (NTA) – rój meteorów aktywny od 25 września do 25 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka. Maksimum roju przypada na 12 listopada, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 29 km/s.

    Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s). zeta Puppidy (ZPU) – coroczny rój meteorów aktywny od 2 listopada do 20 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 4 grudnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (41 km/s).

    alfa Monocerotydy (α Monocerotydy, AMO) – rój meteorów aktywny od 15 do 25 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Jednorożca. Maksimum roju przypada na 21 listopada, jego aktywność jest nieregularna a obfitość roju zmienna. Prędkość meteorów z roju wynosi 60 km/s. alfa Monocerotydy są rojem pochodzenia kometarnego. Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield).

    Lutowe Leonidy (FLE) – coroczny rój meteorów mający swój radiant w gwiazdozbiorze Lwa. Rój jest aktywny od 1 lutego do 28 lutego, osiągając w tym czasie kilka maksimów. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 30 km/s.

    Leonidy, LEO – rój meteorów aktywny od 10 do 23 listopada, którego maksimum przypada na 17/18 listopada każdego roku. Radiant roju znajduje się w pobliżu gwiazdy poczwórnej Gamma Leonis o jasności 2,01.

    chi Orionidy (χ Orionidy, XOR) – rój meteorów aktywny od 25 listopada do 31 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, w pobliżu gwiazdy χ Oriona. Maksimum roju przypada na 2 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 28 km/s. alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s.

    Coma Berenicydy (CBE) – rój meteorów aktywny od 12 grudnia do 23 stycznia. W okresie występowania jego radiant przesuwa się przez gwiazdozbiory Lew i Warkocz Bereniki. Maksimum roju przypada na 30 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 65 km/s. Ponieważ aktywność Coma Berenicyd pokrywa się z wysoką aktywnością rojów Geminidy i Kwadrantydy jest to rój słabo zbadany. Ciało macierzyste, z którego powstały Coma Berenicydy, nie jest znane. Andromedydy (zwane też Bielidami) – rój meteorów powstały w wyniku rozpadu komety 3D/Biela, której ostatnie przejście przez peryhelium orbity obserwowano 24 września 1852 roku. 27 listopada 1885 roku zaobserwowano w ciągu jednej godziny ok. 75 000 meteorów pochodzących z tego roju. Od tego czasu rój znacznie stracił swoją obfitość, można jednak obserwować jego małą aktywność od połowy listopada. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Andromedy, a jego maksimum przypada na 2 grudnia.

    tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny. delta Aurygidy (δ Aurygidy, DAU) – rój meteorów aktywny od 18 września do 10 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Woźnicy. Maksimum roju przypada na 29 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 64 km/s.

    Fenicydy (PHO) – rój meteorów aktywny od 28 listopada do 9 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Feniksa. Maksimum roju przypada na 6 grudnia, jego aktywność jest nieregularna, a obfitość roju zmienna. Prędkość meteorów z roju wynosi 18 km/s. omega Skorpidy (OSC) – rój meteorów aktywny od 23 maja do 15 czerwca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Skorpiona. Maksimum roju przypada na 2 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 21 km/s.

    alfa Skorpidy (ASC) – coroczny rój meteorów aktywny od 1 maja do 31 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Skorpiona. Maksimum roju przypada na 16 maja, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (35 km/s).

    Dodano: 15.11.2011. 19:47  


    Najnowsze