• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kompas

    07.09.2009. 14:33
    opublikowane przez: Krzysztof Pawlaczek

    Zdumiewające wydaje się, że europejscy żeglarze aż do XII wieku n.e. nie posiadali wskazujących im właściwą drogę kompasów. Podróże morskie musiały być wtedy niezwykle trudne i niebezpieczne. Pierwszymi ludźmi, którzy użyli kompasu do nawigacji, byli prawdopodobnie podróżnicy chińscy. W chińskiej księdze z IV wieku p.n.e. znaleźć można najwcześniejszą wzmiankę o tym przyrządzie. Na początku igły kompasu wykonywano z magnetytu, naturalnie magnetycznej postaci tlenku żelaza o czarnym zabarwieniu. Chińczycy odkryli, że pozostawiony swobodnie kawałek magnetytu zawsze ustawia się na kierunku północ-południe. Mówili o swoich kompasach "wskazujące południe" i nadawali im często kształt figurek ludzkich. Później chińscy nawigatorzy zauważyli, iż łatwo można namagnesować kawałek żelaza, pocierając go o magnetyt.

    Wkrótce budowali już kompasy składające się z kawałka żelaza zamontowanego na drewnianym krążku, który pływał w misce z wodą. Kompas zawędrował do Europy dopiero po tym, jak został w 1187 roku opisany przez angielskiego pisarza, Alexandra Neckhama. Następna praca na temat magnetyzmu to pochodząca z 1269 roku księga autorstwa francuskiego pisarza, Pierre de Maricourta. W tym czasie pływający kompas zastąpiony został przyrządem używanym do dnia dzisiejszego.

    Właściciele pierwszych okrętów zbudowanych z żelaza napotykali wiele trudności, ponieważ wytworzone przez nie pole magnetyczne powodowało zakłócenia w działaniu kompasu. Aby zlikwidować ten problem, osłaniano kompasy nie namagnesowanym żelazem.

    Grafika
    Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Baseplatecompass.jpg (sfotografowane przez autora)
    Licencja: Creative Commons 2.0.
    Autor: http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Simon_Shek

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kompensacja dewiacji kompasu magnetycznego polega na przeciwdziałaniu siłom magnetyzmu okrętowego w miejscu zamontowania kompasu przez umieszczenie w pobliżu kompasu magnesów i brył żelaza generujących pola magnetyczne o działaniu przeciwnym. Kompas geomantyczny (chiń. upr.: 罗盘; chiń. trad.: 羅盤; pinyin: luópăn) – przyrząd używany w chińskiej geomancji (fengshui) do rozplanowywania budynków i grobów. Jest niewiele młodszy, niż sam wynalazek kompasu. W przeciwieństwie do niego nie wskazuje jednak kierunku północnego, ale południe. Tarcza luopanu podzielona jest tak, aby wyznaczała osiem trygramów i heksagramy Yijing, a także szereg innych informacji wziętych z filozofii chińskiej, jak np. pięć żywiołów i 28 stacji księżycowych. Naktuz – podstawa kompasu okrętowego w postaci wąskiej szafki. Naktuz posiada szereg urządzeń pomagających w korzystaniu z kompasu, takich jak: korektory magnetyczne (dodatkowe przestawne magnesy niwelujące dewiację (wpływ pola magnetycznego statku), mechanizm zawieszenia kompasu utrzymujący go w poziomie oraz oświetlenie. Naktuz był instalowany przed stanowiskiem sternika (kompas sterowy) oraz w miejscu, umożliwiającym użycie kompasu do namierzania. Obecnie, gdy na statkach kompas magnetyczny jest urządzeniem zapasowym, instaluje się najczęściej tylko jeden, na pokładzie namiarowym. Wskazania dla sternika przekazywane są przez układ luster (peryskop) lub elektronicznie.

