• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zmarł nestor krakowskich archeologów - prof. Kazimierz Bielenin

    22.11.2011. 09:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W wieku 88 lat odszedł najwybitniejszy w Polsce znawca starożytnej metalurgii, odkrywca centrum starożytnej metalurgii w Górach Świętokrzyskich i wieloletni dyrektor Muzeum Archeologicznego w Krakowie, prof. Kazimierz Bielenin - poinformowała PAP Anna Tyniec z MA w Krakowie.

    Profesor Bielenin zmarł 19 listopada w Krakowie.

    Jego zainteresowania badawcze ogniskowały się przez większą część naukowej kariery wokół starożytnego i wczesnośredniowiecznego hutnictwa żelaza. Był pionierem badań nad tymi zagadnieniami.

    Dzięki jego staraniom rozpoczęto, prowadzone na szeroką skalę, wieloletnie badania nad starożytnym hutnictwem żelaza w Górach Świętokrzyskich. Stosował nowatorskie, jak na swoje czasy, metody badawcze. Wśród nich są prospekcja lotnicza w rejonie występowania stanowisk archeologicznych, geofizyczne badania magnetyczne, badania metodą elektrooporową - był prekursorem stosowania geofizyki w polskiej archeologii. Wspominany jest jako niestrudzonym badacz terenowy - przebadał 135 stanowisk archeologicznych. Dzięki rozpoczętym przez niego badaniom, z obszaru występowania starożytnego hutnictwa świętokrzyskiego znanych jest ponad 6 tys. stanowisk produkcji dymarskiej.

    Prof. Bielenin dał się poznać jako badacz, który nawiązywał szerokie kontakty międzynarodowe - współpracował z Muzeum Krajowym w Eisenstadt w Austrii oraz z Muzeum w Poczdamie. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku kierował badaniami nad starożytnym hutnictwem Burgenlandu (we wschodniej Austrii). Z jego inicjatywy i przy jego udziale prowadzono również badania nad starożytnym hutnictwem w okolicach Cottbus i Magdeburga na terenie wschodnich Niemiec.

    Z Muzeum Archeologicznym w Krakowie związany był przez całe swoje życie zawodowe. Pracę rozpoczął jako wolontariusz w czasie studiów w ratowniczych badaniach archeologicznych na terenie powstającej Nowej Huty. Od 1950 roku, już jako pracownik Muzeum, przeszedł wszystkie szczeble muzealnej kariery. Od 1967 aż do 1994 sprawował funkcję wicedyrektora. Zorganizował w Muzeum i przez wiele lat kierował Działem Starożytnego Hutnictwa i Metalurgii. Był autorem scenariuszy wystaw. Z Muzeum związany był również po przejściu na emeryturę. Był także jednym ze współtwórców Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi, a także jednym z inicjatorów imprezy regionalnej Dymarki Świętokrzyskie.

    Prof. Kazimierz Bielenin opublikował ponad 140 prac naukowych z zakresu archeologii w krajowych i zagranicznych wydawnictwach. Wśród nich m.in. Starożytne górnictwo i hutnictwo żelaza w Górach Świętokrzyskich. Wygłaszał odczyty na kilkudziesięciu sympozjach, kongresach i konferencjach międzynarodowych.

    Był członkiem Comite pour la siderurgie ancienne de l'Union internationale des sciences préhistoriques et protohistoriques, Historical Metalurgu Society Coleford w Londynie, Komisji Archeologicznej Oddziału PAN w Krakowie, Polskiego Towarzystwa Prehistorycznego i Archeologicznego. Odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Za działalność muzealniczą nagradzany przez ministra kultury i sztuki. W roku 2009 społeczność jego rodzinnej miejscowości, Brzeszczy koło Oświęcimia, uhonorowała go w sposób szczególny nadając jego imię Państwowemu Zespołowi nr 6 Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących.

    Po przejściu na emeryturę aktywnie zajął się działalnością społeczną. Jako prezes Zarządu Oddziału Małopolskiego Stowarzyszenia Miłośników Tradycji Mazurka Dąbrowskiego przyczynił się do wzniesienia kopca ku czci generała Jana Henryka Dąbrowskiego w Pierzchowie koło Gdowa. Skutecznie zaangażował się również w akcję odzyskiwania zrabowanych przez Niemców w czasie II wojny światowej zabytkowych dzwonów kościelnych.

    Pogrzeb profesora pogrzeb Bielenina odbędzie się 25 listopada w Krakowie, na Cmentarzu Rakowickim o godz. 11.00.

