Wykład w IPN o rozwoju przemysłu w okresie Polski Ludowej :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

"Od pomysłu do przemysłu" - Europejskie Dni Dziedzictwa 2010

300 mln zł od NCBiR na rozwój przemysłu lotniczego w Polsce

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Konferencja poświęcona "zarządzaniu nowo powstającymi ekosystemami cyfrowymi" - Bangkok, Tajlandia

Konkurs na koncepcje interaktywnych stanowisk dydaktycznych wystawy "Ruch"

Recenzja "Prezes i Kreska" Łukasza Orbitowskiego

Zbudowanie państwa opartego na wzorcach z ZSRR, w którym główną rolę miał odgrywać przemysł ciężki powstający w wielkich zakładach zatrudniających rzesze powstającej klasy robotniczej było - zdaniem historyka IPN Andrzeja Zawistowskiego - celem władz PRL po II wojnie.

"Po zakończeniu II wojny i przejęciu w Polsce władzy przez komunistów kraj jak wiadomo trafił w strefę wpływów sowieckich. Zaowocowało to wpływem ZSRR na wszystkie dziedziny życiu w Polsce, a jedną z bardziej kluczowych stał się przemysł. Już przed 1939 rokiem nasi ekonomiści dostrzegali potrzebę industrializacji przemysłu, zwiększenia jego roli i rozbudowy. Idea ta była niejako kontynuowana przez władze komunistyczne, jednak ściśle według wzorców zza wschodniej granicy, opartych na gospodarce centralnie planowanej i oderwanych od realnych potrzeb społeczeństwa" - mówił zastępca dyrektora Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Andrzej Zawistowski podczas seminarium "W cieniu fabrycznych kominów. Inwestycje przemysłowe w latach Polski Ludowej", które odbyło się 24 października w stołecznej siedzibie IPN.

Jak zaznaczył, bezpośrednio po zakończeniu wojny celem komunistów była całkowite upaństwowienie wszystkich gałęzi gospodarki, kolektywizacja rolnictwa, zniesienie własności prywatnej, a dopiero na końcu poprawa stopy życiowej społeczeństwa. "Chociaż chciano się tu opierać ściśle na wzorcach sowieckich, jednak prezes Centralnego Urzędu Planowania w latach 1945-1948 Czesław Bobrowski przeforsował bardziej zrównoważoną koncepcję na plan trzyletni, który jako jedyny został zakończony sukcesem. Później Bobrowski został jednak odsunięty, a jego miejsce zajął Hilary Minc. Wprowadzane w kolejnych latach plany pięcioletnie były już ściśle ukierunkowane na rozwój przemysłu, głównie ciężkiego. Powstawały liczne fabryki i zakłady zatrudniające rzesze ludzi, nowych robotników, co stawało się podstawą tworzenia w Polsce klasy robotniczej" - relacjonował Zawistowski.

Intensywnie rozwijany przemysł był jednak centralnie planowany i sterowany co - jak podkreślił historyk - przyczyniało się do jego słabej efektywności i wysokich kosztów. "Mimo ogromnego zaangażowania robotników, skłanianych do zwiększenia wysiłków poprzez zainicjowanie idei współzawodnictwa pracy i przekraczania norm, przemysł nie był skierowany za zaspokajanie potrzeb społeczeństwa. Trudna sytuacja życiowa obywateli owocowała co kilka lat protestami, które powodowały na pewien czas rozluźnienie gorsetu i niejaką poprawę stopy życiowej. Każda kolejna ekipa zaczynała cykl w pewnym sensie od nowa, jednak brak urynkowienia gospodarki, uniemożliwiał efektywność działań, co ostatecznie doprowadziło do wybuchu niezadowolenia społecznego, a w konsekwencji do upadku systemu komunistycznego" - podsumował Zawistowski.

PAP - Nauka w Polsce, Anna Kondek

akn/ abe/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Gospodarka Polski Ludowej system gospodarczy związany ściśle z ustrojem panującym w Polsce Ludowej w latach 19451989, wzorowanym na rozwiązaniach sowieckich. Główną jego cechą było podporządkowanie gospodarki celom politycznym. pełny tekst

Atlas Sztuki Ludowej i Folkloru w Polsce książka autorstwa Mariana Pokropka wydana w 1978 roku nakładem Wydawnictwa Arkady. Publikacja ta porządkuje wiedzę o dawnej kulturze ludowej w Polsce i jej współczesnym rozwoju; kataloguje najważniejsze zachowane zabytki kultury ludowej, twórców sztuki ludowej i odtwórców folkloru. Atlas... zawiera ponad 4 tysiące haseł z dziedziny budownictwa wiejskiego drewnianego, sztuki ludowej, folkloru słowno-muzycznego i muzealnictwa etnograficznego (w tym 2,5 tysiąca haseł poświęconych miejscowościom). Obok katalogu zamieszczony jest wykaz literatury, liczne fotografie i mapy. Opiniodawcami publikacji byli prof. dr Anna Kutrzeba-Pojnarowa i prof. dr Ksawery Piwocki. Nakład 25 250 egz. pełny tekst

Harcmistrz Polski Ludowej (hm. PL) - najwyższy, honorowy stopień instruktorski w Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie Polski Ludowej. Nadawany był w latach 1965-1989. pełny tekst

Polska "A" i "B" potoczne określenie polskich zachodnich i wschodnich województw II RP, Polski Ludowej i III RP ze względu na różnice w gospodarczym i społecznym poziomie rozwoju, w tym w sieci komunikacyjnej. Województwa wschodnie (ściana wschodnia) były i są zapóźnione w rozwoju gospodarczym w stosunku do województw zachodnich. Warto jednak zaznaczyć, że obecnie na wschodzie kraju realizuje się duże inwestycje, a w wielu zachodnich regionach notuje się wyższy poziom bezrobocia i wolniejsze tempo rozwoju (jak wykazał raport IBnGR "Sukces rozwojowy polskich województw 1999-2004). pełny tekst

Układ krążenia polski serial telewizyjny w reżyserii Andrzeja Titkowa ukazujący nieprawidłowości w środowisku lekarzy w latach 70. Polski Ludowej. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".