    Dyskusja szablonu:Gubernatorzy stanu Kalifornia: Ta grafika jest naruszeniem praw autorskich i niedługo zostanie usunięta z Commons:. Dziękuję. Commons:User:Angr 22:24, 7 cze 2006 (CEST) Dyskusja Wikipedii:Wakacje z Wikipedią - W wakacyjnym obiektywie: Po długim czasie letargu uporządkowana zostala strona Commons:Centrum koordynacji tłumaczeń, a także polskojęzyczna Strona główna na Commons. Na commonsowych OZ dał się zauważyć ruch genrowany przez polskich użytkowników (ale raczej stałych wikipedystów, niż nowicjuszy). Rozpoczęto (choć nieco wcześniej) tłumaczyć stronę Commons:Wartościowe grafiki. Od maja tego roku trwa bardziej intensywne sprzatanie grafik i do tej pory mamy juz praqwie 2 000 plików mniej załadowanych lokalnie. Jednak część projektów graficznych nie działa tak intensywnie, jak kiedyś. Od 2 do 21 wrzesnia zgłoszono 13 grafik na WP:PGnM. Dalej rozbudowywany był podręcznik Fotografia.

    Deflektometr (deflektor) to przyrząd pomiarowy używany w żeglarstwie przy kompensacji dewiacji kompasu magnetycznego. Wyznacza on natężenie pola magnetycznego odchylającego igłę kompasu od kierunku południka. Kurs kompasowy - kurs statku wskazywany przez kompas magnetyczny, (kąt między kierunkiem północnym wskazywanym przez dany kompas a linią symetrii statku) nie uwzględniający całkowitej poprawki korygującej zakłócenia wskazań (deklinacja magnetyczna i dewiacja kompasu).

    Kompas słoneczny – przyrząd służący do określania kierunku północnego na podstawie położenia Słońca. Kompas słoneczny stosowany jest w rejonach bieguna, gdzie nie są przydatne kompasy magnetyczne i żyroskopowe, oraz w rejonach anomalii magnetycznych. Kompas magnetyczny – przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania kierunku południka magnetycznego. W kompasie wykorzystywane jest zjawisko ustawiania się swobodnie zawieszonego magnesu wzdłuż linii pola magnetycznego. Kompas składa się z wąskiego, długiego i lekkiego magnesu (tzw. igły magnetycznej) ułożyskowanego na pionowej osi oraz tarczy z podziałką kątową (tzw. róży wiatrów). Współczesne kompasy wypełnione są płynem (zwykle alkoholem), co zapobiega drganiu igły utrudniającemu odczyt.

    Grafika:Flag of South Korea (bordered).svg: Bordered version of Image:Flag of South Korea.svg for small inline use, where the {{border}} hack is not sufficient, by User:Ed g2s.

    Dewiator - specjalista zajmujący się określaniem dewiacji kompasu magnetycznego i kompensowaniem jej w celu zmniejszenia wpływu pól magnetycznych okrętu (statku) na kompas, a co z tym związane, zminimalizowania błędów wskazań kompasu.

    Baidu Baike (chiń.: 百度百科; pinyin: Bǎidù Bǎikē) – chińska encyklopedia internetowa wzorowana na Wikipedii. Została założona 20 kwietnia 2006 przez firmę Baidu, twórcę największej chińskiej wyszukiwarki internetowej. Encyklopedia oparta jest na oprogramowaniu podobnym do wiki, jednak artykuły muszą przejść system filtrujący, aby podlegały zasadom cenzury wprowadzonym przez rząd. Archiwum dyskusji od lutego 2004 do sierpnia 2013
    Zapoznaj się również z: moja dyskusja na Wikisłowniku · na Commons · na meta

    UWAGA: Strona ta ma i zawsze będzie mieć charakter nieoficjalny. Oficjalne wytyczne podawane są w dokumencie Wikipedia:Polityka arbitrażu. Na tej stronie znaleźć można nieoficjalny zestaw dodatkowych informacji, uzupełniających istniejące już nieoficjalne praktyki. Wikimedia Foundation Inc. – organizacja stworzona w celu opieki nad projektami opartymi na idei wiki. Jest spółką typu non profit założoną zgodnie z prawem stanu Floryda, a jej istnienie zostało oficjalnie ogłoszone przez Jimbo Walesa 20 czerwca 2003 roku. Nazwa Wikimedia została zaproponowana przez Sheldona Ramptona na angielskiej liście dyskusyjnej Wikipedii w marcu 2003 roku. Nieco później Daniel Mayer zarejestrował domeny http://wikimedia.org/ i http://wikimediafoundation.org/ na potrzeby Wikimedii.

    Dodano: 07.09.2009. 14:33  


    Najnowsze