    PAP - Nauka w Polsce

    szz/ tot/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dymarki Świętokrzyskie – impreza plenerowa odbywająca się co roku w Nowej Słupi u stóp Łysej Góry. Ma najdłuższą tradycję w regionie. W 1967 roku działacze skupieni wokół ówczesnego Zarządu Okręgu PTTK w Kielcach podjęli inicjatywę zorganizowania imprezy plenerowej, której główny element stanowiłaby prezentacja procesu wytopu żelaza w piecach dymarskich. Wśród inicjatorów tego przedsięwzięcia znaleźli się między innymi przedstawiciele Zarządu Okręgu PTTK w Kielcach – prezes Bohdan Bełdowski i sekretarz Krzysztof Lewicki. Byli oni autorami koncepcji imprezy, którą nazwano „Dymarki Świętokrzyskie”. Po dyskusjach na temat jej programu udało się pozyskać do udziału w tym przedsięwzięciu krakowskich naukowców: Kazimierza Bielenina z Muzeum Archeologicznego oraz profesorów Akademii Górniczo-Hutniczej - Mieczysława Radwana i Wacława Różańskiego. „Dymarki Świętokrzyskie” po raz pierwszy zorganizowano we wrześniu 1967 roku w Nowej Słupi, gdzie już od 1960 roku istniało Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego, dzięki czemu miejscowość ta stała się centrum badań naukowych nad tym zagadnieniem. Pierwszym organizatorem „Dymarek Świętokrzyskich” był Zarząd Okręgu PTTK w Kielcach oraz redakcja kieleckiego dziennika „Słowo Ludu”. Zorganizowany po raz pierwszy publiczny wytop żelaza metodą sprzed dwóch tysięcy lat spotkał się z ogromnym zainteresowaniem mieszkańców ziemi kieleckiej oraz rzesz turystów, którzy przybyli do Nowej Słupi z całej Polski. Ponieważ rok 1967 obchodzony był jako Światowy Rok Turystyki, z tej okazji Główny Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki oraz redakcja warszawskiego dziennika „Express Wieczorny” ogłosiły ogólnopolski konkurs na najciekawszą imprezę krajoznawczo-turystyczną pod hasłem „Jadą goście jadą”. „Dymarki Świętokrzyskie” zdobyły w tym konkursie pierwsze miejsce. Od kilku lat Dymarki Świętokrzyskie odbywają się w połowie sierpnia, aby przybliżyć antyczną metalurgię żelaza przebywającym w tym regionie turystom. Muzeum Lenina w Krakowie – muzeum istniejące w latach 1954-1989. Główna siedziba mieściła się w Pałacu Mańkowskich przy ul. Topolowej 5. Posiadało również oddziały "Dom Lenina" w Krakowie przy ul. Królowej Jadwigi 41 (obecnie "Dom Zwierzyniecki") i Muzeum Lenina w Poroninie. Muzeum i jego oddziały zostały zlikwidowane na fali przemian ustrojowych w 1989 roku. Budynek jest obecnie zajmowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Stefan Woyda (ur. 1938, zm. 13 lipca 2006) – archeolog, odkrywca Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, w latach 1964-1975 Konserwator Zabytków Archeologicznych na woj. warszawskie, inicjator i współtwórca programu Archeologiczne Zdjęcie Polski, założyciel oraz wieloletni dyrektor Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.

    Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy – placówka utworzona 1 czerwca 1975 roku w Pruszkowie. Założycielem i wieloletnim dyrektorem był mgr Stefan Woyda. Po jego śmierci stanowisko objęła mgr Dorota Słowińska. Główna działalność muzeum archeologicznego skupia się wokół Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, drugiego co do wielkości centrum hutniczego w Europie. Muzeum Rozproszone Nowej Huty – ekomuzeum w Nowej Hucie zorganizowane pod auspicjami Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Działalność muzeum opiera się na współpracy różnych instytucji i osób prywatnych (zwanych Partnerami), prowadzących działalność na terenie Nowej Huty, nierzadko w zabytkowych lub istotnych dla dziejów dzielnicy budynkach. Szczególnym wydarzeniem, przygotowywanym przez Partnerów Muzeum Rozproszonego Nowej Huty, jest doroczna, dwudniowa impreza pod nazwą "Zajrzyj do Huty", podczas której turyści mogą zwiedzić nowohuckie atrakcje z przewodnikiem, również miejsca na co dzień niedostępne. Pierwsze "Zajrzyj do Huty" miało miejsce w 2009 roku, w ramach jubileuszu 60-lecia Nowej Huty.

    Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – muzeum zlokalizowane na Pl. Matejki 13. Zbiory muzealne liczą ponad 2,5 tysiąca obiektów (malarstwo, rysunek, rzeźba, tkanina artystyczna, sztuka stosowana i projektowa), w tym część spuścizny po zlikwidowanym Muzeum Przemysłu Artystycznego w Krakowie. Ośrodek Kultury – Biblioteka Polskiej Piosenki – miejska jednostka kultury działająca w Krakowie. Prowadzi wielokierunkową działalność w zakresie upowszechniania kultury, a jego głównym celem jest popularyzacja, gromadzenie i dokumentowanie zapisów polskiej piosenki, a także udostępnianie zgromadzonych zbiorów. Siedzibą instytucji jest jeden z zabytkowych budynków dawnej zajezdni tramwajowej przy ul. św. Wawrzyńca 15. Obecnie jest to teren Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie.

    Muzeum Bolesława Prusa w Nałęczowie, muzeum biograficzno-literackie, oddział Muzeum Lubelskiego. Znajduje się ono w salach pałacu Małachowskich, w którym Bolesław Prus kilkakrotnie mieszkał podczas wakacji. Muzeum gromadzi pamiątki i materiały dokumentujące życie i twórczość pisarza, ze szczególnym uwzględnieniem jego związków z Nałęczowem i rodzinną ziemią lubelską. Inicjatorem zorganizowania w Nałęczowie muzeum Bolesława Prusa był prof. dr Feliks Araszkiewicz, polonista z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, znawca życia i twórczości autora Lalki, bywalec Nałęczowa interesujący się jego historią. Współorganizatorem – a po śmierci Araszkiewicza – głównym opiekunem naukowym, przewodniczącym rady programowej muzeum został prof. dr hab. Stanisław Fita, znawca twórczości Prusa, wieloletni profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Muzeum uzupełnia wiedzę o literackim Nałęczowie, propagując twórczość B. Prusa, przypomina jego związki z Lubelszczyzną i zasługi w popularyzowaniu działalności Zakładu Leczniczego. Muzeum Fotografii im. Władysława Bogackiego – nieistniejące już muzeum w Krakowie prowadzone przez istniejące od 1902 roku Krakowskie Towarzystwo Fotograficzne. Muzeum prowadzone było głównie w formie galerii i przekształcone zostało w placówkę o nazwie Galeria Krakowskie Towarzystwo Fotograficzne "Nafta". Ta placówka muzealno-galeryjna dała również początek obecnie istniejącemu Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.

    Muzeum Ubezpieczeń w Krakowie jest jedynym na świecie muzeum ubezpieczeń. Znajduje się przy ulicy J. Dunajewskiego 3. Przedstawia ponad dwustuletnią historię istnienia i działalności polskich towarzystw ubezpieczeniowych.

    Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego (także Muzeum Czapskich) – oddział Muzeum Narodowego w Krakowie mieszczący się w pałacu Czapskich przy ulicy J. Piłsudskiego 12.

    Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS. Mazowieckie Centrum Metalurgiczne - wysoce wyspecjalizowane centrum metalurgiczne z okresu późnolateńskiego i wpływów rzymskich (II w. p.n.e. - III w. n.e.), ulokowane na Równinie Łowicko-Błońskiej. Odkryte w 1968 roku przez Stefana Woydę zaliczane jest do największych odkryć powojennej archeologii polskiej. Badaniem, gromadzeniem i ekspozycją zabytków omawianego terenu zajmuje się Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego w Pruszkowie.

    Muzeum Przyrodnicze w Krakowie i Aquarium – zlikwidowane, działające w latach 2008-2012 prywatne akwarium z siedzibą w Krakowie przy ul. św. Sebastiana 9, w budynku Muzeum Przyrodniczego. Aquarium zajmowało jedynie pomieszczenia Muzeum, nigdy nie działało w jego imieniu. Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN jest aktualnie otwarte dla zwiedzających. Dom pod Krzyżem – zabytkowy budynek przy ulicy Szpitalnej 21 w Krakowie. Mieści się w nim Muzeum Teatralne im. Stanisława Wyspiańskiego, będące oddziałem Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Muzeum prezentuje stałą wystawę Dzieje teatru krakowskiego oraz wystawy czasowe w tzw. Galerii Teatralnej.

    Dodano: 22.11.2011. 09:33  


    Najnowsze